Çin’de kadınlar iş yaşamından hızla kopuyor. Kadınların işgücüne katılım oranı 35 yılda yüzde 73’ten yüzde 59’a düşerken, hükümetin aile politikaları, annelik baskısı ve işverenlerin ayrımcı tutumu kadınların istihdamını olumsuz etkiliyor.
Çin’de kadınların işgücüne katılım oranı son 35 yılda önemli ölçüde düşerken, hükümetin aile değerlerini ve doğum oranlarını artırmayı önceleyen politikaları kadınların çalışma yaşamındaki konumunu zayıflatıyor.
Dünya Bankası verilerine göre, 1990 yılında yüzde 73 olan kadınların işgücüne katılım oranı, 2025’te yüzde 59’a geriledi. Kadınların istihdamdan uzaklaşmasında ekonomik durgunluğun yanı sıra evlilik ve çocuk sahibi olmaya yönelik toplumsal baskılar ile işverenlerin ayrımcı uygulamaları da etkili oluyor.
Çin’de 2016 yılında tek çocuk politikasının sona ermesinin ardından kadınların birden fazla ebeveyn izni kullanma olasılığının artması, işverenlerin kadın çalışanlara yönelik tutumlarını da etkiledi. İş görüşmelerinde kadınlara evli olup olmadıkları, çocuk sahibi olmayı planlayıp planlamadıkları ve erkek arkadaşlarının bulunup bulunmadığı sorulurken, erkek adayların benzer sorularla karşılaşmadığı belirtiliyor.
Kadın hakları aktivisti Lü Pin, Çin yönetiminin bir yandan kadınların işgücüne katılmasını beklerken diğer yandan ev içi sorumlulukları da kadınlara yüklediğine dikkat çekiyor.
AİLE VE DOĞUM POLİTİKALARI ÖNE ÇIKARILIYOR
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping yönetiminde kadınların geleneksel aile rollerine vurgu yapan söylemler güçlenirken, hükümet doğum oranlarını artırmaya yönelik politikalar izliyor. Ülkede doğurganlık oranı 2025 yılında kadın başına yaklaşık bir çocuğa gerileyerek nüfusun kendini yenilemesi için gerekli 2,1 seviyesinin altında kaldı.
Kadın hakları savunucuları, bu politikaların kadınların bireysel haklarını ve ekonomik bağımsızlıklarını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Boşanma süreçlerinde uygulanan bir aylık bekleme süresi ve kadınların aile içi şiddete karşı yasal haklarını kullanırken karşılaştıkları engeller de eleştirilerin odağında.
KADIN HAKLARI SAVUNUCULARINA BASKI
Çin'de kadın hakları savunucularının faaliyet alanı da giderek daralıyor. Feminist yayınlar ve aktivistlerin dijital medya hesapları kapatılırken, kadın hakları tartışmalarının çevrimiçi platformlardan kaldırıldığı, kadınların geleneksel rollerini savunan erkek hakları söylemlerine ise daha fazla alan açıldığı belirtiliyor.
Kadın hakları aktivisti Li Maizi, ülkede kadınların siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal açıdan gerileme yaşadığını belirterek, kadın hakları kavramının damgalandığını ifade ediyor. Buna rağmen aktivistler, kadınların haklarına ilişkin farkındalığın yaygınlaşmasının bu gerilemeyi tersine çevirmek açısından önemini koruduğunu vurguluyor.
