ABD yönetimi, küresel dizel piyasasındaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla Avrupa ülkelerinden stratejik acil durum stoklarını kullanmalarını istiyor. Washington’ın, Avrupa’nın bu çağrıya uymaması halinde AB’ye yakıt ihracatını yasaklayabileceği yönündeki tehditleri ise Brüksel’in tepkisine yol açtı.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, böyle bir ihracat yasağının AB’nin ABD’ye “güvenilir bir ortak” olarak duyduğu güveni zedeleyeceğini söyledi.
ORTAK ÇÖZÜM ARAYIŞI
AB ise Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile koordineli biçimde stratejik stokların kullanılıp kullanılmayacağını değerlendirmeye hazır olduğunu açıkladı. Fransa da stokların piyasaya sürülmesini önerirken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede G7 ülkelerinin koordineli hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Macron’un, önümüzdeki günlerde G7 liderlerini bir video konferansta bir araya getirmeyi planladığı belirtildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Avrupa ülkelerinden daha önce verdikleri stokları piyasaya sürme taahhütlerini hızlandırmalarını istedi.
AVRUPA DİZELDE ABD’YE BAĞIMLI
Washington’ın olası ihracat kısıtlaması, AB açısından önemli bir risk oluşturuyor. AB’nin ithal ettiği dizelin yaklaşık yüzde 50’si ABD’den geliyor.
Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, küresel dizel arzı üzerindeki baskıyı artırırken, Avrupa’da fiyatlar da rekor seviyelere ulaştı.
AB’de dizelin litre fiyatı haftalık ortalamada 2,24 avroya çıkarak tarihi zirveyi gördü. ABD’de ise dizel fiyatı eylül sonunda galon başına 6,53 dolarla rekor seviyeye ulaştı.
Avrupa’daki enerji fiyatlarındaki yükseliş, Euro Bölgesi enflasyonunun da eylülde yüzde 3,8’e çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşmasında etkili oldu.