İskoçya Başbakanı ve İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ile Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, Cardiff’te düzenlenen toplantıda bir araya geldi. Sinn Féin lideri Mary Lou McDonald da zirveye katıldı.

Liderler tarafından imzalanan ortak bildiride, “Her ulusun kendi geleceğini demokratik yollarla ve vatandaşlarının iradesi doğrultusunda belirleme hakkı vardır” denildi. 

Taraflar, siyasi koşulların ve anayasal yapıların her bölgede farklı olduğunu kabul ederken, kendi geleceklerini belirleme konusunda ortak hareket etme kararlılıklarını vurguladı.

Zirvede bağımsızlığın yanı sıra ekonomi, enerji, sağlık ve Avrupa ile ilişkiler konusunda da daha yakın işbirliği yapılması gündeme geldi.

LONDRA’YA REFERANDUM BASKISI

Girişim, Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham’ın geçtiğimiz hafta İskoçya’nın bağımsızlığı konusunda olası bir referandum ile Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti’yle birleşmesi için yapılabilecek referandum arasında benzerlik kurmasının ardından geldi.

Swinney, Burnham’ın sözlerinin İskoçya’nın geleceğini belirleme hakkı açısından önemli olduğunu belirterek, bu ilkenin yasal bir mekanizmaya dönüştürülmesi için görüşme çağrısı yaptı. İskoç hükümeti, referandum düzenlenmesinin önünü açacak bir mekanizma konusunda Londra ile görüşmek istiyor.

Ancak Londra hükümeti şu aşamada İskoçya için yeni bir bağımsızlık referandumunu gündemine almış değil. Kuzey İrlanda açısından ise 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması, kamuoyunda açık bir çoğunluk oluşması halinde İrlanda ile birleşme konusunda referandum yapılmasına olanak tanıyor. İskoçya ve Galler için ise benzer bir anayasal düzenleme bulunmuyor.

İskoçya 2014’te yapılan bağımsızlık referandumunda Birleşik Krallık’ta kalma yönünde oy kullanmıştı. Son dönemde bağımsızlık tartışmasının yeniden güçlenmesi, Birleşik Krallık’ın geleceğine ilişkin anayasal tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.

Zirve, üç bölgede bağımsızlık yanlısı siyasi hareketlerin ilk kez aynı dönemde yönetimlerde etkili olduğu bir süreçte gerçekleşmesi nedeniyle Londra üzerindeki siyasi baskının artabileceği şeklinde değerlendiriliyor.