İran’a karşı savaş sonrası yükselen enerji fiyatları, dünyanın en büyük petrol şirketlerinin kârlarını rekor seviyelere taşıdı. Guardian’ın analizine göre sekiz büyük petrol ve gaz şirketi, 2026’nın ikinci çeyreğinde toplam 93 milyar dolar kâr elde etti.
İran’a yönelik savaşın ardından enerji fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, dünyanın en büyük petrol şirketlerine milyarlarca dolarlık ek gelir sağladı. Guardian’ın analizine göre Suudi Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil’den oluşan sekiz büyük petrol ve gaz şirketi, Haziran sonunda tamamlanan üç aylık dönemde toplam 93 milyar dolar kâr elde etti.
Analize göre şirketlerin toplam kârı, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 50 milyar dolarlık seviyenin neredeyse iki katına çıktı. Aynı dönemde petrol fiyatları varil başına 126 doların üzerine yükselirken, sekiz şirketin dakikada 700 bin dolardan fazla kâr ettiği hesaplandı.
En yüksek kârı 33 milyar doları aşan net gelirle Suudi Arabistan’ın devlet enerji şirketi Aramco elde etti. ABD merkezli ExxonMobil 14,5 milyar dolar, Chevron ise 12,2 milyar dolar kâr açıkladı. Shell’in net kârı 9,84 milyar dolara ulaşırken, BP ikinci çeyrekte 5,73 milyar dolar gelir elde etti.
Çevre ve insan hakları örgütleri, petrol şirketlerini savaş ve iklim krizinden “rant sağlamakla” suçladı. Örgütler, petrol şirketlerinin savaş ve iklim krizinden ekonomik kazanç sağladığını belirterek olağanüstü kârların vergilendirilmesini ve yenilenebilir enerji yatırımlarına aktarılmasını talep etti. Global Witness’tan Patrick Galey, milyonlarca insanın yüksek enerji faturaları, kuraklıklar, orman yangınları ve aşırı hava olaylarının sonuçlarıyla mücadele ederken petrol şirketlerinin rekor gelirler elde ettiğini söyledi.
Bilim insanları, fosil yakıt kaynaklı emisyonların dünya genelinde sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarını daha sık ve yıkıcı hale getirdiğine dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler İklim Yüksek Temsilcisi Simon Stiell de fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması çağrısında bulundu.
Rapora göre Avrupa, Asya ve Afrika’da bu yaz yaşanan aşırı sıcaklar, kuraklıklar, seller ve büyük orman yangınları binlerce kişinin ölümüne ve milyarlarca dolarlık ekonomik kayba yol açarken, iklim krizinin etkileri giderek daha görünür hale geliyor.
