Af Örgütü’nden Arjantin’de artan dijital gözetime tepki

Uluslararası Af Örgütü, Arjantin'de Javier Milei'nin iktidara gelmesinden bu yana dijital ve fiziksel gözetim teknolojilerinin kullanımının arttığını ve bunun ifade ile protesto özgürlükleri üzerinde caydırıcı etki yarattığını açıkladı.

Uluslararası Af Örgütü, Arjantin'de Devlet Başkanı Javier Milei döneminde gözetim teknolojilerinin kullanımının arttığı uyarısında bulundu.

Örgütün çarşamba günü yayımladığı “Sensing the Surveillance State” başlıklı rapora göre, Milei hükümeti döneminde yapılan reformlar ve teknoloji alımları sonucunda Arjantinliler hem fiziksel hem de dijital ortamda daha yoğun biçimde izleniyor.

Af Örgütü, bu uygulamaların özellikle muhalifleri ve protesto hareketlerini hedef aldığını ve ifade ile toplantı özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki yarattığını savundu.

CLEARVIEW AI TEKNOLOJİSİ DE KULLANILIYOR

Örgüt, özellikle 2024'te istihbarat servisinde yapılan reformun yanı sıra hükümetin satın aldığı gözetim teknolojilerine dikkat çekti.

Af Örgütü'nün incelediği kamu ihaleleri ve teknoloji alımlarına göre Arjantin, 2024 ve 2025 yıllarında gözetim sistemlerine en az 1,2 milyon dolar harcadı.

Bu teknolojiler arasında ABD merkezli Clearview AI şirketinin yüz tanıma sistemine ilişkin bir lisans da bulunuyor. Af Örgütü, şirketin dünya genelinde kişilerin biyometrik verilerini yeterli hukuki dayanak olmadan geniş ölçekte toplamasıyla eleştirildiğini belirtti.

Clearview AI, son yıllarda Fransa, Yunanistan, Hollanda ve İngiltere'deki veri koruma makamları tarafından da çeşitli para cezalarına çarptırılmıştı.

Arjantin hükümetinin ayrıca sosyal medya, internet, karanlık ağ ve farklı kişisel veri tabanlarından büyük miktarda bilgiyi toplamak, birleştirmek ve analiz etmek için açık kaynak istihbarat platformları edindiği belirtildi.

DÜNYA GENELİNDE OTORİTERLEŞME EĞİLİMİ

Af Örgütü, Arjantin'deki gelişmelerin tek başına bir örnek olmadığını, gözetim teknolojilerinin otoriter yönetimler tarafından dünya genelinde giderek daha fazla kullanıldığına dikkat çekti. 

Örgütün araştırması 21 gazeteci, aktivist, emekli, genç ve insan hakları savunucusuyla yapılan görüşmelere ve 2024-2025 yıllarındaki teknoloji alımlarına ilişkin çok sayıda belgenin incelenmesine dayanıyor.

Örgütün yapay zekâ ve insan hakları araştırmacısı Matt Mahmoudi, Arjantin'deki gelişmelerin “küresel bir dijital otoriterleşme dalgasının” parçası olduğunu ifade etti. 

Af Örgütü, Arjantin makamlarına kamu kurumları ve özel şirketler tarafından kullanılan yapay zekâ tabanlı gözetim sistemlerinin insan haklarını ihlal etmeyecek şekilde sıkı biçimde denetlenmesi çağrısında bulundu.