Avrupa Parlamentosu, yeni genomik tekniklerle (NGT) geliştirilen bitkilerin Avrupa tarımında kullanımını kolaylaştıracak yasa tasarısını görüşüyor. Çevre Komisyonu’ndaki değerlendirmenin ardından düzenlemenin bu hafta Strasbourg’da genel kurulda oylanması bekleniyor.

YABANCI DNA EKLENMİYOR

NGT teknolojileri, bitkilerin genetik yapısında değişiklik yapılmasını sağlıyor ancak klasik GDO’lardan farklı olarak yabancı DNA eklenmiyor. Bu nedenle söz konusu ürünler genetik olarak değiştirilmiş kabul edilse de “transgenik” olarak sınıflandırılmıyor.

TARIM SEKTÖRÜ DESTEKLİYOR, KÜÇÜK ÜRETİCİLER KARŞI ÇIKIYOR

Büyük tarım örgütleri, kuraklık, hastalıklar ve su kıtlığı gibi sorunlarla mücadelede NGT’lerin önemli avantajlar sağlayacağını savunuyor. Ancak organik tarım üreticileri ve küçük çiftçi örgütleri düzenlemeye karşı çıkıyor.

Özellikle patent haklarının büyük tohum şirketlerinin elinde yoğunlaşabileceği ve bunun çiftçilerin bağımsızlığını zayıflatabileceği endişesi dile getiriliyor. Fransız sosyalist milletvekili Christophe Clergeau da bu konuda patent tekellerini sınırlandıracak değişiklikler önerdi.

BAZI SINIRLAMALAR GETİRİLECEK

AB ülkeleriyle varılan uzlaşmaya göre, belirli sayıda genetik değişiklik içeren “Kategori 1” NGT bitkileri geleneksel çeşitlerle eşdeğer kabul edilecek ve mevcut kurallar gevşetilecek.

Buna karşın herbisitlere dayanıklı veya böcek öldürücü madde üreten NGT çeşitlerinin piyasaya sürülmesine izin verilmeyecek. Organik tarımda ise NGT ürünlerinin kullanımı tamamen yasak olmaya devam edecek.

BİLİMSEL KURUMLARDAN TEMKİNLİ DESTEK

European Food Safety Authority (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi), Avrupa Komisyonu’nun NGT’lere yönelik yaklaşımını genel olarak desteklerken, Fransa’nın sağlık kurumu ANSES her ürünün sağlık ve çevresel etkiler açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

TASARININ GEÇMESİNE KESİN GÖZÜYLE BAKILIYOR

NGT teknolojileri, Avrupa’da uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Bugüne kadar bu yöntemlerle geliştirilen ürünler GDO kategorisinde değerlendiriliyordu ve Avrupa Birliği’nde GDO tarımı büyük ölçüde yasaklanmış durumda. Tek istisna ise İspanya ve Portekiz’de sınırlı alanlarda yetiştirilen Monsanto MON810 mısırı olarak biliniyor.

Parlamentodaki çoğunluğun tasarıya destek vermesi nedeniyle düzenlemenin kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Ancak patent hakları ve çiftçilerin tohumlara erişimi konusundaki tartışmaların sürmesi bekleniyor.