Birleşmiş Milletler’in Sudan’a ilişkin araştırma misyonu, ülkedeki savaşa dışarıdan sağlanan askeri ve lojistik desteğin çatışmayı derinleştirdiği ve sivillere yönelik şiddeti artırdığı uyarısında bulundu.
Sudan’da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023’ten bu yana devam eden savaşta dış desteğin önemli bir rol oynadığı bildirildi.
BM’nin Sudan’daki ihlalleri araştırmak üzere oluşturduğu misyonun raporunda, farklı ülkelerde faaliyet gösteren ulusötesi ağların HDK’ye destek vermek amacıyla yabancı savaşçıları işe aldığı, eğittiği ve çatışma bölgelerine gönderdiği belirtildi. Bu ağların aynı zamanda silah, mühimmat, askeri teknoloji ve lojistik desteğin aktarılmasını kolaylaştırdığı kaydedildi.
KOLOMBİYALI ESKİ ASKERLER
Raporda, Darfur ve Kordofan bölgelerinde HDK saflarında Kolombiya ordusunun eski sözleşmeli askerlerinin de savaştığı belirtildi. Sayılarının 2 bine kadar çıkabileceği ifade edildi.
BM misyonu, Kolombiya ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere farklı ülkelerde faaliyet gösteren özel şirketler, aracılar ve insan kaynağı sağlayan ağların; Çad, Libya’nın güneydoğusu ve Somali’deki Bosaso gibi transit noktalar üzerinden HDK’ye savaşçı ve silah ulaştırılmasına katkı sağladığına ilişkin “makul gerekçeler” bulunduğunu açıkladı.
Misyon üyesi Mona Rishmawi, farklı ülkelere yayılan ulusötesi bir destek ağı ortaya çıkardıklarını belirtti. Bu desteğin HDK’nin Zamzam kampındaki operasyonlarını ve El Faşir’in ele geçirilmesini kolaylaştırdığını söyledi.
Raporda, El Faşir ve çevresinde ağır insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerinin yanı sıra soykırım niteliği taşıyabilecek eylemlerin belgelendiği aktarıldı.
HER İKİ TARAF DA SUÇLANIYOR
BM misyonu, yalnızca HDK’yi değil, Sudan ordusunu da insansız hava araçlarının kullanıldığı operasyonlarda ciddi ihlaller gerçekleştirmekle suçladı. Raporda, tarafların bazı eylemlerinin savaş suçu oluşturabileceği belirtildi.
Misyon Başkanı Mohamed Chande Othman, sivillerin korunması için yalnızca savaşı yürüten taraflara değil, çatışmanın devam etmesini sağlayan kişi, kuruluş ve ağlara karşı da önlem alınması gerektiğini vurguladı.
İnsani yardım kuruluşlarına göre Nisan 2023’te başlayan savaşta 200 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 12 milyondan fazla Sudanlı yerinden edildi. Birleşmiş Milletler, Sudan’daki krizi dünyanın en ağır insani krizlerinden biri olarak değerlendiriyor.
ABD ise çatışmanın bölgeye yayılması riskine karşı, BM’nin Darfur için uyguladığı silah ambargosunun Sudan’ın tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesini önerdi.
