ABD ile Avrupa Birliği arasındaki gerilim, Kanada’nın AB ile ilişkilerinin yeni bir statüyle güçlendirilmesi önerisiyle yeniden gündeme geldi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada, Kanada’nın Birliğin ilk “ortak üyesi” olmasını değerlendirmek istediğini söyledi. Von der Leyen ayrıca Kanada’nın kurulmasını önerdiği gelecekteki “Avrupa Güvenlik Konseyi”ne katılmasını da gündeme getirdi.

Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Avrupa Parlamentosu’nu ziyaret ettiği sırada yapılan açıklamaya Trump’tan sert tepki geldi.

Trump, öneri hakkında “Bunu saçma buluyorum” derken, “Bunun düşmanca bir eylem olduğunu düşünürsem çok ağır gümrük vergileri uygularım veya Avrupa ile tüm ticareti keserim” ifadelerini kullandı.

KANADA VE AB İLİŞKİLERİ GÜÇLENİYOR

ABD ile ticaret savaşı yaşayan Kanada, Avrupa başta olmak üzere yeni ekonomik ve siyasi ortaklıklar geliştirmeye çalışıyor. AB de Washington ve Pekin arasındaki rekabetin arttığı bir dönemde Kanada ile ilişkilerini güçlendirmek istiyor.

Von der Leyen, AB ile Kanada’nın yapay zekâ, iklim değişikliği, enerji, Arktik ve jeopolitik gibi alanlarda benzer önceliklere sahip olduğunu belirterek iki tarafın “ortak bir gelecek” inşa etmesi gerektiğini söyledi.

AB ile Kanada arasındaki ticaret, 2016’da yürürlüğe giren serbest ticaret anlaşmasının ardından yaklaşık %80 arttı. Kanada ayrıca bu yıl AB’nin savunma programı Safe’e katılan ilk AB dışı ülke oldu.

‘ORTAK ÜYE’ STATÜSÜNÜN HUKUKİ ÇERÇEVESİ YOK

Kanada için önerilen “ortak üyelik” statüsü, mevcut AB anlaşmalarında hukuken tanımlanmış bir statü değil. Almanya daha önce Ukrayna için benzer bir model önermiş; bu kapsamda ülkenin bazı AB toplantılarına ve zirvelerine katılabilmesi ancak oy hakkına sahip olmaması gündeme gelmişti.

Brüksel ve Ottawa’nın önümüzdeki dönemde özellikle enerji, yapay zekâ, kritik hammaddeler ve nadir toprak elementleri alanlarında işbirliğini geliştirmesi bekleniyor.

Öte yandan Kanada ile AB arasındaki mevcut serbest ticaret anlaşmasının henüz tüm AB ülkelerinde onaylanmamış olması, ekonomik ilişkilerin daha da genişletilmesinin önündeki sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.