2009 yılından bu yana ekonomik krizin ağır etkilerini yaşayan Yunanistan’da 9 milyon seçmen bugün yeni parlamentoyu seçmek için sandık başına gidiyor. Seçimlerin favorisi olarak Radikal Sol İttifakı (Syriza) öne çıkarken, Yunan halkı 6 yıllık kemer sıkma politikalarının ağır sonuçlarını da oylayacak.

Avrupa Birliği (AB) ve uluslararası finans kuruluşları ile daha ‘adil’ bir müzakere isteyen ve kemer sıkma politikalarını yürürlükten kaldırmayı vaad eden Syriza artık neredeyse son umut olarak görülüyor.

Krizin başladığı 2009 yılından bu yana Yunanistan’da işsiz sayısı giderek artarak, yüzde 26 dolaylarına kadar yükseldi. İşsiz sayısının son bir yılda çok düşük de olsa düşmesi ve yüzde 25-26 bandında kalması bir yana, uzun süreli işsizlerin oranı da endişe verici boyutlarda.

İşsizlerin dörtte üçü en az bir yılı aşkın bir süredir iş bulamazken, yarısından fazlası ise en az 2 yıldır işsiz durumda.

İŞSİZLİK YARDIMI ALANLAR YÜZDE 10’DA, SAĞLIK SİGORTASI YOK

İşsizlik sigortasının miktarının ortalama 350 euroya kadar düşmüş olması da sorunu daha da ağırlaştırmış durumda. Ayrıca, her 10 işsizden sadece biri 5 ila 12 ay arasında bir süre boyunca işsizlik sigortası yardımından yararlanabiliyor. İşsizlik sigortası yardımı alamayan kişiler aynı zamanda sağlık sigortasından da mahrum bırakılıyorlar.

Ülkedeki sağlık sistemi de krizin ciddi boyutlarda darbelediği bir başka alan. Birçok hastane ve klinikte yeterli sağlık görevlisi bulunmazken, yeterli yatak bulunmadığından bazı önemli ameliyatlar bile ertelenmek zorunda kalınıyor. Sigortası olmayan hastaların önemli bir kısmının işsizlik yardımı dahi alamamasıyla birlikte sağlık hizmetlerinden yararlanması için yeterli geliri de bulunmuyor.

MAAŞLAR AYLAR SONRA ALINABİLİYOR

Her ne kadar bugünkü koşullarda Yunanistan’da çalışacak bir iş bulmak avantaj gibi görülse de, yüz binlerce çalışanın maaşlarındaki kesintilerin yanı sıra maaş ödemelerini aylarca hatta yıllarca geç aldıkları da bir başka acı gerçek. Buna göre, çalışan nüfusun yüzde 57’sini oluşturan 800 bin civarındaki özel sektör çalışanı maaşlarını 3 ila 15 ay arasındaki bir gecikmeyle alabiliyor.

Çalışan kesimin önemli bir kısmı için geçerli olan asgari ücrette de 2012 yılından bu yana yüzde 22 civarında düşüşe gidildi. Asgari ücret 25 yaş altı gençler için yüzde 32 düşürülürken, diğer ücretlerdeki düşüşler de çalışanları mağdur etti.

DÜŞÜK ÜCRETLİ VE KAÇAK ÇALIŞTIRMALAR SİSTEMİ ÇÖKERTTİ 

İstihdam piyasasındaki aşırı liberal politikalar nedeniyle düşük ücretli veya düşük saatli sözleşmelerde patlama yaşanmasına yol açarken, sigortasız işçi çalıştırmalarda da artış yaşandığı bildiriliyor. Atina’da bulunan Panteion Üniversitesi profesörlerinden Savas Robolis’e göre, düşük ücretli ve ya kaçak çalıştırmalar yüzünden ülkedeki sosyal güvenlik sistemi iflasın eşiğine gelmiş durumda.

Robolis, emeklilik kasasının en fazla 1,5 ay ödeme yapacak kadar rezervinin bulunduğunu ve bunun da seçimlerden sonra iktidara gelecek hükümet için en önemli sorunlardan biri olacağının altını çiziyor.
NÜFUSUN DÖRTTE BİRİ YOKSULLUK SINIRI ALTINDA YAŞIYOR

Tüm bu verilerin toplamı olarak Yunanistan’da ciddi bir yoksulluk sorunu olduğu aşikar. 2010 yılından bu yana 240 milyar euroya yakın kredi aldığı bilinen ülkede yoksulluk sınırı altında yaşayanların sayısı 2,5 milyon kişiyi aşarken, toplam nüfusun yüzde 23,1’ini oluşturuyor.

Ülkede ayrıca 300 bini aşkın abonenin elektrikleri kesilirken, sadece başkent Atina’da konutların yarısında ısınma imkanı bulunmuyor.

9 milyon seçmenin oy kullanacağı bugünkü seçimlerde, Yunan halkının yoksulluk, işsizliği giderek arttıran kemer sıkma politikalarını mı, yoksa tüm bunlara son verebilecek bir politikayı mı tercih edecekleri merak ediliyor.

SYRİZA BİRİNCİLİĞİN YANI SIRA ÇOĞUNLUĞU HEDEFLİYOR

Seçimlerde birinci parti olmasına kesin gözüyle bakılan Syriza’nın AB ve uluslararası finans kuruluşlarının dayattığı politikalara karşı başarılı olabilmesi için mecliste çoğunluğu yakalaması gerekiyor.

300 üyeli Yunanistan Parlamentosu seçimlerinde birinci gelen parti direkt olarak 50 milletvekilliğini kazanıyor. Geri kalan sandalyelere ise partilerin aldıkları oy oranlarına göre dağıtılıyor. Syriza’nın parlamentoda tek başına iktidar olacak çoğunluğu yakalaması için birinci olmanın yanı sıra yüksek bir oy oranına ulaşması da gerekiyor.

Syriza’nın birinci olması ve tek başına iktidar olamaması durumunda, koalisyon için diğer küçük sol ve merkez sol partilerle uzlaşması gerekecek.

Yapılan son anketlere göre, Syriza’nın oy oranı yüzde 30 ile 37 arasında değişirken, en yakın rakibi Başbakan Antonis Samaras’ın partisi Yeni Demokrasi (ND) ile arasındaki puan farkı yüzde 3 ile 7 arasında.