Evet, yine sana hitaben yazacağım. Ne acıdır ki her yıl bu tarihte acılarım depreşir, bütün bedenim sarsılır. Sanki her Allah’ın günü seni anmıyormuşum gibi. Ne tuhaftır, değil mi? İnsan canından can yitirince hep canı acımazmış gibi. Bu acıyı bir güne sığdırmak istesem de bu mümkünmüş gibi kendimi kandıramam ki. Senden sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı. Çünkü yaşam eksikti. Eksik olan yaşam nasıl eskisi gibi olsun ki? Dil her ne kadar “İyiyim” dese de beden acıyan haliyle itiraz ediyor.

Dünya değişmeye devam ederken bizi de etkiliyor. Senden sonra bizde de büyük değişimler oldu. Sana nasıl anlatayım ki? Sen karşımda o kocaman bedeninle durup o meşhur gülüşlerinle beni dinlemezken ben nasıl anlatırım? Biliyor musun, sen sonsuzluğa yol aldıktan sonra ben daha fazla seninleyim. Her gece yastığa başımı koyduğumda hep bana misafir oluyorsun. Anılarımız bir bir düşüveriyor yüreğimin orta yerine. Anladım ki gerçek olan yaşanmışlıklarmış. Anlam yüklü anılarımız hep birlikteliğimizi anlatıyor.

Yıllardır ya zindanda ya da şehirlerde sana yazıyordum. İşte şimdi dağlara geldim. Dağlardan ve gerilla alanlarından sana yazmaya çalışıyorum. İkinci defadır dağa geliyorum ama senin şu an bulunduğun alana gelemiyorum. İçimde bir yaradır senin yanı başına gelememek ve içimde biriken sensizliği sana anlatamamak. Gelebilseydim belki de yıllardır içimde biriktirdiğim ve akıtacak yer bulamadığım gözyaşlarımı dökerdim yanı başında. Hep arkadaş ortamını etkilemeyeyim diye diye içimde kocaman bir dağ olmuş gözyaşlarım.

Evet canım, işte yine dağa geldim ve yanına yine gelemiyorum. Uzatsam elimi tutacak kadar yakınında olmak ve yanına gelememek ne kadar acı veriyor, bir bilsen. Yüzüm hep Xakurkê’ye dönük olsa da gelemiyorum. Halbuki bütün yüreğimle, düşüncelerimle yanındayım.

Yaşadığımız bu zaman diliminde yaşam biz Kürtler için hep acılarla yüklüydü. Hep direnmek ve bedel ödemek adeta biz Kürtler için bir gelenek haline gelmişti. Bizi neredeyse bu acılara alıştırmak istediler. Sanki kadermiş gibi. O kadar çok ölüm yaşattılar ki bize, artık ölmeden yaşayamayacağımızı sanmaya başladık. Yaşamak için ölmek, ölmek için yaşamak bu olsa gerek. Önderlik işte buna dur demek istedi. “Yani yaşamak için öldürmek gerekmiyor” dedi.

Dedim ya, dağa geldim ve seninle aynı alanı paylaşmak güzel olduğu kadar acıtıyor. Sen Şekif Dağı’nın tepesini tutuyordun, değil mi? Ama şimdi o tepede neyar var. Hani demiştin ya, “Şu an çok yüksek bir yerden sana yazıyorum ve senin gözlerinle de çok geniş bir alanı seyrediyorum” diye. O zaman anlamıştım Şekif Dağı’nın tepesinde olduğunu. Bana yazdığın o namelerini bir bir ezberledim ve yüreğimin en nadide köşesinde canlı tutuyorum. Ne çok kendi kendime okuyup seni andığımı bir bilsen.

Seninle vedalaşıp barış yolculuğuna çıktıktan sonra hep bir gün tekrar buluşup o meşhur sohbetlerimizi yeniden yapacağımız duygusuyla yaşadım. Ne çok özlemişim o sohbetlerimizi. Seninle ana oğul, iki gerilla olarak o güzelim özgürlük dağlarında patikaları arşınlamak ne çok mutluluk veriyordu. Şimdi o anılarımızla avunuyorum. İnsan annesiyle yoldaş olur mu? Seninle bunu yaşadık ve doyumuna eremedik. Çünkü güzel olana asla doyum olmazmış, bunu öğrendik. Yaşam ne çok öğreticiymiş, onu da öğrenmiş olduk. Dedim ya, gerçek olan yaşadıklarımızmış.

Şimdi dağların doruklarında değil, dağın altında, kendi yaptığımız şikeftlerde sana yazıyorum. Yani dağlar önceleri doruklarında, şimdi ise kendi göbeklerinde bizleri zalimlerden koruyor. Sonsuzluğa yol alan sen ve binlerce yoldaş bu durumu göremediniz. Ben de oturmuş sizlere bunları yazıyorum. Hepinizin yanı başımızda, yaşamımızı yakından seyrettiğinizi unutmuş gibi.

Ben ne olduğunu bilemem ama her nedense hep senin yanı başımda beni izlediğini düşünüyorum. Ondandır ki yanlış yaptığım bir durum olduğunda, “Şimdi Haki ne çok bana gülmüştür” diyorum. Bazen birinin bana dokunduğunu sanıyorum. Ve onun sen olduğunu düşünüyorum. Bilemiyorum, hâlâ evrende ve kendi bedenimizde çözemediğimiz o kadar şey var ki. Belki de sana dokunamamak öyle bir dokunuşu hissettiriyor. Ana yüreği diyorlar ya, öyle bir şey. Her neyse canım, sana yaşadıklarımızın hangi karesini anlatayım ki?

Zaman acımasız ve hâlâ yürekleri yakmaya devam ediyor. Savaşlar can almaya devam ediyor. İnsan insanın kurdu olmuş durumda. Bu savaşların sonucunu kestiren bir akıl şu an yok gibi. Her Allah’ın günü onca canı toprağa vermeye devam ediyoruz. Önderlik diyor ya, “Onca ölümü durdurmak istiyorum.” Çünkü artık bu topraklar ölüme doymuştur. Gencecik insanlar daha yaşama doymadan toprak oluyor.

Senden sonra da biz bu TC devletini kalıcı bir barışa ikna edemedik. Önderlik her iki tarafın da artık “öl-öldür” noktasından çıkmasını istiyor. Biz 2009’da da devleti barışa ikna edemedik. O zaman barış grubu üyesi olarak doğduğumuz topraklara gittik ve barış koşullarını yaratamadık. Senin sonsuzluğa yol aldığını cezaevinde duyduğumda, “Biz barışı sağlasaydık şimdi Haki de yaşıyor olacaktı” diyerek kendimi suçlamıştım.

Kendimi çok mu güçlü görüyordum acaba? Tabii ki değil. Fakat yaşanan savaşların devletlerin ve kapitalizmin gücüyle sürdürüldüğünü bilsem de bunu yüreğime anlatamıyordum. Sanki savaşları durdurmaya gücüm varmış gibi kendimi suçluyordum. Anne yüreği işte, anlatamıyorsun ve acılar çok şey söyletiyor.

Belki de her şeyi biliyoruz ama anlamak istemiyoruz. Ben cezaevinde, bir yıl öncesinden senin sonsuzluğa yol alacağının acısını yaşıyordum. Birlikte yaşadığımız arkadaşlara, “Ya Haki’ye bir şey olacak ya da bir şey olmuş” diyordum. Senin için iki arkadaşı dağa yolladım ve onlara bir gömlek verdim. “Bu gömlekle bir resmini çektirsin, bana getirin” dedim. “Ona bir şey olmuş, bana söylemiyorlar” demiştim. Evet, onlar senin güzel haberini bana getirdiler ama sen sonsuzluğa yol almadan bir ay önce o gömlekle resim çektirip bana yollamıştın.

Bazen diyorum, acaba ben olumsuz düşündüğüm için mi öyle oldu? Görüyorsun, yaşanan her şeyden hep kendimi sorumlu görüyorum. Anne ve kadın olmak çok farklı bir şey ama toplum olarak hala çözemediğimiz bir durum. Aslında bazı şeyleri önceden hissediyoruz ama ne olacağını tam bilemiyoruz. “Önceden bilseydim engelleyebilirdim” diyorum.

Çünkü Suwar’ın karda donmasını anı anına yaşadım, senin ayak tırnaklarını canlı canlı çektiklerinde acısını anı anına yaşadım. Üçünüzün başından geçen acı olayların acısını, o kadar uzağınızda olmama rağmen hep yaşadım. O olayları hep rüyalarımda gördüm ve olaylar yaşandıktan sonra o rüyaları hiç görmüyordum. Hala da bu hislerimi çözdüğümü söyleyemem ama yaşadığım bir gerçek var ortada. İşte bu yüzden hep diyorum, neden tam olarak anlayıp engelleyemedim? Yani yine kendimi suçluyorum.

Annelik ne zor bir şeymiş be canım. Hele hele senden sonra yaşamaya devam etmek çok ama çok zorluyor be canım. Özgürlük mücadelesine seni ben kattım ve benden önce gidişini hiç içime sindiremedim. O kadar acıtıyor ki anlatamam. Hem dünyaya getirmek hem de özgürlük mücadelesine katmak, ardından da seni yitirmek çok daha farklı bir acıdır.

Şimdi Önderlik barış sürecini başlatmış ama bu acıları yaşamayan, kendini bilmez bazı kişilikler barışın ne kadar değerli olduğunu anlayamıyor. Bu sürece en büyük katkıyı sunmayı dünyanın en değerli işi olarak görmek gerekiyor. Zaten bu acıları yaşamayanlar barıştan anlayamazlar. Tüm toplumlara verilecek en değerli şey ölüm değil; özgürce, barış ve kardeşlik içinde yaşayabilecekleri koşullardır.

Sanırım bu savaşın acısını en çok anneler yaşadığı için barışı da en çok canıgönülden isteyenler yine anneler oluyor. Ben de ancak barış koşullarında senin yanına gelebilirim. Barış öyle bir şey ki bütün yolları açacaktır. Kastik katil zihniyeti taşıyanlar barışın toplumlara ne kadar can ve kan olacağını bilemezler.

Evet canım, Kerim Şırnak arkadaşla ikiniz birlikte şehadete ulaştınız. Kerim arkadaş seni çok severdi ve sık sık sana misafir olurdu. Çok sade, çok temiz, doğallığından hiçbir şey kaybetmeyen güzel bir gerillaydı. Bu vesileyle Kerim arkadaşı da saygıyla anıyorum. İkiniz de çok sevilen iki gerillaydınız.

Kadın arkadaşlar hala beni gördüklerinde seninle yaptıkları paylaşımları başka bir erkek arkadaşla yapamadıklarını anlatıyor. Senin kadınlarla çok değerli paylaşımlar yaptığını ve onlara çok doğal yaklaştığını anlatıyorlar. Şimdi yanımda bazı kadın arkadaşlar var. Diyorlar ki “Kadına karşı çok samimi bir yaklaşımı vardı.”

Evet canım, sana ilişkin ne kadar yazsam da yetmez. Yüreğimde o kadar şey var ki anlatmak yetersiz kalır. Seni sana anlatmak öyle mümkün olmuyor.

(*) Haki Maraş (Haki Uludağ) 3 Kasım 2012 Medya Savunma Alanları'nda şehit düştü.