Avrupa Komisyonu, Ukrayna başta olmak üzere AB’ye aday ülkelerin üyelik sürecine yönelik yeni hazırlıklarını salı günü açıklamaya hazırlanıyor.

Brüksel’in “ön genişleme” olarak tanımladığı düzenlemelerin amacı, AB’nin 30’dan fazla üyeye ulaşması halinde ortaya çıkabilecek ekonomik ve siyasi sorunlara karşı mevcut üye ülkeleri koruyacak mekanizmalar oluşturmak.

UKRAYNA İÇİN ÖZEL ÖNLEMLER

Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna, üyelik sürecinde en ileri aşamadaki dört ülke olarak öne çıkıyor. Ancak yaklaşık 40 milyon nüfusa sahip, büyük bir tarım ülkesi olan ve savaşın ağır tahribatını yaşayan Ukrayna’nın AB’ye katılımının diğer adaylara kıyasla çok daha karmaşık olması bekleniyor.

Brüksel’deki diplomatlara göre, mevcut üyelerin çıkarlarını korumak amacıyla çeşitli “koruma hükümleri” hazırlanıyor. Özellikle Fransa ve Polonya gibi ülkeler için Ukrayna’nın AB tarım politikalarına dahil olmasının yaratabileceği etkiler önemli bir konu.

Bazı seçenekler arasında Ukrayna’nın Ortak Tarım Politikası’nın (CAP) belirli bölümlerinden dışlanması da bulunuyor.

VETO HAKKI TARTIŞMASI

AB ülkeleri ayrıca yeni üyelerin Birlik içindeki karar alma mekanizmasını bloke etmesinden endişe ediyor. Özellikle Macaristan’ın geçmişte Ukrayna konusunda veto hakkını kullanarak çeşitli kararları yıllarca engellemesi, bu kaygıları artırdı.

Bu nedenle yeni düzenlemeler kapsamında veto hakkının sınırlandırılması ve hukukun üstünlüğü ile AB’nin ortak değerlerinden geri adım atan ülkelere karşı yaptırım uygulanması gibi seçenekler de değerlendiriliyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise aday ülkelerin üyelik öncesinde Erasmus ve araştırma programları gibi bazı AB politikalarına daha erken dahil edilmesini öneriyor.

Dört ülke de 2030’dan önce AB’ye katılmayı, Karadağ ise mümkünse 2028 gibi daha erken bir tarihte üyeliği hedefliyor. Ukrayna ve Moldova açısından ise önümüzdeki dönemde gerçekleştirilecek reformlar üyelik sürecinin hızını belirleyecek.