Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) ve Demokratik Alevi Kadınlar Birliği (DAKB), İsviçre Demokratik Kürt Konseyi (CDK-S) ve İsviçre Kürt Kadınlar Birliği (YJK-S) ortaklığında, 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşları için Zürih’teki St. Jakob Kilisesi önünde anma düzenledi.

Saygı duruşuyla başlayan anmada, FEDA İsviçre Eşbaşkanı Ulaş Yıldız, FEDA ve DAKB’nin ortak açıklamasını okudu.

Açıklamada, Dersim’de yaşananların bir halkın varlığına, iradesine, inancına ve yaşam biçimine yönelik sistematik bir imha ve tasfiye politikası olduğu vurgulandı.

Tertele sırasında binlerce kişinin katledildiği, köylerin yakıldığı, çocukların ailelerinden koparıldığı ve on binlerce kişinin topraklarından sürüldüğü belirtilen açıklamada, kutsal mekanların, Ocak sisteminin, Pirlik kurumunun ve Raa Heq Alevi inancının toplumsal örgütlenmesinin de hedef alındığı ifade edildi.

Devletin Dersim’de halkın dili, kültürü, inancı ve toplumsal değerleriyle özgürce var olma hakkını ortadan kaldırmayı amaçladığı belirtilen açıklamada, Seyit Rıza’nın darağacındaki itirazının bugün de hakikat ve adalet mücadelesine yol gösterdiği kaydedildi.

FEDA, yüzleşme ve adalet için taleplerini şöyle sıraladı:

• Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmalı, naaşları ailelerine teslim edilmelidir.
• Dersim Tertelesi’ne ilişkin bütün devlet arşivleri açılmalıdır.
• Kayıp çocukların ve ailelerinden zorla koparılanların akıbeti aydınlatılmalıdır.
• Toplu mezarlar bilimsel yöntemlerle araştırılmalı, katledilenlerin kimlikleri belirlenmelidir.
• Devlet, işlenen insanlık suçlarındaki tarihsel ve hukuki sorumluluğunu kabul ederek resmî olarak özür dilemelidir.
• Raa Heq Alevi inancı, Ocak sistemi, yol ve erkân üzerindeki baskılara ve asimilasyon politikalarına son verilmeli; inanç özgürlüğü anayasal güvenceye alınmalıdır.

SÜRGÜNDE ÖRGÜTLÜ MÜCADELE ÇAĞRISI

Avrupa’daki Alevi toplumunun tarihinin katliamlar, sürgünler ve zorunlu göçlerden ayrı ele alınamayacağı belirtilen açıklamada, sürgünde kurulan kurumların dilin, inancın ve kültürün yeniden yaşam bulduğu toplumsal alanlara dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı.

Kadınların ve gençlerin mücadelenin öznesi olması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, “Örgütlülük kurumsallaşmalı, kurumlar toplumsallaşmalıdır” denildi.

Mücadelenin yalnızca geçmişin hesabını sormakla sınırlı olmadığı, inkârcı, tekçi ve asimilasyoncu sistemin değişmesini ve halkların eşit ve özgür yaşayacağı demokratik bir düzenin kurulmasını hedeflediği ifade edildi.

“Bizim talebimiz intikam değil, adalettir” denilen açıklama, hakikati savunma, inancı yaşatma ve örgütlü dayanışmayı büyütme kararlılığıyla son buldu.

FARISOĞULLARI: DERSİM KATLİAMI BİR SOYKIRIMDIR

Anmada söz alan KCDK-E Divan Kurulu üyesi Musa Farısoğulları da kısa bir konuşma yaptı.

Kürt halkına yönelik soykırım politikalarının 1925’ten itibaren hayata geçirildiğini belirten Farısoğulları, “Başta Seyit Rıza ve yol arkadaşlarını anıyor, onların anısı önünde saygıyla eğiliyorum. Dersim Katliamı Kürt Kızılbaş halkımıza yönelik bir soykırımdır.

Kürt halkına yönelik soykırım 1925’ten itibaren hayata geçirildi. Dersim’deki soykırım da bu planın bir parçasıdır. Devlet bu katliamlarla yüzleşmeli ve başta Dersim halkı olmak üzere Kürt halkından özür dilemelidir” dedi.