İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Kimya Ödülü'nün 95 yaşındaki Fransız Henri Kagan ve 76 yaşındaki Japon Kenso Soai arasında paylaştırıldığını duyurdu.

İki bilim insanı, kimyasal reaksiyonlarda moleküllerin belirli bir uzamsal yapıda üretilmesini sağlayan asimetrik kataliz alanındaki çalışmalarıyla ödüle layık görüldü. 

Nobel Komitesi, bu keşiflerin özellikle ilaç üretimi için gerekli kimyasal reaksiyonları tasarlayan bilim insanları açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Kagan, halen Paris-Saclay Üniversitesi'nde profesör olarak görev yapıyor. Asimetrik katalizin öncülerinden kabul edilen Fransız bilim insanı, telefonla Nobel Vakfı tarafından kendisine ulaşıldığında, “Hayatımın en inanılmaz günü” ifadelerini kullandı.

Soai ise Tokyo Doğa Bilimleri Üniversitesi'nde profesör olarak çalışmalarını sürdürüyor.

Asimetrik kataliz alanındaki çalışmaların bir bölümü 2001 Nobel Kimya Ödülü kapsamında daha önce ödüllendirilmişti. Ancak bu ödülün Kagan’a verilmemesi Fransa’da tartışma yaratmış, dönemin Fransız Araştırma Bakanlığı da karara tepki göstermişti.

Kagan, yıllardır bu tekniğin öncüsü ve “babası” olarak tanımlanıyor.

NOBEL SEZONU DEVAM EDİYOR

Kimya ödülü, bu yılın tıp ve fizik ödüllerinin ardından açıklanan üçüncü bilimsel Nobel oldu. Altı Nobel ödülünün sahipleri, tıp, fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi kategorilerinde 12 Ekim’e kadar her gün açıklanacak.

En fazla merak edilen ödüllerden biri olan Nobel Barış Ödülü ise cuma günü açıklanacak.

2025 Nobel Kimya Ödülü, yeni moleküler yapıların geliştirilmesine yönelik çalışmaları nedeniyle Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi’ye verilmişti.

Nobel ödülleri diploma ve altın madalyanın yanı sıra 12 milyon İsveç kronu, yani bir milyon euronun biraz üzerinde para ödülünü içeriyor.

1901’den bu yana verilen 633 Nobel ödülünün yalnızca 68’i kadınlara verildi. Bu oran yüzde 11’in altında kalırken, kadın bilim insanlarının aldığı ödüllerin sayısında özellikle 2020’li yılların başından itibaren artış görülüyor.