İnsan Hakları Derneği (İHD), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği ( ÖHD), Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul şubeleri ile Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı (TOHAV), Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan ağır hasta tutsak Fatma Tokmak’ın durumuna ilişkin basın toplantısı gerçekleştirdi.

İHD İstanbul Şube binasında gerçekleşen toplantıya Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Marmara Tutuklu ve Hükümlü Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (MATUHAYDER) temsilcileri de katıldı. Basın metnini İHD Hapishaneler Komisyonu Eşsözcüsü Meral Nergis Şahin okudu.

Fatma Tokmak’ın, 1996 yılında oğlu Azad’la birlikte gözaltına alındığını ve oğluyla beraber ağır işkenceye maruz kaldığına dikkat çeken Meral Nergis Şahin,  şunları belirtti:

“Fatma Tokmak’ın Türkçe bilmemesine rağmen yargılama sürecinde tercüman desteğinden yararlandırılmadı ve anlamadığı bir dilde hazırlanan ifadelere parmak bastırıldı. O dönemin Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nde yargılanan birçok kişi gibi Fatma Tokmak da işlemediği bir suçtan dolayı tutuklandı. Yaşadığı hukuksuzluklar nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurdu ve AİHM, ihlal kararı verdi ancak bu karara rağmen yeniden yargılama talepleri reddedildi, tahliye edilmedi.

Kalp rahatsızlığı nedeniyle 2006 yılında tahliye edildi ve yargılamasına tutuksuz olarak devam edildi. Ancak doktor raporlarıyla sabit olan ciddi sağlık sorunlarına rağmen, 2010 yılında Yargıtay tarafından cezası onanınca tekrar tutuklandı. Fatma Tokmak, ağır kalp hastalığı, astım ve hipertansiyon gibi hayati risk taşıyan hastalıklarla mücadele etmektedir. Defalarca infaz erteleme talebinde bulunulmuş ancak her seferinde Adli Tıp Kurumu’nun olumsuz raporları gerekçe gösterilerek talepler reddedilmiştir.” 

Fatma Tokmak’ın durumunun zamanla daha da kötüleştiğini aktaran Meral Nergis Şahin, beşinci kez anjiyo olduğunda tetkiklerde kalp kapakçığında yırtık ve ciddi daralma tespit edilmesine rağmen ameliyat edilmediğini ifade etti. Fatma Tokmak için en son 8 Mayıs 2025 tarihinde infaz erteleme talebinde bulunulduğunu ancak hala bir gelişme yaşanmadığını söyleyenMeral Nergis Şahin, Adalet Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumları Fatma Tokmak’ın yaşam hakkını korumaya yönelik adım atmaya çağırdı. 

AVUKAT JIYAN KAYA: BİR AN ÖNCE TAHLİYE EDİLMELİ

dün cezaevinde Fatma Tokmak ile gerçekleştirdiği görüşmeye ve son durumuna ilişkin bilgi veren Fatma Tokmak’ın avukatı Jiyan Kaya, “Fatma merdiven çıkamıyor. Görüşlere çıkmakta, hastaneye gitmekte zorlandığını dile getirdi. Hastaneye ringde götürülmesi nedeniyle hastaneye gitmekte zorlandığını belirti. Vücudunda morarma ve şişlik olduğunu gördük. Doktorun, kalp hastalığına bağlı olarak geliştiğini söylediğini ifade etti. Durumu gittikçe kötüye gidiyor. Tahliye talebimize olumlu ya da olumsuz dönüş yapılmadı. Bir an evvel tahliye edilmesi gerekiyor. Ameliyata olması söylendi ama ameliyat tarihi belirlenmedi” şeklinde konuştu.

ÖHD’li Şükrü Özalp, “Ağır hasta mahpuslar tahliye edilmiyor ve tahliyeleri engelleniyor. Tüm hasta mahpusların serbest bırakılmasını talep ediyoruz” dedi.

ÇHD’li Naim Eminoğlu da, “Tedavi geciktiğinde bunun dönüşü olmayabilir. Fatma Tokmak’ın tahliye edilmesi gerekiyor” diye belirtti

TİHV Yönetim Kurulu üyesi Ümit Biçer de şunları söyledi: “Yıllardır hasta tutsakların sağlık hakkının ihlalin geri dönüşsüz sonuçlar yarattığını ve ihlalin işkence olarak değerlendirdiğimizi yıllardır belirtiyoruz. İHD hapishanelerde 1441 hasta tutsak sayısına ulaştığını paylaştı bu ciddi sorun olduğunu gösteriyor. Değerlendirme yapan kurumlardan etik ilkelere riayet etmelerini bekliyoruz. ATK eliyle etik dışı kararlarla hapishanede tutulmaya devam ediyorlar. İşkence uygulamalarından vazgeçilsin.”

MATUHAYDER Eşbaşkanı Mehmet Zeki Kılıç, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında tutsaklar için adım atılması gerektiğini vurgulayarak, Fatma Tokmak başta olmak üzere tüm tutsakların tahliye edilmesi çağrısı yaptı.