BİLİM-TEKNİK

Tüm Haberler

• Brüksel’de 2025’te onbinlerce hayvan deneylerde öldürüldü 

  Brüksel Başkent Bölgesi’nde 2025 yılında laboratuvar deneylerinde 43 bin 941 hayvan kullanılırken, 110 bin 235 hayvan deneylere tabi tutulmadan öldürüldü ya da yaşamını yitirdi.
• 225 yapay zeka uzmanından uyarı: Gelecekteki olaylar çok daha yıkıcı olacak 

  Aralarında yapay zekanın öncü isimlerinden Yoshua Bengio ve Geoffrey Hinton’ın da bulunduğu 225 araştırmacı, yapay zeka sistemlerinin güvenlik açıkları nedeniyle acil önlemler alınması çağrısı yaptı.
• 2026 Nobel Kimya Ödülü Henri Kagan ve Kenso Soai’ye verildi 

  2026 Nobel Kimya Ödülü, asimetrik kataliz alanındaki çalışmaları nedeniyle Fransız kimyager Henri Kagan ile Japon bilim insanı Kenso Soai’ye verildi.
• Norveç’ten yapay zekâlı akıllı gözlüklere geçici yasak önerisi 

  Norveç hükümeti, kamera ve yapay zekâ özelliklerine sahip bazı akıllı gözlüklerin kamusal alanlarda kullanımına geçici kısıtlama getirmeyi planlıyor.
• Astronomları şaşırtan gezegen: Yıldızının ters yönünde dönüyor 

  Astronomlar, Dünya’dan yaklaşık 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan GJ 3090 b adlı ötegezegenin sıra dışı hareketlerini anlamaya çalışıyor.
• DSÖ: Her sekiz kanserden biri enfeksiyon kaynaklı 

  Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) kanser araştırma ajansı IARC’ye göre, 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon yeni kanser vakası enfeksiyonlardan kaynaklandı. Bu vakaların büyük bölümünün aşı, tarama ve tedavi yoluyla önlenebileceği belirtiliyor.
• Her nefes beyinde kendine özgü bir iz bırakıyor 

  ABD’de yapılan yeni bir araştırma, nefes alıp vermenin yalnızca akciğerlerle sınırlı bir süreç olmadığını ortaya koydu. Bilim insanları, her nefesin şekli ve ritmindeki küçük değişikliklerin beynin elektriksel aktivitesinde karşılık bulduğunu belirledi.
• Sigara içmeyenlerde de akciğer kanseri riskini artıran genetik mutasyon keşfedildi 

  Bilim insanları, doğuştan taşınan ve oldukça nadir görülen bir EGFR mutasyonunun, sigara içmeyen kişilerde de akciğer kanseri riskini ciddi ölçüde artırabileceğini ortaya koydu.
• Dünyada geçen yıl yaklaşık 7 bin insansı robot satıldı 

  Uluslararası Robotik Federasyonu’nun (IFR) verilerine göre, 2025’te dünya genelinde yaklaşık 7 bin insansı robot satıldı. Sayı bugün için sınırlı olsa da bu alana yapılan yatırımların önümüzdeki yıllarda hızlı büyümesinin işareti olarak görülüyor.
• Evrenin ilk beş dakikasına ışık tutan helyum ölçümü 

  Bilim insanları, evrenin oluşumundan sonraki ilk birkaç dakikada ne yaşandığını anlamak için şimdiye kadarki en hassas helyum ölçümlerinden birini gerçekleştirdi.
• Dinozorları yok eden asteroid sanılandan daha sıra dışıymış 

  Bilim insanları, 66 milyon yıl önce Dünya’ya çarparak dinozorların da aralarında bulunduğu türlerin yaklaşık yüzde 75’inin yok olmasına yol açan Chicxulub asteroidinin sanılandan çok daha nadir bir gök taşı türü olduğunu belirledi.
• Etik hackerlar OpenAI sistemlerine 72 saatte sızdı: İki kritik açık tespit edildi 

  Siber güvenlik şirketi Hacktron'da görev yapan “etik hackerlar”, OpenAI sistemlerinde iki kritik güvenlik açığı tespit ederek şirketin bazı iç ağlarına yalnızca 72 saat içinde erişim sağlamayı başardı.
• Bilim insanları insan beyin dokusunu fare beynine nakletti 

  Araştırmacılar, laboratuvarda geliştirilen insan beyin dokusunu genetik olarak değiştirilmiş farelerin beynine naklederek, insan nöronlarının canlı bir organizmanın sinir sistemi içinde gelişmesini ve bağlantılar kurmasını sağladı.
• OpenAI, yapay zekâ modellerindek şeffaflık sözü verdi! 

  OpenAI, yapay zekâ modellerinin beklenmedik ve yetkisiz davranışlarını daha sistematik biçimde kamuoyuyla paylaşacağını açıkladı.
• BM Güvenlik Konseyi’nde yapay zekâ gündemi 

  Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin gelecek hafta yapay zekâ ve güvenlik konusunu ele alan bir toplantı düzenlemesi bekleniyor. Toplantının, BM Genel Kurulu’nun 81’inci oturumu kapsamında yapılması planlanıyor.
• Belçika biyofarmada Avrupa lideri ancak konumu giderek zayıflıyor 

  Belçika, biyofarmasötik sektöründe Avrupa’nın önde gelen ülkelerinden biri olmayı sürdürürken, istihdam, yatırımlar, patent başvuruları ve ihracat gibi temel göstergelerde gerileme sinyalleri veriyor.
• BM’den yapay zekâ alarmı: Acilen harekete geçilmeli 

  Birleşmiş Milletler, yapay zekânın hızla gelişmesi karşısında uluslararası toplumun acilen harekete geçmesi çağrısında bulundu.
• Afrika uzay yarışına katılıyor: ‘Kendi teknolojimizi geliştirmek istiyoruz’ 

  Afrika ülkeleri, uydu teknolojileri ve uzay programlarına yatırımlarını artırarak uzay yarışında daha fazla söz sahibi olmaya çalışıyor. Hedef yalnızca uydu sahibi olmak değil, uzay teknolojisini kendi kaynaklarıyla geliştirmek ve bağımlılığı azaltmak.
• İsviçre’de akıllı gözlüklerin yasaklanması için kampanya 

  İsviçre'de akıllı gözlüklerin satışının yasaklanması talebiyle başlatılan kampanya iki günde 10 binden fazla imza topladı.
• Kuantum bilgisayar 15 dakikada çözdü: Doğru olduğunu nasıl bileceğiz? 

  IBM ve Chicago Üniversitesi araştırmacıları, kuantum bilgisayarların klasik yöntemlerin pratik olarak çözemeyeceği bir hesaplamayı yaklaşık 15 dakikada gerçekleştirdiğini açıkladı.
• Bir ötegezegenin yaşam barındırıp barındıramayacağı nasıl anlaşılır? 

  Gökbilimciler, Güneş Sistemi'nin dışında 6 binden fazla ötegezegen keşfetti. Ancak bu gezegenlerden herhangi birinin yaşam barındırıp barındıramayacağını belirlemek, yalnızca Dünya'ya benzer bir uzaklığa sahip olup olmadığına bakmaktan çok daha karmaşık.
• Amazon ormanlarının altında milyonlarca kişilik unutulmuş uygarlık ortaya çıktı 

  Amazon yağmur ormanlarının geçmişine ilişkin uzun süredir kabul gören görüşleri değiştirebilecek yeni bir araştırma, bölgenin yaklaşık 2 bin yıl önce milyonlarca insanın yaşadığı büyük ve karmaşık bir uygarlığa ev sahipliği yaptığını ortaya koydu.
• Almanya'da araştırma: Yapay zeka düşük nitelikli çalışanların ücretlerini düşürebilir 

  Almanya'da yapay zekayı iş süreçlerine dahil eden şirketlerin önemli bir bölümü, teknolojinin özellikle deneyimsiz ve üniversite diploması olmayan çalışanların ücretlerini aşağı çekebileceğini düşünüyor.
• İsveç'te 9 bin yıllık hamile kadın ve fetüs kalıntıları bulundu 

  İsveç'in Gotland Adası açıklarındaki küçük bir adacıkta, Taş Devri'ne ait yaklaşık 9 bin yıllık hamile bir kadın ile fetüsünün kalıntıları bulundu. Arkeologlar, keşfin bölgedeki erken insan yerleşimine ilişkin önemli bilgiler sunabileceğini belirtiyor.
• 12 Ağustos'taki Güneş tutulmasında gözlere dikkat: Kalıcı hasara yol açabilir! 

  12 Ağustos'taki Güneş tutulmasında Güneş'e çıplak gözle bakmak kalıcı göz hasarına yol açabilir. Uzmanlar, yalnızca ISO 12312-2 standardına uygun tutulma gözlüklerinin kullanılmasını öneriyor.