Her alandaki Kürt halkı ve dostları, çok yoğun bir biçimde ‘ulusal birlik’ beklentisi içindeyken, Güney Kürdistan’daki mevcut yönetimin bile ikiye bölündüğü haberinin gelmesi, doğrusunu söylemek gerekirse çok ciddi bir şaşkınlık yarattı. Dahası çok önemli bir öfke ve tepki de ortaya çıkardı. Tabii aynı zamanda herkesi, beklenti ve düşüncelerini yeniden değerlendirmeye ve bu durumun nedenlerini sorgulamaya götürdü.

Halbuki Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın son aylarda dile getirdiği “Demokratik Birlik Hükümeti kurulmalı” çağrısı, kamuoyunda bu yönlü çok ciddi bir umut ve beklenti oluşturmuştu. Yine Kürt basınında ve kamuoyunda en çok tartışılan konu da ulusal birlik konusuydu. Herkes, kendi anlayışı çerçevesinde dile getirse de en çok birleşilen konu, ulusal birlik ihtiyacı oluyordu. Hem bilinç ve hem de hissiyat, bu durumu ortaya çıkartıyordu.

Gerçi tarih boyunca Kürt beylikleri arasında yaşanmış olan sürekli parçalı olma durumu, ulusal birlik konusunu düşünen ve dile getirenleri çok fazla umutlu ve inançlı kılmıyordu. Bu durum, sürekli bir eleştiri ve yakınma konusu oluyordu. Güney Kürdistan pratiği bu konuda hiç umut verici değildi. Çeyrek asırdır Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) kurulmuş olmasına rağmen bazı partilerin katılmaması ve engelleyiciliği nedeniyle rolünü oynayamıyor, işlevini yerine getiremiyordu. Güney Kürdistan’da seçim yapılalı iki yılı bulmasına rağmen Meclis toplanamamış ve yeni hükümet kurulamamıştı.

Kuşkusuz bütün bunlar, Kürt toplumunda ve dostlarında bir umut kırılmasına ve ulusal birliğe yönelik bir inanç zayıflamasına yol açmıştı. Toplum ise birlik konusunda ısrarlı ve inatçı davrandı, çünkü Kürt ulusal birliğinin Kürtler, Ortadoğu ve insanlık açısından taşıdığı büyük önemin bilincindeydi. Bu konuda hem önemli bir bilgi birikimi oluşmuş hem de hissetme çok fazla gelişmişti. Bu açıdan birlik talebinden hiç vazgeçmediği gibi, sürekli birliği engelleyen nedenleri de sorgulamaya ve çözüm yolları bulmaya çalıştı.

Bu konuda Kürt Özgürlük Hareketi'nin tutumu ve çabaları hep pozitifti. Aslında elindeki imkânları çok büyük oranda ve sürekli olarak ulusal birlik çalışmalarına seferber etti. Özellikle Önder Abdullah Öcalan’ın yaratıcı yaklaşımı ve büyük çabası, her zaman takdire şayan bir konumdaydı. Aslında KNK’nin kuruluş hazırlıklarını da tümüyle Önder Apo yapmıştı. Eğer bu biçimde bir Uluslararası Komplo saldırısıyla karşılaşmasaydı, uygun zeminlerde ve işlevli yöntemlerle ulusal kongreyi örgütlemeyi ve başına geçip bütün çalışmaları en üstte bu kurum tarafından yürütmeyi hedefliyordu. Komplocu dayatmayla karşılaştığında Avrupa alanına çıkmayı tercih etmesinin en önemli amacı da buydu. Söz konusu Önderlik Projesi, 9 Ekim ve 15 Şubat komplo saldırıları sonucu boşa çıkartıldı. Komplo ardından söz konusu hazırlıklar temelinde KNK’nin kuruluşu gerçekleştirilip çeyrek asırdır çalışma yürüse de yapılanlar, Önder Apo’nun hedefini gerçekleştiremediği gibi, adeta yanına bile yaklaşamadı.

Peki bu kadar tartışılmasına ve talep olmasına rağmen Kürt ulusal birliği neden oluşturulamadı ve KNK neden işlevli kılınamadı? Aslında Kürtler açısından günümüzde doğru ve yeterli cevaplandırılması gereken en önemli sorulardan biri ve belki de birincisi budur. Günümüzde Güney Kürdistan’da yaşananlar vesilesiyle söz konusu bu soruyu cesaretle sormayı ve cevap aramayı bilmek gerekir. Bu çerçevede yürütülen tartışmalarda cesaret eksikliği ve yüzeysel yaklaşım fazlasıyla vardır. Dahası milliyetçi yaklaşımın hamaset tutumu, yürütülen tartışmaların çok yönlü ve derinlikli olmasını engellemektedir.

Milliyetçi yaklaşıma göre bu tür tartışmalar aslında yersizdir, çünkü Kürtlerin ulusal önderliği Barzanî ailesinde somutlaşmıştır! Buna göre ulusal birlik demek, Barzanî ailesi etrafında toplanmak demektir! Yine Kürtler homojen bir toplumdur, dolayısıyla farklı sınıflar ve kesimler Kürt toplumunda yoktur! Bu açıdan da söz konusu bu kesimleri temsil eden önder de örgüt de olamaz; bunları aramak hem yanlış ve hem de tehlikelidir!

Çok açık ki; ulusal birlik tartışmalarını ve çalışmalarını daha başından tıkatan ve engelleyen esas olarak bu anlayıştır. Bu anlayış, doğru değildir ve onlarca yıl geçmesine rağmen çözüm üretmemiştir. Demokratik ve çoğulcu değildir. Dikkat edilirse, tekçi ve antidemokratik bir anlayış olmaktadır. Yine aileci ve hanedancıdır, dinciliğe açık kapı bırakmaktadır, cinsiyetçidir ve erkek egemenliğine dayanmaktadır.

O halde bu kadar talep edilmesine ve tartışılmasına rağmen Kürt ulusal birliğinin gerçekleşmemesinin en temel nedeni olarak Kürt demokrasisinin yeterince gelişmemiş olmasını, Kürt siyasetinde antidemokratik anlayış ve tutumların fazla olmasını gösterebiliriz. Bu anlayış ve tutum; tekçi, egemenlikçi ve otoriter bir siyasete yol açmaktadır. Demokratik anlayış ve yönetim tarzının gelişmesini engellemekte, aileci ve partici bir yönetim anlayışını hakim kılmaktadır. Yine tekçi ve merkezi bir yönetim anlayışını geliştirmekte, adeta demokrasinin ölçüsü konumunda bulunan yerel yönetimlerin gelişmesine ve etkili olmasına fırsat vermemektedir. Güney Kürdistan’da etkili olan bu anlayış ve tarzın etkisi, sadece bu parçayla da sınırlı kalmamakta, tersine tüm Kürdistan’ı etkilemektedir.

Açıkça görülüyor ki; ulusal birliğin gerçekleşmesi demokratikleşme ile etle tırnak gibi iç içedir. O halde gerçekten ulusal birlik isteyenlerin, bununla birlikte ve hatta daha önce demokrasi istemeleri gerekir. Gerçekten de güçlü yerel yönetimlere dayalı, kadın özgürlüğünü ve ekolojik yaşamı öngören bir yönetim anlayışı ancak birlik yaratabilir. Dikkat edilirse Güney Kürdistan’da böyle bir yerel yönetim anlayışı yoktur ya da şehir yönetimleri bölünme etkeni olmaktadır. Halbuki her şehrin seçimle gelen güçlü yerel ve bölgesel yönetimlerinin oluşması, genel yönetimi hem demokratik yapar hem de işlerini kolaylaştırır. Güney Kürdistan’ın coğrafi ve sosyal yapısı, böyle bir yönetim anlayışına çok daha uygundur.

O halde, Güney Kürdistan’da bugün ortaya çıkan bölünmeyi eleştirip birlik olunmasını isteyenlerin, eğer tutarlı olacaklarsa ve pratikte çözüm yaratacaklarsa her şeyden önce doğru bir demokratikleşme talebinde bulunmaları ve bunun mücadelesini yürütmeleri gerekir. Başka türlü ulusal birliği sağlamak mümkün değildir. Tarihi gerçekler, bunu açıkça göstermektedir. Demokrasi istemeden ve demokrasi mücadelesi vermeden ulusal birlik talebinde bulunmanın milliyetçiliğe hizmet edeceği ve başarıya ulaşmayacağı açıktır. Bu da her türlü çözümsüzlüğün esas kaynağı durumundadır.

Çok açık ki; Kürt sorununun özgürlükçü çözümü ancak Kürtlerin birliğiyle gerçekleşir ve bu da örnek düzeyde gelişmiş ve işleyen bir Kürt demokrasisinin gelişmesine bağlıdır. Kürt demokrasisinin gelişmesi ve işlevli olması, Kürt ulusal birliğinin temeli olduğu gibi, Kürt sorununun özgürlükçü ve demokratik çözümünü öngörüp gerçekleştirerek de Ortadoğu demokratikleşmesinin belkemiğini oluşturur. Açıkça görülüyor ki; Ortadoğu Demokratik Birliği ancak Kürt demokratikleşmesi ve birliği etrafında gerçekleşebilir. Bu da küresel düzeyde demokrasinin gelişmesine en güçlü katkıyı yapmak anlamına gelir.

O halde doğru ve etkili bir Kürt demokratikleşmesi, sadece Kürtler açısından vazgeçilmez önemde değil, onunla birlikte demokratikleşmeye yapacağı katkıyla bölge ve dünya halkları açısından da vazgeçilmez bir öneme sahiptir. O zaman böyle bir demokrasiyi geliştirme çalışması ve mücadelesinden daha anlamlı ve önemli bir şey olamaz. Her türlü çözümün anahtarı böyle bir Kürt demokrasisinin yaratılmasıdır. Demek ki Kürtler açısından da önemli sorun ve en anlamlı mücadele gerçek demokrasi mücadelesi yürütmektir.

Kaynak: Yeni Özgür Politika