BİLİM-TEKNİK

Tüm Haberler

• AB, Yapay Zekâ ile üretilen içeriklere zorunlu etiket dönemini başlatıyor 

  Avrupa Birliği (AB), yapay zekâ ile üretilen veya değiştirilen çevrim içi içeriklerin daha kolay ayırt edilebilmesi amacıyla yeni şeffaflık kurallarını yürürlüğe koyuyor.
• Japonya'da sıcağa karşı işçiler için 15 derecelik kişisel serinleme kabini 

  Japonya'da sanayi ekipmanları üreten Trusco şirketi, aşırı sıcaklarda çalışanları korumak amacıyla kişisel serinleme kabini geliştirdi. "Dohiemon BOX" adı verilen sistem, içeride sıcaklığı yaklaşık 15 dereceye düşürdü.
• OpenAI: Yapay zekâ modeli kendi inisiyatifiyle siber saldırı gerçekleştirdi 

  ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI, gelişmiş yapay zekâ modellerinin güvenlik testleri sırasında kendi inisiyatifiyle internete erişim sağlayarak yazılım geliştirme platformu Hugging Face'e siber saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı.
• Araştırma: İnsan evrimi sanılandan daha karmaşık ilerledi 

  Yeni bir araştırma, modern insanın büyük beyin ve küçük yüz gibi ayırt edici özelliklerinin sürekli doğal seçilimle değil, uzun süreli evrimsel durgunlukların ardından biyolojik ve kültürel engellerin aşılmasıyla ortaya çıkmış olabileceğini gösterdi.
• Uzaydan gelen bir ‘şeker yağmuru’, yaşamın ortaya çıkmasında rol oynamış olabilir 

  İspanyol araştırmacılar, Samanyolu'nun merkezine yakın bir moleküler gaz bulutunda yaşamın temel bileşenlerinden biri olarak görülen bir şeker türü tespit etti
• Maya uygarlığının astronomunun tam adı ilk kez çözüldü 

  Guatemala'da görev yapan arkeologlar, Maya uygarlığına ait yazıtları çözümleyerek bir astronom ve matematikçinin tam adını ilk kez ortaya çıkardı. Keşfin, Maya bilimi ve yazı sistemi hakkında önemli bilgiler sunduğu belirtildi.
• IBM, yeni nesil 0,7 nanometre çip teknolojisini tanıttı 

  IBM, önümüzdeki beş yıl içinde seri üretime geçmesini öngördüğü 0,7 nanometre çip teknolojisini tanıttı. Yeni mimarinin mevcut nesil işlemcilere göre yüzde 50 daha yüksek performans ve önemli ölçüde daha düşük enerji tüketimi sağlaması hedefleniyor.
• Kuantum dünyasında zamanın oku tersine çevrilebilir mi?  

  Fizikçiler, kuantum sistemlerinde zamanın akışını yavaşlatabilecek, bulanıklaştırabilecek ve hatta tersine çevirebilecek yeni kontrol yöntemleri geliştirdi.
• Bombus arıları eğitim almadan karmaşık problemleri çöze biliyor 

  Finlandiyalı bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma, bombus arılarının sanılandan çok daha gelişmiş bilişsel yeteneklere sahip olduğunu ortaya koydu.
• Yeni araştırma: Evrenin hızlanan genişlemesi devam ediyor 

  Uluslararası bir araştırma ekibi, evrenin hızlanarak genişlemeye devam ettiğini doğrulayan yeni bulgular açıkladı. Çalışma, 2025 yılında “karanlık enerjinin zayıfladığı” yönündeki tartışmalı iddiaları çürüttü.
• Belçikalı bilim insanlarından pankreas kanserine karşı umut veren keşif 

  Belçika’daki Brüksel Özgür Üniversitesi (Vrije Universiteit Brussel-VUB) araştırmacıları, pankreas kanserinin erken teşhisi ve tedavisi açısından önemli bir keşfe imza attı.
• Yapay Zekâ 80 yıllık matematik problemini çözdü, tartışma yarattı 

  OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zekâ modeli, 80 yıldır çözülemeyen bir matematik problemini çözerek bilim dünyasını şaşırttı. 1200’den fazla matematikçi ve araştırmacı, daha sıkı kurallarla düzenleme çağrısı yaptı.
• Ötzi’nin bağırsaklarında bulunan 5 bin yıllık maya ile ekmek yapıldı 

  Bilim insanları, 5 bin 300 yıl önce yaşamış ve 1991 yılında Alpler’de bulunan ünlü buz adamı Ötzi’nin bağırsaklarında soğuğa dayanıklı maya türleri keşfetti. Araştırmacılar, bu mayaları çoğaltarak ekmek yapmayı da başardı.
• Yıllanmış sarımsakta şaşırtıcı bir yaşlanma karşıtı özellik keşfedildi 

  Japonya’da yürütülen yeni bir araştırma, yaşlandırılmış sarımsakta bulunan bir bileşiğin yaşlanmaya bağlı kas güçsüzlüğünü azaltabileceğini ortaya koydu.
• Kendini yok edebilen ‘canlı plastik’ geliştirildi 

  Araştırmacılar, belirli bir uyarı verildiğinde kendi kendini tamamen parçalayabilen ve mikroplastik bırakmayan “canlı plastik” geliştirdi. Genetik olarak değiştirilmiş bakteriler sayesinde plastik yalnızca altı gün içinde temel bileşenlerine ayrışabiliyor
• Bilim insanları yaşlı fareleri biyolojik olarak gençleştirdi 

  Yeni bir araştırma, gençlik dönemine ait bağırsak mikrobiyotasının yaşlı farelere yeniden verilmesinin yaşlanmanın bazı etkilerini tersine çevirebildiğini ortaya koydu.
• Yeni araştırma: Dünya, Venüs’e yaşam taşıyor olabilir 

  Bilim insanları, Dünya’dan kopan kaya parçaları ve organik materyallerin uzay yoluyla Venüs’e ulaşarak burada olası mikrobiyal yaşamın temelini atmış olabileceğini öne sürdü.
• Genomik test meme kanseri tedavisinde yeni dönem açabilir 

  Uluslararası bir araştırma, belirli meme kanseri hastalarının kemoterapiye ihtiyaç duymadan yalnızca hormon tedavisiyle benzer sonuçlar elde edebileceğini ortaya koydu. Bulgular, milyonlarca hastayı kemoterapinin ağır yan etkilerinden kurtarabilir.
• İskoçya’da neolitik dönemden kalma gizemli yapay ada keşfedildi 

  İskoçya’daki arkeologlar, yaklaşık 5 bin yıl önce inşa edildiği belirlenen ve ünlü Stonehenge anıtından daha eski olan gizemli bir yapay adayı ortaya çıkardı.
• Yeni tedavi yöntemi osteoartriti haftalar içinde tersine çevirebilir 

  Bilim insanları, osteoartritin ilerlemesini durdurmakla kalmayıp hasarlı kıkırdağı yeniden onarabilecek deneysel bir tedavi geliştirdi. Araştırmacılara göre yöntem, hastalığın etkilerini birkaç hafta içinde tersine çevirebilir.
• Araştırma: Fazla takviye kullanımı sağlığa zarar verebilir 

  Bilim insanları, vitamin ve besin takviyelerinin bilinçsiz kullanımının karaciğer hasarı, kalp sorunları ve zehirlenme riskini artırabileceği konusunda uyardı.
• Evrenin en güçlü parçacıkları hakkında bilinenler yeniden sorgulanıyor 

  Yeni araştırmalar, evrendeki en yüksek enerjili kozmik ışınların düşünüldüğünden çok daha karmaşık süreçlerle oluşabileceğini ortaya koydu. Bilim insanlarına göre süpernovalar, kısa süreliğine devasa parçacık hızlandırıcılarına dönüşüyor olabilir.
• Araştırma: Daha az kalori tüketmek daha uzun ve sağlıklı yaşam sağlayabilir 

  ABD’de yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, günlük kalori tüketimini yüzde 10 ila 15 oranında azaltmanın yaşlanmayı yavaşlatabileceğini ve kronik hastalık riskini düşürebileceğini ortaya koydu.
• Yeni inme ilacı umut verdi: Felç riskini azaltıyor 

  Uluslararası bir klinik araştırma, deneysel kan sulandırıcı ilaç “asundexian”ın ikinci kez inme geçirme riskini azaltırken ciddi kanama riskini artırmadığını ortaya koydu. Uzmanlar, ilacın inme tedavisinde önemli bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor
• Araştırma: Televizyon karşısında uzun süre oturmak demans riskini artırabilir 

  Yeni bir araştırma, tüm hareketsiz aktivitelerin beyin sağlığı üzerinde aynı etkiye sahip olmadığını ortaya koydu.