İsviçre’nin Chur kentinde Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) öncülüğünde, Pir Seyîd Rıza ve yol arkadaşları katledilişlerinin 89’uncu yılında anıldı. Anmada Dersim Tertelesi’nin tarihsel hakikati, adalet mücadelesi ve Pir Seyîd Rıza’nın Kürt halkına bıraktığı direniş mirası vurgulandı.
15 Kasım Pazar günü Chur kentindeki Kulturpunkt’ta gerçekleştirilen anma programı, Seyîd Rıza ve yol arkadaşları, Rojhilatê Kurdistan şehitleri şahsında tüm Kürdistan Özgürlük Şehitleri anısına saygı duruşu yapıldı.
Programda günün anlam ve önemine ilişkin konuşan Chur Demokratik Kürt Toplum Merkezi Eş Başkanı Kureyş Doymaz, Pir Seyîd Rıza’nın yalnızca inançsal bir önder olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. Seyîd Rıza’nın ideolojik duruşu, halkına bağlılığı ve darağacı karşısında boyun eğmeyen iradesiyle Dersim ve Kürdistan halkına onurlu bir direniş mirası bıraktığını vurgulayan Doymaz, bu mirasın bugün de özgürlük, kimlik ve hakikat mücadelesinde yaşamaya devam ettiğini ifade etti.
FEDA: DERSİM’İN DEVLET ARŞİVLERİ AÇILMALI
Ardından FEDA Chur Temsilcisi Deniz Erkılıç tarafından basın açıklaması okundu. Açıklamada, Dersim Tertelesi’nin yalnızca geçmişte yaşanmış bir katliam olmadığı, bugün de adalet ve yüzleşme bekleyen tarihsel bir hakikat olduğu vurgulandı.
FEDA adına dile getirilen talepler arasında Pir Seyîd Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, naaşlarının ailelerine teslim edilmesi ve Dersim Tertelesi’ne ilişkin bütün devlet arşivlerinin açılması yer aldı.
Ayrıca kayıp çocukların ve ailelerinden zorla koparılanların akıbetlerinin aydınlatılması, toplu mezarların bilimsel yöntemlerle araştırılması, katledilenlerin kimliklerinin belirlenmesi ve devletin Dersim’de işlenen insanlık suçlarına ilişkin tarihsel ve hukuki sorumluluğunu kabul ederek resmi özür dilemesi talep edildi.
Açıklamada, “Dersim’in hakikatiyle yüzleşmeden adalet, adalet olmadan barış olmaz” mesajı öne çıktı.
İSMAİL DAĞHAN DEYİŞLER SESLENDİRDİ
Anmada Dersim Tertelesi’ne ilişkin sinevizyon gösterimi gerçekleştirildi. Ardından İsmail Dağhan, seslendirdiği deyişlerle Pir Seyîd Rıza ve yol arkadaşlarının direnişini, Dersim’in tarihsel hafızasını ve Kürdistan halkının özgürlük mücadelesini anlattı.
Deyişlerin yalnızca acıların değil, inancın, direnişin ve umudun da sesi olduğuna dikkat çekEN Dağhan, “Sözün tükendiği yerde deyişler konuşur. Anaların gözyaşı, pirlerin nefesi ve geçmişin sesi ezgilerimizde yaşamaya devam eder” ifadelerini kullandı.
‘SÜRGÜNDE OLSAK DA KÖKLERİMİZDEN KOPMADIK’
Anmanın kapanış konuşmasını yapan Sidar Sarı, Dersim’in hakikatinin unutulmadığını ve unutulmayacağını belirterek, sürgünde yaşamanın halkın tarihsel hafızasından ve köklerinden kopmak anlamına gelmediğini ifade etti.
Sidar Sarı, Pir Seyîd Rıza’yı, oğlu Resik’i, Fındık Ağa’yı, Hasan Ağa’yı, Ali Ağa’yı, Hüseyin Seydi’yi ve Dersim Tertelesi’nde katledilen bütün canları saygı, hürmet ve minnetle andı.
Sidar Sarı, konuşmasını Dersim’in hafızasına ve direniş ruhuna seslenen şu dizelerle sürdürdü:
“Hey dermansız olan derdimiz,
Boynumuzda darağacının urganı,
Mezarsız ve kefensiz şehidim,
Kabuk bağlamayan yüz yıllık yaram.”
Sidar Sarı, ardından, “Hak bilir ki biz kimseyi öldürmekle intikam alamayız. Siyah çullara bürünüp dünyanın bütün diyarlarına gideceğiz. Ciğerimizin acısını Ulu Divan’a kadar götüreceğiz” sözleriyle konuşmasını tamamladı.
FEDA öncülüğünde gerçekleştirilen anma, Dersim’in tarihsel hafızasını yaşatma, hakikatle yüzleşme ve adalet mücadelesini sürdürme kararlılığıyla sona erdi.