İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, 2026 yılı Temmuz Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan "Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu"nu açıklamak üzere Beyoğlu'nda bulunan dernek binalarında basın toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıda raporu, İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Gülseren Yoleri, İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu Eş Sözcüsü Meral Nergis Şahin ve İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu Üyesi Sevilay Yılmaz Birgin tarafından açıklandı.

Cezaevlerindeki tutsak sayısının kapasitenin üzerinde olduğu belirtilen raporda, İHD’ye yapılan başvurular ve internet sitelerden tarama yoluyla toplam 899 hak ihlali tespit edildiği kaydedildi. Raporda, Yaşam Hakkına Yönelik İhlaller 3, Sağlık Hakkı İhlali 117, Darp, Kötü Muamele, Onur Kırıcı Davranış İşkence 258, İletişim Hakkı İhlalleri / Tecrit 136, Yeterli ve Sağlıklı Beslenme ve Temiz Suya Erişim Hakkı İhlali, Öz Bakım İhtiyaçlarının Karşılanmaması 293, Adalete Erişim Hakkı İhlali 28, Haksız Tutukluluk, İnfazda Eşitlik İlkesine Aykırılıklar 39, Açlık Grevleri 6 ve internet taramasında 15 hak ihlalinin tespit edildiği ifade edildi.

Raporda, şu hususlar da dikkat çekildi: “Raporumuzdaki verilerden de görüleceği üzere; mahpus sayısı gibi, hapishanelerde yaşanan hak ihlallerindeki artış da devam etmektedir. Sorunların farkında olan yetkililerce, basit önlemlerle bile çözülebilecek sorunların dahi çözümsüz bırakılması ise; sorunun asıl kaynağının, hükümetin temelde insan hakları ve özelde mahpus hakları ihlallerine yol açan politika ve tutumlarındaki ısrar olduğunu göstermekte ve bu durumu tersine çevirebilmenin tek yolunun bu hak ihlallerini önleme yolunda sürdürülen mücadeleyi güçlendirmek olduğu görülmektedir.

İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu olarak hapishanelerde yaşanan hak ihlallerini sadece bilgi sunmak için rapor haline getirmiyoruz. Esas olarak; içeridekilerin küçük de olsa sesi olabilmeyi, can yakıcı sorunları görünür kılabilmeyi, duyarlılık yaratmayı, meselelere yetkililerin ve kamuoyunun dikkatini çekerek hak ihlallerinin önlenmesine katkı sağlamayı amaçlıyoruz. Biliyoruz ki sunduğumuz bu raporlar, Marmara Bölgesi hapishanelerinden bize ulaşan sınırlı sayıdaki başvuruda belirtilen hak ihlallerini kapsamakla birlikte, genel durumu anlamamıza yarayacak verileri içermektedir.  Ve hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri sadece mahpusların mücadelesi ile değil dışarıdan yürütülecek mücadelenin desteği ile önlenebilir. Bu rapor, aynı zamanda, hapishanelerde yaşanan ve devasa boyutlara ulaşan sorunlar karşısında mahpuslarla ve mahpus aileleri ile dayanışma çağrımızdır.”

Hak ihlallerinin araştırıldığı 16 cezaevi şunlar: “Marmara/Silivri Kampüs Cezaevi, Marmara Kadın Kapalı Cezaevi, Tekirdağ 1 ve 2 Nolu F Tipi Cezaevi, Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi, Ümraniye  Kapalı Cezaevi, Kandıra 2 Nolu F Tipi Cezaevi, Edirne Açık Cezaevi,  Edirne F Tipi Cezaevi, Edirne L Tipi Cezaevi, Metris R Tipi Cezaevi, Sakarya Ferizli 2 Nolu Cezaevi, Maltepe 2 Nolu L Tipi Cezaevi, İzmir Kırıklar 1 Nolu F Tipi Cezaevi, Bolu F Tipi Cezaevi ve Irak Bağdat Cezaevi.”