UNESCO’dan Gazze’nin el yazmalarını koruyan iki araştırmacıya ödül

UNESCO, savaş ve yıkım tehdidi altındaki Gazze’nin tarihi belgelerini koruyan iki araştırmacıyı 2026 UNESCO/Jikji Dünya Belleği Ödülü ile onurlandırdı.

İslam-Arap mirası konusunda uzman tarihçi Abdul Latif Hashim ile araştırmacı Haneen Al-Amassi, Gazze’de bulunan yüzlerce tarihi el yazmasının korunması ve dijitalleştirilmesi çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

Araştırmacılar bugüne kadar 258 el yazmasını, yaklaşık 25 bin sayfayı koruyarak dijital ortama aktardı. Belgelerin önemli bölümünün Memlükler ve Osmanlı dönemlerine ait olduğu belirtiliyor.

BOMBARDIMANLAR EL YAZMALARINI TEHDİT EDİYOR

Dini, hukuki, tıbbi ve edebi içerikler taşıyan belgeler; kurumlara, aile koleksiyonlarına ve bugün büyük ölçüde yıkılmış olan Gazze Ulu Camii Kütüphanesi'ne ait koleksiyonlardan oluşuyor.

UNESCO, savaş koşullarında belgelerin korunmasının büyük önem taşıdığını vurgularken, Al-Amassi daha önce el yazmalarının durumunun “son derece endişe verici” olduğunu ve bombardımanlar ile yıkımlar nedeniyle doğrudan zarar gördüklerini belirtmişti.

İki araştırmacının çalışmalarına British Library’nin Tehlike Altındaki Arşivler Programı da destek sağladı.

ÖDÜL İLK KEZ KİŞİLERE VERİLDİ

2004 yılında oluşturulan UNESCO/Jikji Dünya Belleği Ödülü, bugüne kadar yalnızca kurumlara verilmişti. Bu yıl ise ilk kez bireysel araştırmacılar ödüllendirildi.

Ödül, tarihi ve kültürel belgelerin korunması ve gelecek kuşaklara erişilebilir hale getirilmesine yönelik çalışmaları destekliyor. 40 bin dolarlık ödül, Güney Kore'nin Cheongju kenti tarafından finanse ediliyor.

Ödülün adı, 1377 yılında basılan ve hareketli metal harflerle basılmış dünyanın bilinen en eski kitabı kabul edilen Kore tarihî eseri Jikji'den geliyor.