Uluslararası Adalet Divanı: Myanmar Rohingyalara karşı soykırım işledi

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar ordusunun 2017 yılında Rohingya Müslüman azınlığa yönelik operasyonlarının soykırım oluşturduğuna hükmetti. Mahkeme 80 yıllık tarihinde ilk kez bir devleti soykırım suçundan sorumlu tuttu.

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar ordusunun 2017 yılında Rohingya Müslüman azınlığa yönelik operasyonlarının soykırım oluşturduğuna hükmetti. Karar, mahkemenin 80 yıllık tarihinde ilk kez bir devleti soykırım suçundan sorumlu tutması bakımından tarihi önem taşıyor.

Birleşmiş Milletler’in en yüksek yargı organı Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar’ın Arakan eyaletinin kuzeyinde Rohingya halkına karşı soykırım işlediğine karar verdi. Mahkeme Başkanı Yuji Iwasawa, Myanmar’ın 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğini açıkladı.

Mahkeme, 2017’deki askeri operasyonlarda binlerce Rohingya sivilin öldürüldüğünü, geniş çaplı cinsel şiddet uygulandığını ve çocuklara yönelik ağır şiddet eylemlerinin gerçekleştirildiğini belirledi. Operasyonlar sırasında yaklaşık 10 bin kişinin öldürüldüğüne ilişkin tahminin kanıtlarla desteklendiği de ifade edildi.

Şiddet olayları sonucunda yaklaşık 750 bin Rohingya Bangladeş’e sığınmak zorunda kaldı. Bugün bir milyondan fazla Rohingya, Bangladeş’teki mülteci kamplarında yaşamını sürdürüyor.

DAVA GAMBİYA TARAFINDAN AÇILMIŞTI

Gambiya, 2019 yılında Myanmar’ın Rohingyalara yönelik askeri operasyonlarının 1948 tarihli BM Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmuştu. Gambiya, 57 üyeli İslam İşbirliği Teşkilatı’nın desteğini almıştı.

Myanmar yönetimi ise soykırım suçlamalarını reddederek operasyonların Rohingya silahlı gruplarının güvenlik güçlerine yönelik saldırılarına karşı yürütüldüğünü savunmuştu.

Myanmar ordusunun 2017’deki operasyonlarını yöneten Min Aung Hlaing, 2021’de askeri darbeyle Aung San Suu Kyi hükümetini devirmişti. Bu yıl tartışmalı seçimlerin ardından cumhurbaşkanı olan Hlaing, uluslararası diplomatik alana yeniden dönmeye çalışıyor.

MAĞDURLAR ADALET BEKLİYOR

Karar öncesinde AFP’ye konuşan, 2017’de tecavüze uğramış 23 yaşındaki bir Rohingya kadın, faillerin cezalandırılmasını istedi. Ailesini kaybeden 20 yaşındaki Mohammad Osman ise askerlerin babasını öldürdüğünü, annesine ve diğer kadınlara tecavüz ettiğini, ardından evlerini ateşe verdiğini anlattı.

Uluslararası Adalet Divanı’nın kararı, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı Gazze’de soykırım işlendiği iddiasıyla açtığı dava açısından da yakından takip ediliyor. Mahkemenin Myanmar hakkındaki hükmünün, uluslararası hukukta önemli bir emsal oluşturabileceği değerlendiriliyor.