Şehit Helo Dêrsim’in sesinden ‘Leyla’
İdam edilen Leyla Qasim için kaleme alındığı söylendiği için dilden dile söyleyen ‘Leyla’ isimli ezgiyi, bir de Şehit Helo Dêrsîm’den dinlemek lazım.
İdam edilen Leyla Qasim için kaleme alındığı söylendiği için dilden dile söyleyen ‘Leyla’ isimli ezgiyi, bir de Şehit Helo Dêrsîm’den dinlemek lazım.
Tarih, 2018 ve ‘yetenek avına’ çıkmıştık. Aslında öyle yetenek avına çıkmışız dediğime bakmayın; mikrofon uzattığınız her gerillanın yaşamından, defterinden, gerillacılığından yola çıkarak aktarılacak o kadar çok şey var ki! Yine de garip bir biçimde dahasını arama ihtiyacı duyuyorsunuz. İşte tam da böylesi bir arayış içerisinde ‘Heval Helo’nun çok özgün bir sesi var, kendisini kesinlikle görmek isterseniz’ dediler. Aslında daha önce de adını duymuştuk, ‘Ailecek partiye katıldılar’ demişlerdi, bir de kız kardeşi vardı, onunla aynı saflarda Kürdistan dağlarını arşınlayan, özgürlük mücadelesini yürüten.
Peki kimdi? Nerede doğmuş, büyümüş, ne zaman Kürdistan dağlarına gelmiş, nasıl Kürt Özgürlük Hareketi’ne katılmıştı Helo Dêrsim? Rojhilatê Kurdistan, belki de Kürdistan coğrafyasının dört mevsimini bağrında taşıyan bir zenginliğe sahip. Aynı göğün altında dört mevsimi yaşayan, tüm renkleri içinde barındıran, yer yer sarp dağları, aşılmaz denilen deniz gibi ovalarıyla, bin yılların kültür direnişini günümüze taşıran can alıcı bir güzelliğe sahip Rojhilat. Bu eşsiz güzellikteki çok renklilik elbette burada dünyaya gelen, yaşamını sürdüren her insana bir nebze de olsa sirayet ediyor. Bu derin kültür büyük, tarihe karşı sorumluluk duygusu veriyor ve insanın duygusal dünyasını parçalanamaz bir bütün haline getiriyor.
ŞEHİT MİLİSİN ADINI ALIYOR
Helo Dêrsim (Keyhan Saedmucîşî), Rojhilatê Kurdistan’ın Kamyaran kentinde dünyaya gelmiş. Kürt Özgürlük Hareketi’ni ailesinin yurtsever olmasından dolayı henüz küçük yaşlarda tanıdığını söylüyor. ‘Dersim’ soyadını soruyor; acaba Dersim ile nasıl bir ilgisi var ve adını oradan mı aldı diye düşünürken, “Milislik yapan Dersim isminde bir arkadaşın şehadeti beni çok etkiledi, onun üzerine katılım kararı verdim ve adını aldım” şeklinde yanıtlıyor.
ÖNCE MİLİS, SONRA GERİLLA
Katılmadan önce milislik yapıyor. “Anneden yeniden ve yeni bir doğuş” olarak tanımlıyor gerilla yaşamını. Burada aldığı eğitimi ise “doğuşun ardından ilk annenin verdiği eğitim” gibi değerlendiriyor. Katılım kararını 2013’te veriyor ve gerilla alanlarına 2014’te geliyor. Aslında gözlerinden kısa ömrünün bileşkesinin genç görünümüyle açıklanamayacağını hissediyorsunuz. Sesinin tınısındaki yanık edada dağların ulaşılmaz derinliği varmış hissine kapılıyorsunuz. Utangaç ve sempatik görünümüyle dikkatleri çekse de bunun, karşısındaki insanlara duyduğu saygıdan olduğunu anlıyorsunuz.
SESİNİ KAYDETMEK İÇİN
Apollo Akademiler Komutanlığına bağlı bir akademide eğitim görüyor o sırada. Hikayesini daha sakin bir ortamda dinleyebilecek, kendisinin de daha rahat olmasını sağlayabilecek bir ortam yaratabilir miyiz diye düşünürken şehit Koçero Urfa’nın (Metin Arslan) ‘Hangi arkadaşa mikrofon uzatmak isterseniz serbestsiniz, yeter ki akademilerde yürütülen eğitimi sabote etmeyin’ sözünü hatırlıyoruz. Şehit Helo’nun sesini kaydetmek için gerekli izinleri alıp akademinin bulunduğu alandan biraz uzaklaşıyoruz. gerekli hazırlıkları yaptıktan sonra ise artık hazırız! Üzerindeki utangaçlığın biraz daha rahatlamaya dönüşmesi için zaman kısıtlamasına gitmek istemiyor, sabırlı yaklaşıyoruz. Konumuzun dışında sorular yönelterek rahat olmasını sağlamaya çalışıyoruz. ‘Kamera olmasın, sadece ses kaydı olsun. Olmaz mı?’ diye soruyor. Olur, dedikten sonra kameralarımızı kaldırıyoruz. Bu sırada küçük bir kameramızla da fark ettirmeden kayda giriyoruz, ancak kapalı olduğunu söylüyoruz. Bir gerillanın sesini kayıt altına almak kadar silüetini de aktarmak istenciyle doluyuz.
VE BAŞLIYOR OKUMAYA
‘Dertdet va kulam Leyla, qemet bareme’ diye başlıyor şehit Helo Dêrsim. Dünya bir anda bambaşka bir güzelliğe bürünüyor. ‘Leyla’ isimli şarkının ilk idam edilen Kürt kadın Leyla Qasim’a ithafen yazıldığı biliniyor. Bilindiği üzere Leyla Qasim, 12 Mayıs 1974’te 5 arkadaşı ile birlikte BAAS rejimi tarafından idam edilmiş ve günümüze kadar Kürt kadınları ve halkı tarafından özgürlük sembolü olarak kabul edilmiştir.
KAMERAYI FARK EDİYOR AMA DURMUYOR
Henüz şarkının ortasında kemaranın açık olduğunu fark ettiğini, gülümseyerek bize anlatmaya çalışıyor Şehit Helo Dêrsîm ve şarkıyı o kadar büyük bir hızla söylüyor ki nasıl başlayıp bittiğini anlayamıyorsunuz bile. Son cümlesini de söyler söylemez hemen ayağa kalkarak kameranın açısıdan kaçmak için ayaklanıyor. Dünya ise Şehit Helo Dêrsîm’in sesinin yankısı ile iki dakikalığına bambaşka bir yer olmuş oluyor artık…
Gerilla, dengbêj ve komutan şehit Helo Dêrsîm, 9 Kasım 2024’te Medya Savunma Alanları’nda şehadete ulaştı. Ablası Viyan Helo ise 21 Nisan 2024 günü Qendîl’de şehitler kervanına katılmıştı.