Fransa’da ücret artışı, gençlerin geleceği ve kamu hizmetlerinin korunması gibi taleplerle düzenlenen 17 Ekim protestoları, ülkenin birçok kentinde şiddet olaylarına sahne oldu. 

Paris başta olmak üzere Marsilya, Lyon, Bordeaux, Nantes ve Nice’te bazı iş yerleri yağmalanırken, Limoges Belediye Binası’nda çıkan yangın tarihi yapıda ağır hasara yol açtı.

800 BİN KİŞİ SOKAKLARA ÇIKTI

İçişleri Bakanlığına göre gösterilere ülke genelinde 550 bin kişi katıldı. Organizatörler ise katılımcı sayısını 800 bin olarak açıkladı. Paris’te sokağa çıkanların sayısının 110 bin olduğu belirtildi.

Başbakan Sébastien Lecornu, Paris’te görev yapan çevik kuvvet polisleriyle yaptığı görüşmede, olaylarda 1200 kişinin gözaltına alındığını ve 150 polis ile jandarmanın yaralandığını duyurdu. Yaralılardan ikisinin bilinçsiz halde hastaneye kaldırıldığı bildirildi.

Lecornu, yaşanan şiddet olaylarına ilişkin yaptığı açıklamada, “Artık tarafını seçme zamanı: Cumhuriyetin mi, yoksa vandalların mı tarafındasınız?” ifadelerini kullandı. Başbakan, olayların bir “geri dönüşü olmayan noktaya” ulaştığını savundu.

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Melenchon ise sanal medya hesabında “Her yer insanlarla dolu; polisler ortada olmadığında her yer sakin ve neşeli. Medyanın resmi haberlerinde göremeyeceğiniz görüntüler” diyerek çok sayıda kentteki eylemlerin fotoğraflarını paylaştı. 

Melenchon bir başka paylaşımında, “Gece yarısı, Lecornu’nun söyleyebildiği tek şey ‘suç LFI’de’ oluyor. Ne acınası bir politikacı. Kamu maliyesindeki başarısızlığını unutturmak için bir ‘düzen partisi’ ortaya çıkarmak amacıyla, ya beceriksizliğinden ya da en kötüsünü hedefleyen bir stratejiyle metodik bir şekilde hazırladığı kaosun sorumlusu odur. Macron’un bu tür uşakları, ülkenin ve halkın durumundan hiçbir şey anlamıyor. Ve kendi körlüğünün sonucuna da şaşırıyor” dedi. 

PARİS’TE 855 GÖZALTI

Paris Emniyet Müdürlüğünün açıkladığı son bilançoya göre, başkent ve çevresinde 855 kişi gözaltına alındı. Emniyet, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle durumun saat 23.00’ten itibaren kontrol altına alındığını bildirdi.

Açıklamada, gösterilerin ardından özellikle toplu taşıma noktalarında sürdürülen kontroller sırasında çok sayıda çalıntı eşyanın ele geçirildiği belirtildi. Tahrip edilen veya yağmalanan iş yerlerinin kesin sayısının henüz belirlenmediği, ancak maddi hasarın önemli boyutta olduğu kaydedildi. Güvenlik kamerası görüntülerinin incelenmesiyle önümüzdeki günlerde başka şüphelilerin de tespit edilmesinin beklendiği ifade edildi.

TARİHİ LIMOGES BELEDİYESİ YANDI

Gösterilerin ardından en ciddi hasarlardan biri Limoges kentinde yaşandı. Belediye binasında çıkan yangının kontrol altına alındığını açıklayan Haute-Vienne Valisi Maurice Barate, itfaiye ekiplerinin son közleri söndürmek için çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

Yangının kasıtlı çıkarıldığını belirten vali, 19. yüzyıldan kalma binanın ağır hasar gördüğünü ve kent merkezinde de çok sayıda zararın meydana geldiğini bildirdi. Valiye göre yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı gösterinin ardından bazı kişiler belediye binasının camlarını kırarak içeri girdi ve binayı ateşe verdi. Ardından valilik binasının da hedef alındığı, bazı grupların ise kent merkezindeki iş yerlerini yağmaladığı aktarıldı.

Saint-Étienne kentinde de 17 yaşındaki bir gencin elinden ağır yaralandığı bildirildi. Olayla ilgili soruşturma başlatılırken, soruşturmanın polis teşkilatı içindeki denetim birimi IGPN’ye verildiği belirtildi.

YARGI TEHDİDİ

Adalet Bakanı Gérald Darmanin, güvenlik güçlerine, itfaiyecilere, kamu binalarına ve iş yerlerine yönelik şiddet olaylarına karışanlar hakkında “son derece sert” bir yargı süreci yürütülmesini istedi. Darmanin, şiddet eylemlerinden sorumlu tutulan kişiler için tutuklu yargılama talep edilmesini istediğini açıkladı.

Hükümet, olaylardan aşırı solu sorumlu tutarken, Paris, Marsilya ve Lyon belediye başkanları Başbakan Lecornu ile görüşme talebinde bulundu. Üç belediye başkanı, yayımladıkları ortak açıklamada, kentlerinde yaşanan yıkım ve yağmaların nasıl meydana geldiğine ilişkin hükümetten açıklama istedi.

MACRON DÖNEMİNİN BAŞINDAN BU YANA BİRİKEN ÖFKE

17 Ekim gösterileri, Fransa’da 2017’den bu yana izlenen politikalara yönelik tepkinin farklı toplumsal kesimleri bir araya getirdiği bir eylem günü olarak öne çıktı. Paris sokaklarında on binlerce kişi ücretlerin artırılması, gençlerin geleceği ve kamu hizmetlerinin korunması taleplerini dile getirdi.

Ancak gösterilerin şiddet olaylarına dönüşmesi, hükümet üzerinde de baskı yarattı. Le Monde gazetesi, yaşananları, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turuna altı ay kala Fransa’nın başkenti ve diğer kentlerinde görülen benzeri görülmemiş bir şiddet dalgası olarak değerlendirdi. Gazete, olayları 2018’deki Sarı Yelekliler hareketinin şiddetli protestolarıyla karşılaştırdı.

2017’de çalışma hayatına ilişkin düzenlemelere karşı başlayan protestolarla anılan Macron döneminin, 2026 sonbaharında hayat pahalılığı ve sosyal politikalar etrafında büyüyen öfkeyle yeni bir gerilim dönemine girdiği yorumları yapılıyor.