Dünya, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha sıcaklık rekorlarıyla yaşadı. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi, 10 Eylül Perşembe günü yayımladığı aylık raporda Ağustos 2026’nın küresel ölçekte şimdiye kadar ölçülen en sıcak ay olduğunu açıkladı.

Copernicus verilerine göre ağustosta küresel ortalama hava sıcaklığı 16,96 derece olarak ölçüldü. Kurumun 1940’a kadar uzanan kayıtlarında bu, tüm aylar arasında ulaşılan en yüksek değer oldu. Önceki rekor ise Temmuz 2023’te 16,95 dereceyle kaydedilmişti.

Ancak iki ölçüm arasındaki farkın son derece küçük olması nedeniyle Copernicus, Ağustos 2026 ile Temmuz 2023’ü rekor açısından eşit kabul ediyor.

SON 125 BİN YILIN EN SICAK DÖNEMİ OLABİLİR

Copernicus bilim insanı Samantha Burgess, Ağustos 2026’nın küresel iklim tarihinde “dikkat çekici” bir ay olduğunu söyledi.

Burgess, insanlığın “büyük olasılıkla en az 100 bin yıldır” bugün yaşanan sıcaklıklar kadar yüksek sıcaklıklara maruz kalmadığını belirtti.

Farklı iklim verileri ve daha eski dönemlere ilişkin bilimsel çalışmalar da mevcut sıcaklık seviyelerinin muhtemelen son 125 bin yılın en yüksek seviyeleri olduğuna işaret ediyor.

Haziran-ağustos dönemini kapsayan yaz mevsimi de küresel ölçekte şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yaz oldu. Copernicus, 2024 yazıyla aynı seviyenin kaydedildiğini belirtiyor.

AVRUPA TARİHİNİN EN SICAK YAZI

Aşırı sıcaklıkların en yoğun hissedildiği bölgelerden biri Batı Avrupa oldu.

Copernicus'a göre Batı Avrupa, yaz boyunca son derece erken başlayan, uzun süren ve yoğun sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kaldı. Bölge böylece 2003 yazındaki rekoru geride bırakarak tarihinin en sıcak yazını yaşadı.

Avrupa genelinde ağustos ayındaki ortalama hava sıcaklığı 20,26 derece oldu. Bu değer, sanayi öncesi dönemin ortalamasının 1,10 derece üzerinde. Avrupa kıtası açısından ise bu yaz, ölçümlerin başladığı dönemden bu yana en sıcak üçüncü yaz olarak kayda geçti.

Fransa, İngiltere ve Belçika'nın da aralarında bulunduğu birçok Avrupa ülkesinin meteoroloji kurumları yaz boyunca sıcaklık rekorları açıkladı.

Aşırı sıcakların insan sağlığı üzerindeki etkisi de ağır oldu. Ağustos sonunda yayımlanan geçici verilere göre, Avrupa'da 30 binden fazla fazladan ölüm kaydedildi. Veriler, 23 Avrupa ülkesinden istatistikleri bir araya getiren EuroMomo platformu ve sağlık makamlarının bildirimlerine dayanıyor.

KÜRESEL SICAKLIK PARİS ANLAŞMASI EŞİĞİNİ AŞTI

Copernicus ayrıca ağustos ayında küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin 1,65 derece üzerine çıktığını açıkladı.

Bu değer, 2015 Paris İklim Anlaşması'nda belirlenen ve küresel sıcaklık artışının uzun vadede 1,5 dereceyle sınırlandırılmasını hedefleyen en iddialı seviyenin üzerinde.

Ancak uzmanlar, 1,5 derece sınırının tek bir ay veya yıl için değil, uzun yıllar üzerinden değerlendirildiğine dikkat çekiyor. Dolayısıyla tek başına Ağustos 2026'daki 1,65 derecelik artış, Paris Anlaşması hedefinin kalıcı olarak aşıldığı anlamına gelmiyor.

OKYANUSLAR DA REKOR SICAKLIKTA

Aşırı sıcaklık yalnızca karaları etkilemedi. Copernicus'a göre kutup bölgeleri dışındaki okyanusların yüzey sıcaklığının aylık ortalaması da ölçülen en yüksek seviyeye ulaştı. Bu değer, Mart 2024'teki rekorla eşit.

Birleşmiş Milletler İklim Başkanı Simon Stiell, fosil yakıt kullanımına dikkat çekerek, kömür, petrol ve gaz tüketiminin devam etmesi halinde aşırı sıcaklık rekorlarının art arda kırılmaya devam edeceğini söyledi.

Stiell, çözümün ise temiz enerjiye daha hızlı geçiş ile ormanların ve okyanusların korunmasından geçtiğini belirtti.

Bilim insanı Friederike Otto da iklim değişikliğinin El Niño gibi doğal iklim olaylarını daha sıcak hale getirdiğini vurguladı. El Niño, okyanus sıcaklıklarını artırarak kuraklık ve sel gibi aşırı hava olaylarını tetikleyebiliyor.

Otto'ya göre fosil yakıtların yakılmaya devam edilmesi halinde, “rekorların art arda kırıldığı” bu dönemin sona ermesi beklenmiyor.