Avrupa denizleri bu yaz alarm verici düzeyde ısındı. World Weather Attribution (WWA) araştırmacılarının çalışmasına göre, Avrupa denizlerindeki sıcaklık artışının büyük bölümü insan kaynaklı iklim değişikliğinden kaynaklanıyor.

İsviçre Bern Üniversitesi'nden araştırmacı Thomas Frölicher, İrlanda açıklarından Atlantik'e ve Akdeniz'e kadar Avrupa denizlerinde sıcaklıkların olağanüstü seviyelere ulaştığını belirtti.

Araştırmaya göre iklim değişikliği, bu yaz Akdeniz'deki deniz sıcaklıklarını yaklaşık 2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresini 1,4 derece, İrlanda ve batı İngiltere'yi kapsayan Kelt Denizi bölgesini ise 1,3 derece artırdı.

Akdeniz'in bazı bölgelerinde sıcaklıklar normal değerlerin 6 derece üzerine çıktı.

DENİZ SICAK HAVA DALGALARI GENİŞLİYOR

İklim değişikliği, yalnızca denizlerin ortalama sıcaklığını artırmakla kalmıyor, denizlerdeki sıcak hava dalgalarının kapladığı alanı da genişletiyor.

2026'da Biskay Körfezi ve İberya kıyılarının yaklaşık yüzde 90'ı, Batı Akdeniz'in ise yüzde 80'i deniz sıcak hava dalgasından etkilendi. Doğu Akdeniz'de bu oran yaklaşık yüzde 70'e ulaştı.

Araştırmacılar, küresel ısınma yaşanmasaydı bu tür olayların çok nadir görüleceğini belirtiyor.

Bilim insanları ayrıca deniz ve kara sıcak hava dalgalarının birbirini güçlendirebildiğine dikkat çekiyor. Isınan denizler kıyı bölgelerinde hava sıcaklığını ve nemi artırarak sıcaklık stresini ağırlaştırabiliyor. Artan buharlaşma ise aşırı yağış gibi bazı hava olaylarının şiddetini artırabiliyor.

DENİZ CANLILARI İÇİN CİDDİ TEHDİT

Denizlerdeki aşırı sıcaklık, özellikle hassas ekosistemler üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.

Bilim insanlarına göre sıcaklık artışları mercan, sünger ve alglerin kitlesel ölümüne, besin zincirlerinin bozulmasına ve deniz kuşları ile memeli popülasyonlarının azalmasına yol açabilir. Balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve turizm de bundan ekonomik olarak etkilenebilir.

Kuzey Carolina Üniversitesi'nden deniz ekoloğu John Bruno, bazı canlıların ölümcül sıcaklık sınırlarının yalnızca küçük bir sıcaklık artışıyla aşılabileceğini belirtiyor. Mercanlarda bu sınırın yaklaşık 1 derece olduğu ifade ediliyor.

Bazı türler sıcak sulardan faydalanabilir veya daha kuzey bölgelere göç edebilirken, araştırmacılar deniz sıcaklıklarının yükselmeye devam etmesi halinde birçok türün biyolojik uyum sınırlarına hızla yaklaşacağı uyarısında bulunuyor.

‘YENİ NORMAL’ OLABİLİR

İklim değişikliğiyle mücadelede ciddi adımlar atılmaması ve küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 2,8 dereceye ulaşması halinde, 2026'da yaşanan benzer deniz sıcaklık dalgalarının 1,3 ila 1,9 derece daha sıcak olabileceği tahmin ediliyor.

Bern Üniversitesi'nden Catherine Gregory, Avrupa denizlerinde deniz sıcak hava dalgalarının ileride her yıl yaşanabileceğini ve “yeni normal” haline gelebileceğini söyledi.