Dünya bankaları fosil yakıtlara en az 900 milyar dolar finansman sağladı

Uluslararası sivil toplum kuruluşlarının hazırladığı yeni bir rapora göre, dünyanın en büyük bankaları 2025 yılında petrol, doğalgaz ve kömür sektörlerine 906 milyar dolar finansman sağladı.

Sekiz çevre örgütünün hazırladığı “Banking on Climate Chaos” raporu, küresel bankacılık sektörünün fosil yakıt endüstrisine desteğinin sürdüğünü gösterdi.

BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE YÜZDE 8’LİK ARTIŞ

Rapora göre incelenen 65 büyük banka, 2025 yılında petrol, doğalgaz ve kömür şirketlerine kredi, hisse senedi ve tahvil işlemleri yoluyla toplam 906 milyar dolar finansman sağladı. Bu rakam, 2024 yılına göre yüzde 8’lik bir artış anlamına geliyor.

Araştırmacılar, incelenen her beş bankadan üçünün fosil yakıtlara yönelik finansmanını artırdığına dikkat çekti.

PARİS ANLAŞMASI’NDAN BU YANA 9 TRİLYON DOLAR

Rapora göre, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlamayı hedefleyen 2015 tarihli Paris İklim Anlaşması’ndan bu yana fosil yakıt sektörüne yaklaşık 9 trilyon dolar aktarıldı.

Bu finansmanın petrol, gaz ve kömür şirketlerine verilen krediler ile hisse ve tahvil ihraçlarından oluştuğu belirtildi.

JPMORGAN İLK SIRADA

ABD merkezli JPMorgan Chase, 58,2 milyar dolarlık finansmanla fosil yakıt sektörünün en büyük destekçisi oldu. Bankanın sektöre sağladığı finansman bir yıl içinde yüzde 12,5 arttı.

JPMorgan’ı Bank of America ve Japonya merkezli Mitsubishi UFJ Financial Group izledi.

Araştırma, şirketlerin yayımladığı veriler ile finansal veri sağlayıcıları ve Bloomberg kaynaklarından derlenen bilgiler temel alınarak hazırlandı.

FRANSIZ BANKALARINDA KISMİ GERİLEME

Rapor, Fransız bankalarının fosil yakıtların genişlemesine yönelik finansmanında son yıllarda düşüş yaşandığını ortaya koydu.

Başta BNP Paribas, Crédit Agricole, Société Générale ve BPCE olmak üzere Fransız finans kuruluşlarının 2025 yılında fosil yakıt genişleme projelerine yaklaşık 16 milyar dolar sağladığı belirtildi.

Çevre örgütü Reclaim Finance, Fransız bankalarında genel olarak “olumlu sinyaller” gözlendiğini ancak Société Générale’in bu eğilimin dışında kaldığını savundu.

ARTIRAN BANKA ELEŞTİRİLERİN HEDEFİNDE

Rapora göre Société Générale, petrol ve doğalgaz üretimine verdiği desteği artırdı ve Fransız enerji devi TotalEnergies’nin en büyük finansal destekçisi konumuna geldi.

Mayıs ayı sonunda Société Générale CEO’su Slawomir Krupa’nın TotalEnergies yönetim kuruluna seçilmesi de dikkat çekti.

Banka ise eleştirilere yanıt vererek, raporda kullanılan verilerin petrol ve gaz arama ve üretim faaliyetlerine verdiği desteğin sürekli olarak azaldığı gerçeğini yansıtmadığını savundu.

KARBON NÖTR BANKACILIK İTTİFAKI DAĞILDI

Rapor, 2025 yılının aynı zamanda bankacılık sektörünün karbon nötrlük hedeflerini desteklemek amacıyla Birleşmiş Milletler öncülüğünde kurulan Net-Zero Banking Alliance (NZBA) girişiminin fiilen sona erdiği yıl olduğunu belirtti.

Araştırmacılar, Avrupa ve ABD’de iklim politikalarına yönelik siyasi desteğin zayıflamasının, sektörün karbon nötr hedeflerinden uzaklaşmasında etkili olduğunu ifade etti.