AB'den Rusya’ya seçim tepkisi: ‘Sistematik ve kurumsallaşmış baskı ortamında yapıldı

Rusya'da 450 sandalyeli Devlet Duması için düzenlenen üç günlük milletvekili seçimleri sürerken, Avrupa Birliği Moskova yönetimini muhalefet üzerindeki baskılar nedeniyle eleştirdi.

AB Sözcüsü Christian Wigand, 18 Eylül Cuma günü yaptığı açıklamada, Rusya'daki seçimlerin “sistematik ve kurumsallaşmış baskı” ortamında gerçekleştirildiğini söyledi.

Wigand, seçimlerin düzenlenme biçiminin Rusya'da demokrasinin giderek gerilediğini gösterdiğini belirterek, Rus makamlarının demokratik muhalefetin seçimlere katılımını engellemek amacıyla baskıyı artırdığını ifade etti.

AB, Rusya'da sivil toplum ve demokratik muhalefete yönelik baskılar konusunda daha önce de yaptırım kararları almıştı. AB Konseyi, Mayıs 2026'da insan hakları ihlalleri ve demokratik muhalefetin bastırılmasından sorumlu kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırım rejimini Mayıs 2027'ye kadar uzatmıştı.

AK’DE RUS MUHALİFLER: SAHTE GEÇİM

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi bünyesinde Rus demokratik güçleriyle diyalog amacıyla oluşturulan platform da seçimlere ilişkin sert eleştirilerde bulundu.

Platform, seçimlerin “bir seçim simülasyonuna” dönüştüğünü ve ortaya çıkacak parlamentonun Rus halkını demokratik biçimde temsil eden meşru bir parlamento olarak kabul edilmemesi gerektiğini savundu.

Rusya'da 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı savaşın başlamasından sonraki ilk genel seçimler olan oylamada, Devlet Duması'nın 450 sandalyesi için seçim yapılıyor. İktidar partisi Birleşik Rusya, 2021 seçimlerinden bu yana parlamentoda geniş bir çoğunluğu elinde bulunduruyor.

MUHALEFETİN SEÇİM ALANI DARALTILDI

Rusya'da Birleşik Rusya'nın yanı sıra Komünist Parti (KPRF), Liberal Demokrat Parti (LDPR), Adil Rusya ve Yeni İnsanlar'ın seçimlere katılmasına izin verildi.

Buna karşılık, Ukrayna savaşına açık biçimde karşı çıkan Yabloko partisinin seçimlere katılımı önce kabul edildi, ancak parti daha sonra mahkeme kararıyla yarıştan çıkarıldı.

Avrupa Konseyi platformu, bu durumu Rusya'da muhalefete yönelik baskının arttığının göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.

AB de son yıllarda Rusya'daki siyasi muhalefet, bağımsız medya ve sivil toplum üzerindeki baskının yoğunlaştığını belirtiyor. AB'nin mevcut yaptırım mekanizması özellikle siyasi muhalefetin bastırılması ve hukukun üstünlüğünün zayıflatılmasıyla bağlantılı kişileri hedef alıyor.

İŞGAL ALTINDAKİ BÖLGELERDE DE OY KULLANILIYOR

Seçimlerin Moskova'nın işgal ettiği ve ilhak ettiğini ilan ettiği Ukrayna topraklarında da düzenlenmesi ayrıca tepki çekti.

Avrupa Konseyi bünyesindeki platform, bu uygulamanın Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlali olduğunu ve uluslararası hukuka aykırılık oluşturduğunu savundu.

Rusya'nın işgal altındaki Ukrayna bölgelerinde seçim düzenlemesi, AB'nin daha önceki seçim değerlendirmelerinde de açık biçimde eleştirilmişti. Avrupa Parlamentosu, bu bölgelerde yapılan Rus seçimlerinin tanınmaması gerektiğini belirtmişti.

ULUSLARARASI GÖZLEM TARTIŞMASI

Eleştirilerin bir diğer başlığı ise uluslararası seçim gözlemcileri oldu. Avrupa Konseyi bünyesindeki Rus demokratik güçleri platformu, seçimlerin bağımsız ve tarafsız biçimde uluslararası olarak değerlendirilmediğini savundu.

AB de daha önce Rusya'nın seçimlerde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) bağımsız gözlem misyonlarını davet etmemesini eleştirmişti. Avrupa Parlamentosu, 2024'teki Rusya cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilgili kararında, bağımsız uluslararası gözlemcilerin bulunmamasının seçim sürecinin değerlendirilmesini ciddi biçimde sınırladığını belirtmişti.

Rusya'daki milletvekili seçimleri üç gün sürecek. Oylamanın tamamlanmasının ardından ilk sonuçların açıklanması bekleniyor.