Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan University of Arts Berlin Joseph-Joachim-Saal’da, “Jin, Jiyan, Azadî – Kürdistan, Afganistan ve İran’da Feminist Müzik ve Direniş” başlıklı etkinlik düzenlendi. Saat 17.00 ile 20.30 arasında gerçekleştirilen program, film gösterimi, akademik sunumlar, müzik performansları ve panelden oluştu.

Etkinlik, “Hunergeha Welat – Jin, Jiyan, Azadî” gösterimiyle başladı.

Ardından İran’ın Doğu Kürdistan bölgesinden Kürt müzisyen ve etnomüzikolog Prof. Parang Farazmand, “Modern Bir Feminist Direniş ve Kürt Entelektüel Geleneği” başlıklı sunum yaptı. Farazmand, “Jin, Jiyan, Azadî” sloganının 1980’li ve 1990’lı yıllarda Kürt kadın hareketi içerisinde şekillenen tarihsel ve düşünsel kökenlerini anlattı.

Farazmand, sloganın Kürt entelektüel geleneğinde kadının toplumsal, kültürel ve siyasal yaşamın merkezindeki konumunu yansıttığını belirterek, kadın özgürlüğünü ulusal kurtuluşun temel koşullarından biri olarak gören bir anlayışa dayandığını ifade etti.

KADIN SANATÇILARIN DİRENİŞ PRATİKLERİ TARTIŞILDI

Programın ikinci bölümünde söz alan Berlin’de yaşayan İranlı etnomüzikolog Dr. Yalda Yazdani, kısa bir müzik performansının ardından devrim sonrası İran’da kadın şarkıcıların durumuna ilişkin etnografik araştırmasını paylaştı. Yazdani, 1979 İslam Devrimi’nden günümüze kadın sanatçıların karşılaştığı siyasi, dini ve toplumsal kısıtlamaları değerlendirirken, kadın müzisyenlerin bu koşullar altında geliştirdikleri sanatsal üretim ve var olma stratejilerini aktardı.

Afgan müzisyen ve araştırmacı Hadja Rastagar ise “Direnişin Sesleri: Afgan Pop Müziğinde Kadınlar” başlıklı sunumunda Afgan popüler müziğinde kadınların tarihsel rolünü ele aldı. Kısa bir müzik performansıyla başlayan sunumunda Rastagar, kadın sanatçıların tüm baskılara rağmen Afganistan’ın müzik kültürüne önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Etkinliğin müzik bölümünde sahne alan Lori Korosu, öncü Kürt kadın besteci ve aranjör Cemîla Celîl’in eserlerini seslendirdi.

SANATIN ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİNDEKİ ROLÜ ELE ALINDI

Program, barış aktivisti ve Kürt Kadınları Barış Ofisi CENÎ e.V. temsilcisi Rojda Akkaya’nın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelle sona erdi.

Panele Prof. Parang Farazmand, Dr. Yalda Yazdani, Hadja Rastagar ve uluslararası hukukçu Rojda Arslan katıldı. Panelde kadınların müzik, kültürel üretim ve direniş deneyimleri Kürdistan, İran ve Afganistan örnekleri üzerinden değerlendirildi.

Panelde ayrıca sanatın kadınların görünürlüğü, kolektif hafızanın korunması ve özgürlük mücadelesindeki rolü tartışıldı.