Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Londra İklim Eylem Haftası kapsamında yaptığı konuşmada, yapay zekâ sektörünün çevre üzerindeki etkilerine ilişkin daha fazla şeffaflık çağrısında bulundu.

Guterres, “Gizli maliyetler dönemi sona ermeli. Yapay zekâ daha iyi bir gelecek inşa etmeye yardımcı olacaksa, bugün bize neye mal olduğunu dürüstçe açıklamalıdır” dedi.

BM Genel Sekreteri, özellikle veri merkezlerinin neden olduğu enerji tüketimi ve çevresel etkiler konusunda kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini vurguladı.

YENİ ŞEFFAFLIK GİRİŞİMİ BAŞLATILDI

Guterres, Birleşmiş Milletler öncülüğünde “Yapay Zekâda Çevresel Şeffaflık Girişimi”nin başlatıldığını duyurdu.

Girişim kapsamında, küresel yapay zekâ şirketlerinden faaliyetlerinin karbon emisyonu, su tüketimi ve arazi kullanımı gibi çevresel etkilerini ölçmeleri ve düzenli olarak kamuoyuyla paylaşmaları istenecek.

Ayrıca şirketlerin on yılın sonuna kadar veri merkezlerini yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çalıştırmayı taahhüt etmeleri hedefleniyor.

VERİ MERKEZLERİ DEVASA ENERJİ TÜKETİYOR

Yapay zekâ sistemlerini ve dijital hizmetleri çalıştıran veri merkezleri, dünya genelinde giderek daha fazla enerji tüketiyor.

Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan bir araştırmaya göre, veri merkezleri 2025 yılında toplam 448 teravatsaat elektrik tüketti. Bu miktar, tek başına bir ülke olsaydı dünyada en fazla elektrik tüketen 11’inci ülke seviyesine denk gelecekti.

Karşılaştırma yapmak gerekirse, Fransa’nın yıllık elektrik tüketimi yaklaşık 468 teravatsaat olarak hesaplanıyor.

‘TOPLUMLAR ETKİLER KONUSUNDA BİLGİLENDİRİLMİYOR’

Guterres, veri merkezlerinin kurulduğu bölgelerde yaşayan toplulukların çoğu zaman bu altyapıların çevresel etkileri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını belirtti.

“Topluluklar, çevrelerinde büyüyen altyapının çevresel sonuçları konusunda sıklıkla bilgisiz bırakılıyor” diyen BM Genel Sekreteri, yapay zekânın büyük miktarda enerji, su ve arazi kullandığını hatırlattı.

İKLİM ÇÖZÜMLERİNE KATKI SAĞLAYABİLİR

Bununla birlikte Guterres, yapay zekânın iklim kriziyle mücadelede önemli fırsatlar da sunduğunu vurguladı.

Yapay zekâ teknolojilerinin enerji verimliliğini artırabileceğini, çevresel analizleri hızlandırabileceğini ve iklim çözümlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirten Guterres, bu potansiyelin ancak şeffaflık ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle birlikte değerlendirildiğinde anlamlı olacağını söyledi.

BM, önümüzdeki dönemde yapay zekâ sektörünün çevresel ayak izine ilişkin uluslararası standartların geliştirilmesi için çalışmalarını sürdürmeyi planlıyor.