Şükran Demir: Şiddete karşı da savaşa karşı da söyleyecek sözümüz var!

Kadın Zamanı Derneği Başkanı Şükran Demir, kadınların erkek ve devlet şiddetine karşı mücadeleyi büyüttüklerini vurgulayarak, “Şiddete karşı da savaşa karşı da söyleyecek sözümüz var. Daha fazla yan yana geleceğiz” dedi.

ŞÜKRAN DEMİR

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü bu yıl da iktidarın kadın kazanımlarına yönelik saldırılarının arttığı bir dönemde karşılanıyor. Her gün en az 6 kadının erkek şiddetiyle katledildiği ve cezasızlık pratiğinin sistematik hale geldiği Türkiye’de, kadınlar kendilerine dayatılan “Ya biat ya ölüm” döngüsünü kırmak üzere ülkenin dört bir yanında sokaklara çıkmaya hazırlanıyor. Aile-devlet-sermaye-yargı ekseninde yaşamın her alanına yayılan kadına yönelik şiddet sarmalını ve bu şiddetten çıkış noktasını ANF’ye değerlendiren Kadın Zamanı Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Şükran Demir, “Daha fazla yan yana geleceğiz, daha güçlü örgütleneceğiz” vurgusunda bulundu.

‘ANADİL HİZMETİNDEN TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEYE!’

Kadın Zamanı Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkanı Şükran Demir, derneğin kuruluşundan bu yana toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanlarında aktif olarak çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Derneğin 2020 yılında Kürt kadınların anadilde hizmete erişimindeki eksikliklerden kaynaklanan ihtiyaçlar doğrultusunda kurulduğunu anlatan Demir, ”İstanbul’da anadilde hizmet noktasında çok fazla kurum bulunmadığı için Kürt kadınların bu anlamda ulaşabileceği mekanizmalar çok kısıtlı. Kadın Zamanı Derneği bu ihtiyaç üzerine kuruldu ve zamanla toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanlarında aktif olarak faaliyet yürütmeye başladı. Derneğimiz kadınlara ağırlıklı olarak psikolojik ve hukuki alanda destek sağlıyor. Diğer konularda ise kadınları ortaklaştığımız başka kurumlara yönlendiriyoruz” dedi.

‘KADINLAR ÇOK YÖNLÜ ŞİDDETE MARUZ BIRAKILIYOR!’

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nü bu yıl da kadınların çok yönlü bir şiddet atmosferinde karşıladığını kaydeden Şükran Demir, kadınların ekonomik, sosyal ve siyasal haklarına erişmek bir yana, artık hayatta kalmak için de mücadele etmek zorunda bırakıldığına işaret etti. Demir şöyle konuştu: “Kadınlar açısından sorunlar, dönemler arası çok değişkenlik göstermiyor. Siyasi, sosyal, ekonomik alanda zaten toplumda kadınlar ikinci sınıf muamelesi görüyor ve haliyle haklarına erişim noktasında ekstra mücadele vermek zorunda bırakılıyor. Bugün de kadınlar özellikle iş alanına girmek, girdiği iş alanında mobbinge maruz bırakılmak ya da güvencesiz iş alanlarına mahkum edilmek konularında büyük bir çıkmazla karşı karşıya kalıyorlar. O açıdan sosyal ve ekonomik haklarına erişimde zaten yeterince zorluk çeken bir kadın gerçekliğinden bahsediyoruz. Çünkü kadınlar için bütün yaşam alanları ekstra daraltılmış ve kapatılmış durumda. Bütün bu zorlukların yanı sıra, kadınlar en çok da aktif olarak fiziki ve psikolojik şiddete maruz bırakılıyor. Her yıl kadın cinayetleri artış gösteriyor ama yaygınlaşan bu şiddetin önünü alacak önleyici politikalar hayata geçirilmiyor. Bu yıl da 25 Kasım’a giderken kadınlar açısından öncelikli mücadele alanlarından biri kadın kırımının durdurulması ve kadın cinayetlerinin önünü açan cezasızlık politikaları yerine aktif olarak önleyici politikaların geliştirilmesi olacak.”

‘KADINLARIN YAŞAMLARI AİLE MERKEZLİ POLİTİKALARLA SINIRLANDIRILMAK İSTENİYOR!’

İktidarın kadın kazanımlarına yönelik saldırılarının her geçen dönem daha da boyutlanarak arttığını vurgulayan Şükran Demir, “Aile 10 yılı” konsepti altında kadınların yaşamlarının aile merkezli politikalarla sınırlandırılmak istendiğini dile getirdi. Kadına yönelik bu yaklaşımın yeni olmadığını, tarihsel olarak erkek egemen devlet politikalarının devamı niteliğinde olduğunu belirten Demir, bu politikaların AKP iktidarıyla daha yoğun ve açık biçimde uygulandığını ifade etti. Aile politikalarının kadınları çocuk doğuran, çocuk bakımını üstlenen ve ev içindeki ücretsiz emeği sağlayan konuma hapsetmeyi amaçladığını kaydeden Demir, “Kadınların aileye hapsedilerek çocuk üreten, çocuk bakan ve eve kapatılan bir konumda tutulması isteniyor. Aile içerisinde ücretsiz ve güvencesiz emeğin tamamen kadınlar tarafından sağlanması konusunda ısrarcı bir politika yürütülüyor. Ancak aile, zaten kadının doğrudan sömürüldüğü ve sesini çıkaramayacak hale getirildiği mekanizma aslında. Aile içerisinde kadınların itirazları bile çok büyük bir tepkisellikle karşılanıyor. Kadınların en çok da aile içinde erkekler tarafından şiddete uğradığı ya da katledildiği istatiksel verilerle de somut olarak ortada. Durum böyleyken, iktidar da ‘Aile 10 Yılı’ gibi politikalarla, kadının yaşam alanından tecrit edilip eve hapsedilmesini toplum nezdinde meşrulaştırmaya çalışan bir yerde duruyor. İktidar ‘Ailem güvende’ politikasını bu kadar önemsiyorsa önce kadını şiddetten koruyan, bu şiddetin önünü açan cezasızlık politikalarını sonlandıracak politikaları hayata geçirmesi gerekiyor. Ancak dert başka. Bir taraftan İstanbul Sözleşmesi gibi kadınların kazanımlarına saldıran iktidar, diğer yanda kadın kurumlarını kapatarak, kadın mücadelesi yürüten kadınları hapsederek, Jinnews gibi kadınların sesi olan haber sitelerini sansürleyerek, kadınların doğrudan temas edebildiği, sesini duyurabildiği her platformu da yok etmeye çalışıyor” dedi.

‘BUGÜN ŞİDDET BİÇİMLERİNE TEKNOLOJİ DE EKLENDİ’

Bugün teknolojinin gittikçe insanların hayatının merkezine oturmasıyla şiddet biçimlerinin de değiştiğini ve derinleştiğini belirten Şükran Demir, şunları kaydetti: “Teknoloji ısrarlı takip, sosyal medya hesapları üzerinden taciz ve tehdit gibi kadına yönelik yeni şiddet biçimlerine de zemin oluşturdu. Teknoloji aracılığıyla şiddet, bize sıkça yapılan başvurular arasında. Ama bu, diğer şiddet biçimleriyle beraber devam ettiriliyor. Bize başvuran kadınlar ,demin de belirttiğim gibi, çoğunlukla aile içerisinde şiddete maruz bırakılan kadınlar oluyor. Derneğe gelip başvurmaları da kolay olmuyor. Sürekli ölümle veya çocuklarıyla tehdit edildikleri için, kadınlar ancak şiddetin son döngüsünde gelip başvuruda bulunabiliyorlar. Bu tehdit ve şiddete de çoğunlukla eşleri tarafından maruz bırakılıyorlar. Ama bize yapılan başvurularda baba, erkek kardeş gibi aile içi veya komşusu gibi yakın çevresinin şiddetine maruz kalmış kadınlar da oluyor.”

‘BUGÜN KADINLAR YALNIZ OLMADIKLARININ FARKINDA!’

Tüm bu şiddet ve saldırı sarmalına karşı kadınların geçmişe nazaran daha bilinçli olduklarını belirten Şükran Demir, kadınların bugün birbirleriyle daha fazla temas kurabildiklerini ve dayanışma ağlarını büyüttüklerini vurguladı. Şükran Demir, “Kadınlar, geçmişte de ev içinde uğradığı şiddeti biliyordu. Fakat bunun karşısında mücadele edecek gücü belki bulamıyordu. Bugün bu değişti. Günümüzde dünya genelindeki iletişim ve dayanışma sayesinde kadınlar da kendi aralarında temas kurmaya ve kadın dayanışması ve mücadelesinde daha fazla ortaklaşmaya başladı. Haliyle bugün kadınlar yalnız olmadıklarının farkında. Bu farkındalık da mücadelenin daha somut bir noktaya evrilmesini sağlıyor. Farkındalıktan doğan bilinçle kadınlar itiraz etme gücünü kendilerinde buluyorlar. Toplumsal cinsiyet kodlarının tabii ki biz kadınlara da kabul ettirildiği noktalar var. Ama bugün bu kodlar kadın mücadelesi sayesinde giderek kırılıyor. 25 Kasım'larda, 8 Mart'larda alanlarda bunu daha yoğun olarak hissediyoruz. Daha fazla kadın yan yana geliyor. Ama gündelik hayatın içerisinde de kadın mücadelesi, bir kadının bir evde tek başına bile mücadele verebileceği ve güç bulabileceği bir duruma evrildi. Bence bu çok kıymetli” diye konuştu.

‘KADINLARIN ÖZNE OLARAK BARIŞ İÇİN SÖYLEYECEKLERİ SÖZ VAR!’

Kadınların erkek devletin en yoğun kendini gösterdiği savaşa karşı birlikte bir mücadele hattı ördüğünü belirten Şükran Demir, en son kadın kurumlarının bir araya gelerek Kadın Barış İzleme ve Takip Komisyonu kurduklarını hatırlattı. Kadın Barış İzleme ve Takip Komisyonu’nun kuruluş deklarasyonunu Kadın Zamanı Derneği’nde açıkladığını dile getiren Demir, kadına yönelik şiddetin savaş politikalarından ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Savaş politikalarının kadınların yaşamları üzerindeki yıkıcı etkilerine değinen Demir, özellikle 1990'lı yıllarda ve 2015-2016 döneminde Kürdistan’dan zorla göç ettirilen kadınların İstanbul'a geldikten sonra dışlanma ve yoksullukla karşı karşıya kaldığını belirtti. Göç eden kadınların hem kent yaşamına katılmakta zorlandığını hem de kendilerine destek sunacak kurumsal mekanizmaların yetersizliğiyle karşılaştığını anlatan Demir, şunları kaydetti: “Biz çalışma yürütürken en çok da bu konuda zorlandık. Zorla göç ettirilen kadınların travmalarını ve İstanbul’da karşı karşıya kaldıkları sorunları aşabilmelerini sağlayacak kurumsal mekanizmaların olmaması bizi çok zorladı. Biz bir bütün olarak savaşın, bu topraklarda yaşayan kadınların hayatına nasıl etki ettiğini ve nasıl yaşam alanlarını daralttığını gözlemliyoruz. Gülistan Doku, Rojin Kabaiş, İpek Er, Ayşe Tokyaz örneklerinde olduğu gibi, kadınlar sürekli özel savaş politikalarıyla yok ediliyor, bu cinayetlerin üstü çoğu kez ‘şüpheli ölüm’ adı altında örtülmeye çalışılıyor. Kadınlar bugün topyekûn savaşa da kadınları hayattan koparan bu özel savaş politikalarına karşı da somut adımlar atmaya çalışıyorlar. Şu anda devam eden Barış ve Demokratik Toplum süreci var. Bu sürecin neye evrileceği konusunda çokça tartışıyoruz çünkü bir belirsizlik hakim. Ama kadınların net olduğu bir gerçeklik var; o da barış için mücadele etmek. Biz, barışın inşasıyla birlikte savaşın yarattığı yıkımın sona ermesi, insan haklarının güvence altına alınması ve onurlu bir yaşamın inşa edilmesi noktasında adımlar atılmasını istiyoruz. Ülkenin farklı kentlerinden ve farklı kimliklerden kadınların bir araya geldiği Kadın Barış İzleme ve Takip Komisyonu bu açıdan önemli bir adım. Kadınlar olarak bu izleme komisyonunu kurmamızın nedeni, sürece yeterince dahil edilmememizdir. Kadınlar siyasi ve toplumsal süreçlerde çoğu zaman ikinci plana itiliyor, kimi zaman ise tamamen dışarıda bırakılıyor. Kadınlar bu yaklaşıma hayır diyor. Kadın Barış İzleme ve Takip Komisyonu kendi sözlerini söyleme ve özne oldukları vurgusunda bulunmak için kuruldu. Bugün toplumda ciddi bir kırılma, dağılma, birbirini anlamama hali, duymama hali var. Bu aslında Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze insanların tekçi bir zihniyete hapsedilmesi ve farklı olana düşmanlaştırılmasından kaynaklanan genel bir sorun. Ama bence bu durum artık en üst seviyelere çıkmış durumda. O nedenle bir araya gelme ve birbirini dinleme noktalarının yaratıldığı yerde toplumun bunu kırabileceğini düşünüyorum. Kadınların attığı komisyon adımı, savaşın karşısında barışı toplumsallaştırmak açısından çok önemli. Şiddete karşı da savaşa karşı da söyleyecek sözümüz var. Daha fazla yan yana geleceğiz, daha güçlü örgütleneceğiz ve sözümüzü daha güçlü biçimde hayata geçireceğiz. Buna inancım sonsuz.”