Kürtlerin uluslararası temsili meselesi, Kürt siyasi tarihinin en uzun süreli sorunlarından biri olmayı sürdürüyor. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Ortadoğu’nun yeniden şekillendiği süreçte uluslararası sistemin dışında bırakılan Kürtler, aradan geçen yaklaşık bir asırlık dönemde farklı devletlerin sınırları içerisinde parçalı bir siyasi ve hukuki konumda kaldı.

Ortadoğu’da dengelerin yeniden değiştiği, uluslararası diplomasi ve kurumların bölgesel gelişmeler açısından daha fazla önem kazandığı bir dönemde, Kürt halkının Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki temsili yeniden gündeme geliyor. Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK), 3 Ekim’de Brüksel’de düzenleyeceği konferansla Kürt halkının BM nezdinde temsili konusunda ortak bir tutum geliştirmeyi, ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği oluşturmayı ve bu doğrultuda atılacak adımları belirlemeyi hedefliyor.

KNK, 6-7 Haziran 2026’da gerçekleştirdiği 24. Genel Kurulu’nda Kürt halkının BM nezdinde temsili konusunu gündemine alarak, Kürt halkının diğer uluslar gibi tanınması ve BM’ye bağlı kuruluşlarda gözlemci olarak temsil edilmesi için başvuruda bulunma kararı aldı. Brüksel’de düzenlenecek konferans ise bu kararın ardından sürecin nasıl ilerletileceğinin tartışılacağı ve Kürtler adına ortak bir tutum oluşturulmasının hedeflendiği önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

KNK Yürütme Konseyi tarafından konferansın amacına ilişkin yapılan çağrıda şunlar belirtildi:

“Diplomasi ihtiyacı ve Kürtlerin, Kürdistanlıların uluslararası düzeyde temsili konusunda çok şey söylenmiş ve yazılmıştır. Yüz yıldan fazladır yazarlar ve akademisyenler bu konu üzerine çok şey yazmış, siyasi parti başkanları, liderler, siyasetçiler ve diplomatlar da konuda konuşmuş ve çalışmalar yürütmüşlerdir. Aynı şekilde birçok toplantı, istişare, konferans ve çeşitli çalışmalar yapılmış; komisyonlar kurulmuş, kurumlar oluşturulmuştur. Bu alanda yapılan çalışmalar az değildir. Ancak bugüne kadar ihtiyaç duyulan ölçüde güçlü ve Kürt halkının hak ettiği nitelikte bir diplomasi yürütülemediği de bir gerçektir. Bunun önündeki en temel sorunlardan biri ise Kürt milletinin uluslararası düzeyde hukuki bir statüye sahip olmaması ve bu düzeyde temsil edilmemesidir.

‘KÜRTLER 60 MİLYONLUK NÜFUSUNA RAĞMEN ULUSLARARASI KURULUŞLARDA TEMSİL EDİLMİYOR’

Kürdistan halkı yaklaşık 60 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Bu denli büyük bir nüfusa rağmen Kürtler, uluslararası kuruluşlarda temsil edilmemektedir. Özelikle Birleşmiş Milletler’de, neredeyse bütün ulusların temsil edildiği bu yapıda Kürt milletinin herhangi bir temsili bulunmamaktadır ve ismi okunmamaktadır. 

Bu nedenle KNK, 6-7 Haziren 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen 24. Genel Kurulu’nda bu konuyu gündemine aldı. Yapılan kapsamlı tartışmaların ardından, Kürtlerin de diğer uluslar gibi tanınması ve BM’ye bağlı kuruluşlarda, Filistinlilerin statüsüne benzer şekilde gözlemci olarak temsil edilmesi amacıyla BM’ye başvurulması yönünde karar alındı. 

BM GENEL SEKRETERİNE MEKTUP

Bu alanda bugüne kadar birçok uzmanla toplantılar yapılmış, uzmanların görüşleri alınmıştır. Ayrıca bu konu hakkında KNK adına BM Genel Sekreteri Sayın António Guterres'e de bir mektup sunulmuştur. Ancak bu konu büyük ve ağır bir meseledir; birkaç dar kapsamlı toplantı ve birkaç mektup sunulmasıyla bu mesele çözülemez. KNK tek başına bu çalışmanın üstesinden gelemez. Ulusal ve uluslararası düzeyde bir işbirliğine ihtiyaç vardır.

Bu açıdan bakıldığında öncelikli ihtiyaçlardan biri, liderlerin, siyasi parti başkanlarının, örgüt temsilcilerinin, toplum içinde rol sahibi kişilerin ve Kürdistan toplumunun tüm bileşen ve kesimlerinin temsilcilerinin üst düzeyde bir araya gelerek bu konuyu ele alması ve ortak kararlar almasıdır. Ayrıca toplantılar, çeşitli etkinlikler ve güçlü kampanyalarla, örneğin imza kampanyası benzeri çalışmalarla, Kürdistan halkının bu sürece dahil edilmesi ve harekete geçirilmesi gerekmektedir. 

Mevcut durumu değerlendirmek, ortak bir tutum belirlemek ve işbirliğini geliştirmek amacıyla uzmanlar, akademisyenler ve çeşitli şahsiyetlerin yanı sıra Kürdistanlı parti, örgüt ve kurumların temsilcilerinin katılımıyla bir konferans düzenlemek istiyoruz. 

KÜRT MİLLETİNİN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER NEZDİNDE TEMSİLİ KONFERANSI

Konferansın gündemi tamamen Kürt milletinin Birleşmiş Milletler nezdinde temsili konusuna ayrılmıştır. Kürtlerin BM’de temsili konusunda Kurdistanî bir görüş ve tutum ortaya koymak, mevcut durumu ve tutumumuzu tüm taraflara açıklamak ve sesimizi dünya kamuoyuna duyurmak istiyoruz.

Ayrıca konferansta önümüzdeki döneme ilişkin program ve faaliyetler üzerinde duracak, geleceğe yönelik planlamayı tartışacağız.”

Program Akışı:

03 Ekim 2026

10.00 – 10.05: Açılış ve saygı duruşu
10.05 – 10.15: Açılış konuşması
10.15 – 10.30: Konukların mesajları
10.30 – 12.00: Uzmanların sunumları ve perspektifleri
12.00 – 13.30: Katılımcıların konuşmaları ve mesajları
13.30 – 14.30: Yemek arası
14.30 – 16.30: Katılımcıların konuşmaları ve mesajları
16.30 – 18.00: Planlama ve sonuç bildirgesi

Toplantı Yeri: 

Vrije Universiteit Brussel (VUB) – Campus
Etterbeek – Gebouw Q: Aula QA – Brussels
Nelson Mandela Hall