Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) ve Demokratik Alevi Kadınlar Birliği (DAKB), Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının yıl dönümü vesilesiyle yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, 15 Kasım 1937’nin, Alevi toplumunun tarihsel belleğinde derin acıların yaşandığı bir gün olduğu vurgulanarak, “Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının Elâzığ Buğday Meydanı'nda idam edilmesi, Dersim Tertelesi olarak hafızalara kazınan 1937–1938 sürecinin en ağır tarihsel kırılma noktalarından biridir” denildi.

Açıklamada şunlar belirtildi:

“Dersim'e yönelik geliştirilen askerî operasyonlar ve kitlesel katliamlar, yalnızca fiziksel yıkımla sınırlı kalmamış; bu süreçte Raa Heq Alevi toplumunun inançsal değerlerini, kutsal mekânlarını, Raa Heq Alevi sisteminin temel yapılanmasını oluşturan Ocak sistemini işlevsiz kılarak Pirlik kurumunu ortadan kaldırmayı hedeflemiştir.

Zorunlu sürgünler, ailelerin parçalanması, çocukların ailelerinden koparılması ve toplumsal yaşamın köklü biçimde değiştirilmesi, Raa Heq Alevi toplumunun kültürel, inançsal ve toplumsal varlığında derin yaralar açmıştır.
Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idam edilmesi, yalnızca toplumun ve inancın önderlerinin ortadan kaldırılması değildir. Bu saldırı aynı zamanda Dersim'in tarihsel özerkliğine, toplumsal iradesine ve Raa Heq Kürt Alevi inanç geleneğinin temsil ettiği değerlere yönelik tasfiye politikalarının da bir ifadesidir.”

‘TOPLUMSAL HAFIZANIN ONARILMASI İÇİN ADIMLAR ATILMALI’

Açıklamada, yapılması gerekenler de şöyle sıralandı:

“Aradan yaklaşık doksan yıl geçmesine rağmen Dersim Tertelesi'nin açtığı yaralar hâlâ kapanmamıştır.
Pir Seyit Rıza ve idam edilen yol arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmalı, naaşları ailelerine teslim edilmelidir.
Dersim Tertelesi'ne ilişkin tüm devlet arşivleri bağımsız araştırmacıların ve kamuoyunun erişimine açılmalıdır.
Dersim'in kayıp kız çocuklarının, ailelerinden koparılanların ve zorunlu sürgüne gönderilenlerin akıbetleri araştırılarak kamuoyuna açıklanmalıdır.
Toplu mezarların yerleri bilimsel yöntemlerle tespit edilmeli, gerekli incelemeler yapılarak mağdurların kimlikleri belirlenmeli ve tarihsel hakikat bütün boyutlarıyla ortaya çıkarılmalıdır.
Türk devleti, Dersim'de yaşanan ağır insan hakları ihlallerine ilişkin tarihsel ve hukuki sorumluluğunu kabul ederek mağdurlardan ve onların sonraki kuşaklarından resmî olarak özür dilemelidir. Hakikatin açığa çıkarılması, mağduriyetlerin tanınması ve giderilmesi, toplumsal hafızanın onarılması için somut adımlar atılmalıdır.
Geçmişle yüzleşmek, yalnızca yaşanan acıları hatırlamak değil; yıllarca inkâr edilen ve üzeri örtülen gerçekleri açığa çıkarmak, mağdurların yaşadıklarını tanımak ve tarihsel sorumluluğu açıkça kabul etmektir.
Kalıcı toplumsal barış, inkâr ve sessizlik politikaları üzerine değil; hakikat, adalet, eşit yurttaşlık ve karşılıklı saygı ilkeleri üzerine inşa edilmelidir.
Dersim halkının kolektif hafızasının ayrılmaz parçası olan Raa Heq Alevi yol ve erkânı, kültürel kimliği ve inanç değerleri korunmalıdır. Devlet, bu toplumsal mirasa yönelik asimilasyon politikalarına son vermeli; Raa Heq Alevi inancı anayasal güvence altına alınmalıdır.
Pirimiz Seyit Rıza’nın ve yol önderlerimizin tarihsel mirası; halklarımızın hakikat, adalet, eşitlik ve özgürlük mücadelesinde yaşamaya devam edecektir!”