Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi tarafından İran'daki gelişmeleri incelemek üzere görevlendirilen bağımsız uzmanlar, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında savaş suçu işlendiğine ilişkin “makul gerekçeler” bulunduğunu bildirdi.

Perşembe günü yayımlanan raporda, özellikle güneydeki Minab kentinde bir okulun vurulması da dahil olmak üzere iki ABD saldırısı incelendi. Uzmanlar, saldırıların sivillerin ölümüne veya yaralanmasına ve sivil yapılara zarar verilmesine yol açtığını belirtti.

Uzman heyetin açıklamasında, “Misyon, ABD'nin sivillerin ölümüne veya yaralanmasına ya da sivil nesnelere zarar verilmesine yol açan ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlediğine inanmak için makul gerekçeler bulmuştur” ifadelerine yer verildi.

MİNAB’DAKİ OKUL SALDIRISI

Şubat ayında ABD-İsrail saldırılarının başlamasının ardından en az bir ABD füzesinin Minab kentindeki Şecere-i Tayyibe okulunu vurduğu tespit edildi. Saldırının nasıl gerçekleştiğine ilişkin kesin açıklama ise hala yapılmış değil.

İran devlet medyası, saldırıda çoğu çocuk olmak üzere 168 kişinin katledildiğini bildirdi. BM uzmanları ise iki ABD hava saldırısında kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu en az 178 sivilin öldüğünü belirtti.

Uzmanların ABD saldırılarına ilişkin bulgularının, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırılarla bağlantılı olduğu kaydedildi.

İRAN HÜKÜMETİNE DE ‘İNSANLIĞA KARŞI SUÇ’ SUÇLAMASI

BM'nin İran'a ilişkin araştırma heyeti, ABD'nin saldırılarının yanı sıra İran'daki savaş sırasında ve ülke içinde işlendiği belirtilen suçları da inceledi. Raporda İran'ın teokratik yönetiminin kendi halkına karşı insanlığa karşı suçlar işlediği yönünde değerlendirmelere yer verildi.

Bangladeşli hukukçu Sara Hossain başkanlığındaki bağımsız uzmanlardan oluşan heyet, 2022 yılında Cenevre merkezli BM İnsan Hakları Konseyi tarafından oluşturuldu.

Heyetin bulgularını 47 BM üyesi ülkeden oluşan İnsan Hakları Konseyi'ne Pazartesi günü sunması bekleniyor.

Raporun hukuken bağlayıcı olmadığı, ancak İran'daki savaş sırasında işlendiği iddia edilen suçlara ilişkin uluslararası delil ve değerlendirmelere katkı sunduğu belirtildi. Bulguların ileride uluslararası yargı süreçlerinde kullanılabileceği ifade edildi.

BEYAZ SARAY’DAN BM KONSEYİ’NE TEPKİ

Beyaz Saray, BM uzmanlarının raporuna sert tepki gösterdi. Sözcü Anna Kelly, İnsan Hakları Konseyi'nin “on yıllardır ciddiyetsiz saçmalıklar yaydığını” ve insan hakları alanında hiçbir başarı elde edemediğini savundu.

Kelly, İran yönetimini suçlayarak, “Bu çatışmada savaş suçları işleyen tek taraf, kendi halkından binlerce insanı öldüren, yurt dışında Amerikalıları katleden, Hürmüz Boğazı'nda terör eylemleri gerçekleştiren ve bölgedeki komşularına karşı ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyen İran rejimidir” dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da rapora ilişkin açıklamasında benzer bir tutum sergileyerek Trump yönetiminin İnsan Hakları Konseyi'nden çekilme kararını savundu. Bakanlık, Konsey'i baskıcı hükümetleri yatıştırmakla ve Amerikan karşıtı söylemler ile antisemitizmi desteklemekle suçladı.