Medya Haber televizyonunda yayınlanan özel programa katılan KJK Yürütme Konseyi Üyesi Çiğdem Doğu, Önder Apo’nun başlattığı Barış ve Demokratik Toplum süreci ve kadına yönelik şiddete ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Barış ve Demokratik Toplum sürecinin yalnızca silahsızlanma meselesine indirgenemeyeceğini vurgulayan KJK Yürütme Konseyi Üyesi Çiğdem Doğu, Kürt sorununun demokratik çözümü ve Türkiye'nin demokratikleşmesinin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Önder Apo’nun barış ve siyasallaşma koordinatörlüğü rolünün tanınmasının önemine işaret eden Çiğdem Doğu, barışın toplumsallaşması için şeffaflık, karşılıklı diyalog ve somut adımların gerekli olduğunu ifade etti.

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla kadınlara çağrıda bulunan KJK Yürütme Konseyi Üyesi Çiğdem Doğu, kadına yönelik şiddetin münferit olaylarla açıklanamayacağını, erkek egemen sistem tarafından üretildiğini vurguladı. Kadınların yalnızca şiddete karşı mücadele etmekle yetinmemesi gerektiğinin altını çizen Çiğdem Doğu, özgür yaşamı inşa etmenin, örgütlenmenin ve öz savunma mekanizmalarını oluşturmanın önemine dikkat çekti. Kadınların ekonomik, sosyal, kültürel ve fiziksel alanlarda kendi yaşamlarını kurmaları gerektiğini söyleyen Doğu, “Şimdi kadın zamanı, şimdi kadının öz savunma zamanı” diyerek Kasım ayının kadın özgürlük mücadelesiyle geçirilmesi çağrısı yaptı.

Dünyanın farklı ülkelerinde gelişen gençlik hareketlerinin mevcut siyasal sisteme karşı önemli bir toplumsal itirazı ortaya koyduğuna değinen KJK Yürütme Konseyi Üyesi Çiğdem Doğu, Sırbistan'daki öğrenci hareketini örnek göstererek, gençlerin artık kapitalist yaşamı ve mevcut düzeni kabul etmediğini ve toplumla bütünleşerek güçlü bir değişim yaratabileceğini kaydetti.

Önder Apo, Barış ve Demokratik Toplum sürecini başlatarak bir adım attı ve tüm sorumluluğu üstlendi. Fakat buna dönük Türk devletinin herhangi somut bir adımı şu anda yok. Özellikle konuşuluyor bazı cephelerde fakat herhangi bir şey yok. Bunu da parantez içinde belirteyim. Önder Apo’nun yeni bir yere taşındığı söyleniliyor, haberlerde geçiyor. Fakat Önder Apo’nun koordinatörlüğüyle alakalı Türk devletinden resmi olarak herhangi bir açıklama da gelmedi. Buna dönük olarak bizi biraz bilgilendirebilir misiniz?

Başlamadan önce şunu belirtmek istiyorum; Kasım ayına girdik, 27 Kasım’ın yıl dönümü de yaklaşıyor. Bu vesileyle ben Başkan Apo’nun 27 Kasım yıl dönümünü kutluyorum. Halkımızın 27 Kasım’ını kutluyorum. Tabii ki mücadele tarihimiz boyunca binlerce şehadetimiz oldu, şehit yoldaşlarımız oldu. Bu şehitlerin her biri tabii ki Kürt varlığını ortaya çıkarma, ispatlama ve aynı zamanda özgürlük yolunu açma, özgür yaşam yolunu açma anlamında çok büyük bir anlam ifade ettiler. Bu yolu bize açtılar, bu yolu bize gösterdiler. 27 Kasım vesilesiyle de tüm şehitlerimizi sevgi, saygı ve minnetle anıyorum.

Yine 25 Kasım, Mirabal kardeşlerden başlayan Rosa Luxemburg, Sakine Cansız (Sara) yoldaşlar, Evîn Goyî yoldaşlar ve tüm savaş dönemi boyunca şehit düşen kadın yoldaşlarımız, bütün bu kadın şehadetlerinin hepsi erkek egemen sistemin ortaya çıkartmış olduğu saldırılar sonucunda yaşanan katliamlar, şehadetlerdir. Yine toplumsal yaşam içerisinde de bu kastik katil sistemin ve onun türettiği katil erkek gerçekliğinin sonucunda katledilen kadınlar var. Yüz binlerce, milyonlarca katledilen kadınlar var. Tabii ki tüm bu kadınlar şahsında onlara dönük de bu şiddete karşı mücadele ve özgür kadın gerçekliği, kadınların özgürce yaşayabildiği yaşam gerçekliği, bunu yaratmak elbette ki bizim kadın mücadelemiz açısından da esas bir görev, bir borç oluyor. Bu vesileyle de tüm katledilen kadınları anıyorum.

Sorduğunuz soruya gelecek olursak; elbette bir süreç var ve çokça tartışılıyor. Kimileri diyor "tıkır tıkır işliyor". Bizler de değerlendiriyoruz. Aslında yerinde duran bir süreç. Çok da tıkır tıkır işlemiyor. Tabii ki zorlanmaları var, yapılmayanlar var. Dolayısıyla bir sürecin varlığından bahsediyoruz fakat bu sürecin ne kadar ivmeli ve sağlıklı ilerlediği çok tartışmalı bir konu. O yüzden de biz örgüt cephesinden değerlendirdiğimizde, işlemeyen, aslında yürümeyen bir süreç. Bozulmayan da fakat öyle aktif yürümeyen bir süreç.

Biraz zamana mı yayıyorlar?

Evet, zamana yayılıyor. Ama bu zamana yayılma durumu çok büyük bir tehlike arz ediyor. Şöyle söyleyeyim, siz de sordunuz ya. Önder Apo için yeni bir yere geçildiği belirtiliyor. Evet, biz de bildiğimiz kadarıyla yeni bir yere geçmiş. Fakat bunun üzerinden de özel savaş yürütülüyor. Geçen gün Ümit Özdağ bir açıklama yapmıştı. Diyordu "aslında özgürleşmiş ama bunu açıklamakta zorlanıyor AKP hükümeti". Tabii böyle bir durum yok. Aslında yeni bir yerdir fakat o yeni yer aslında yine zindan statüsünün devamı biçimindedir. "Önder Apo özgür olmuş, özgür hareket ediyor" diye bir durum yoktur. Tabii ki Önder Apo’nun bu süreç kapsamında özgür olması, özgür çalışıyor olması, özgür yaşıyor olması esastır.

Bu sürecin ilerlemesi ve sağlıklı bir sonuca kavuşması açısından esas bir gerçeklik oluyor. Biz esasta hareket olarak buna bakıyoruz. Önder Apo’nun özgür olmadığı, çalışamadığı, daha aktif ve etkili bir biçimde katılamadığı bir sürecin ilerleme koşulu yoktur. İlerlemenin objektif koşulları bu şekilde mümkün değil. Bu açıdan yeni yere geçmesinin siyasal anlamı şudur: Bir kurul var. Resmi olarak da bu kurulun kurulduğu söylendi. İlan da edildi. Fakat tabii ismi de değiştirildi, silahsızlanma kurulu olarak da ifade edildi. Önder Apo buna Barış ve Siyasallaşma Kurulu dedi ve bu kurulda da Önder Apo’nun Barış ve Siyasallaşma Koordinatörü olarak rol oynaması, tartışılan esas konu da budur. Şimdi "yeni yer"in anlamı ancak şu olabilir. Çünkü esasta Önder Apo’nun özgür olması lazım. 

Yeni yerin anlamı, ancak Önder Apo’nun bu kurulda koordinatör olarak aktif bir biçimde rol oynaması, çalışması olabilir. "Bu barış sürecinin kardeşlik hukuku" deniliyor. Bu sürecin sağlıklı bir biçimde ilerleyebilmesi için Önder Apo’nun bu kurul içerisinde resmi, herkes tarafından bilinen ve etkili bir biçimde de rol oynayabilmesi, gazetecilerle görüşebilmesi, dışarıdan akademisyen yahut da siyasetçi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci içerisinde rol oynayabilecek kesimlerle görüşebilmesi, tartışabilmesi ve bunun üzerinden de Önder Apo’nun fikirlerinin, görüşlerinin, yaklaşımının, stratejisinin ne olduğunun en geniş kesimler tarafından bilinebilir düzeyde olması, onlara ulaşabilir bir ortamın yaratılması tabii ki çok önemli. Ancak bunların hiçbiri yapılmadı.

Önder Apo bütün gazetecilerle görüşse, merak edilen soruları Önder Apo’ya yöneltseler, cevaplasa ya da Önder Apo’nun bahsettiği işte kardeşlik paradigması bir bütünleşse, Türkiye ve Kürdistan halkları açısından demokratik ulus paradigması yaşamsallaşsa Türk toplumu açısından daha iyi olmaz mı? Türkiye devletinin daha açık somut adımlar atması gerekmez mi?

Tabii ki çok daha iyi olur. Biz zaten -Önder Apo da bunu çok söyledi- 50 yıllık bir mücadele süreci, çok ağır bir savaş dönemi yaşadık. Karşılıklı olarak tabii ki ön yargılar, oluşan korkular var birbirimize karşı. Bu her iki taraf açısından da geçerli. Kürt halkı açısından da Türkiye halkları açısından da geçerli. Dolayısıyla bu atmosferin değişmesine çok ciddi bir ihtiyaç var. Bu nasıl değişecek? Biz hükümet ve devlet tarafına baktığımızda, bu yaklaşımın çok daha görünür ve somut hale gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Barışın toplumsallaşması açısından böyle bir atmosferin oluşması önemli. Korkuların ortadan kalkması, birbirimizi daha iyi tanımamız ve ilişkilerin daha şeffaf hâle gelmesi gerekiyor. Her iki taraf da birbiriyle ne kadar konuşabilir, birbirine ne kadar derdini ve durumunu anlatabilir? Kendi stratejimiz nedir? Bir demokratik cumhuriyet stratejisi nedir mesela?

Ben şuna çok yürekten inanıyorum. Önder Apo gazetecilerle görüşsün, farklı kesimlerle görüşsün, açıkça ve rahatlıkla görüşleri her tarafa dağılabilir duruma gelsin. Türkiye kamuoyuna hitap edebilir duruma gelsin. Ben inanıyorum ki Türkiye halkları Önderliği anlayacaktır. Önderliğin ne demek istediğini, demokratik cumhuriyetin ne demek olduğunu anlayacaktır.

Biz demokratik ulus derken Türkiye’yi parçalamak istemiyoruz, biz bu ülkeyi bölmek istemiyoruz. Böyle bir yafta da yapıştırılmış. Terör tanımlaması da zaten bölücülük üzerinden daha fazla ifade ediliyor. Dolayısıyla demokratik ulus, demokratik cumhuriyet, demokratik toplumun kime ne zararı var? Örneğin Türkiye halklarına, işte bir Afyon’daki, Edirne’deki, Sinop’taki, Antalya’daki, Türkiye’nin bir köyünde, bir şehrinde yaşayan bir kadın, bir erkek, bir aile, bir genç; bunlara ne zararı olacak?

BARIŞTAN KİMSEYE ZARAR GELMEZ

Zararı olmadığı gibi, aslında Türkiye’yi daha fazla büyüten, Türkiye halklarını da büyüten ortak yaşam, demokratik yaşam, birlikte yaşam, bunların daha fazla anlaşıldığı, karşılıklı ön yargı ve korkuların da giderek ortadan kalktığı ve mesafenin daha fazla ortadan kalktığı bir ortam, bir iklim oluşacaktır. Biz buna inanıyoruz. Bu açıdan yeni yere geçmekle birlikte bu adımların da atılması çok ivedi bir ihtiyaçtır. Demokrasiden korkmamak lazım. Barıştan niye korkulur mesela? İnsan gerçekten düşünüyor. İnsan niye barıştan korksun ki? Tamam, bir savaş durumu vardı, bu durumdan yola çıkılarak bir savaş süreci yaşandı. Kürtler inkâr ediliyordu. Bu inkâr gerçekliğinin aşılması açısından bir zorunluluk olarak ortaya çıktı.

Önder Apo bunları çokça ifade etti ve ediyor da. Evet savaşıldı, bu noktaya gelindi. Artık barışmanın zamanı, artık kardeşliğin zamanı. Ama mesela basında da ısrarla bu yönlü yaklaşımları görüyoruz. Kimi siyasetçilerde bunu görüyoruz. Öte yandan iktidarda olan AKP hükümeti açısından da bir korku durumu var. Niye ilerlemiyor sorusunun cevabını büyük oranda burada aramak gerekiyor. Bir korku var. Barış olsa ne kaybedilecek? Mesela barış olsa Türkiye devleti neyi kaybedebilir? Aksine daha fazla kazanacak. Hem devlet açısından, hem ekonomik hem siyasi açıdan hem de halklarla daha demokratik bir yaşam kültürünü, siyasetini geliştirmek açısından çok ciddi bir kazanım ortaya çıkacak.

Mesela çokça "bölgesel sahiplenme stratejisi" diyorlar. Yahut da "Türkiye Yüzyılı" vizyonundan bahsediliyor. Bunlar tabii ki AKP hükümetinin özellikle bir vizyon olarak ortaya koymuş olduğu hedeflerdir. Ancak kendi ülkesinde en temel bir sorununu çözmemiş bir Türk devlet gerçekliği nasıl bir bölgesel sahiplenme stratejisini geliştirecektir? Sadece güvenlikten bakarak, sadece bazı çıkarlardan yola çıkarak bölgesel bir strateji izlenmesi mümkün mü? Onların tabiriyle söylüyorum; bir "terör" meselesi var, işte biz bunları silahsızlandıralım tamamdır gibi bir yaklaşım. Çok sığ, çok kısır ve aynı zamanda tehlike arz eden bir yaklaşım. Çünkü sen sorunu çözmezsen, o sorun gelir gider, daha da büyüye büyüye farklı sonuçlara yol açar.

Şimdi AKP’nin içindeki çelişkiler de bu sorunun büyümesi değil mi? AKP kendi içindeki çelişkileri çözemedi ya, bir fon patlaması oldu AKP’de.

AKP içinden de dışından da bu savaş sürecinin ortaya çıkarttığı çok ciddi hastalıklar var tabii ki. Milliyetçilik, ulusalcılık adı altında, "vatanımı çok seviyorum" adı altında yapılmadık katliam kalmadı. Bir bu boyutu var. Bir diğeri de aslında bir de bir rant alanı oluşturdu. Devlet içerisinde, hükümet içerisinde, siyaset içerisinde şirketleri görüyoruz. Siyaset alanının şirketlerle ittifakıyla, birlikteliğiyle çok ciddi bir rant alanı oluşmuş. Bunlar nasıl oluştu? Gerçekten bir barış durumu olsaydı, sağlıklı bir devlet yönetimi olabilseydi, daha iyi bir denetim mekanizması olabilseydi bu kadar rant ortaya çıkar mıydı? Bu halkın gerçekten şu kadarcık bir ekmeği kalmış, onu bile elinden alan, çalan bir siyaset ortamı oluşmuş. Biz bunu savaştan bağımsız düşünemiyoruz. Tabii ki kapitalist sistemin kendi özelliği de böyledir. Fakat sistemin bu gerçekliği, sermayenin savaş üzerinden kendisine daha fazla rant alanı yaratmasıyla birlikte çok daha yozlaşmış bir boyuta ulaştı.

Devlet içerisinde de hükümet mekanizmaları içerisinde de denetim yok. Kimse kimseyi denetlemiyor. Zaten işlerine gelmiyor ama bunun hesabını soran da yok. Asıl denetim mekanizmaları bunları denetlemek zorundadır. Ama yargının da, birçok devlet mekanizmasının bu durum içinde tıkanmasının ortaya çıkarttığı sonuçlar var. AKP’nin içinde ortaya çıkan durum da böyledir. Değişik kesimlerden ortaya çıkan sonuçlar var. Bir barış ortamı olsa, gerçekten Kürt halkıyla Türkiye halklarının ortaklaştığı, demokratik siyasetin yürürlüğe girdiği bir ortam olsa, bu düşmanlık psikolojisi ve iklimi, siyaset biçimi ortadan kalksa, bu yolsuzlukların, bu rantçılığın, bu yozlaşmanın önü de kesinlikle alınacaktır.

Niye bunları söylüyorum? Şimdi böyle bir sürecin içindeyiz. Patlak veren şeyler var. Bir yara var, bir hasta. "Ben bu yarayı iyileştireceğim" diyorsun. Yarayı da açıyorsun ama yarayı ameliyat etmiyorsun, tedavi etmiyorsun. Yara açık pozisyondayken daha fazla mikrop kapıyor, enfekte oluyor.

Böyle bir durum var. Dolayısıyla muhalefet açısından çok sağlıklı gelişmeyen yaklaşımlar, AKP açısından ortaya çıkan durumlar. Silahsızlandırma gibi sığ yaklaşımla değil de doğru, radikal bir ameliyat yaparak, demokratikleştirerek, bu sorunun ismini koyarak bu yarayı iyileştirelim. Bu bir Kürt sorunudur, bir demokratikleşme, Türkiye’nin demokratikleşme sorunudur. Bunun ismini koyalım, ameliyatımızı ortak yapalım. Gerisi gerçekten Türkiye’nin daha sağlıklı, daha demokratikleştiği bir şey olacaktır. İşte Önder Apo’nun burada çok tarihi bir rolü var. Kimse Önder Apo’yu düşmanlaştırmasın. Kimse Önder Apo’yu farklı tanımlamalarla, özel savaş üzerinden ele almasın. Çünkü Kürt sorunu sadece Türkiye’yi ilgilendiren bir sorun değildir. Çok katmanlı bir sorundur.

DEMOKRASİ HERKESE KAZANDIRACAKTIR

Bu sorun Rojava’yı ilgilendiriyor, Suriye’yi ilgilendiriyor. Bu sorun Başûr’u, Irak’ı ilgilendirir. Bu sorun Rojhilat’ı, İran’ı ilgilendiren direkt bir sorundur. Ki bunun da çok ciddi bir etki alanı var. Çok katmanlı bir sorun. Dolayısıyla bu katmanlı sorunu, bu kadar çetrefilli hâle gelmiş sorunu çözmeye çalışırken Önder Apo’nun rolünü, misyonunu görmeyen ya da bunu sıradanlaştırmaya çalışan, hatta bazıları tarafından düşmanlaştıran yaklaşımın devam ettirilmesi çok yanlıştır. Bu, tarihi bir sürecin kaybına da yol açabilecek bir tehlike potansiyeline sahiptir. O yüzden herkes Önder Apo’nun barış ve siyasallaştırma koordinatörlüğü açısından rolünü görmeli. Bu açık, resmi, meşru bir gerçeklik olarak görülmeli, tanınmalı ve buna inanmalı. Bu gerçekten bir normalleşmeyi de ortaya çıkaracaktır. Bence Önderliğin görüşlerini anlayan, tanıyan herkes de buna katılacaktır. O yüzden bu sürecin önünü bu biçimde açmakta fayda var. Adımları hızlandırmak gerekiyor. Sadece "süreç iyiye gidiyor" diyerek değil, adımları atarak süreci ilerletmek en sağlıklısı.

Demokrasi herkese kazandıracaktır. Barış herkese kazandıracaktır. O yüzden demokrasiden, barıştan, çözümden korkulmasın. Yeni bir cumhuriyet olacaksa, bu cumhuriyet, korkularımızın aşılmasıyla ortaya çıkacaktır. Muhalefet de bundan korkmasın. Toplumdaki insanlar da, işçi, emekçi de bundan korkmasın. Böyle bir süreci ortak bir biçimde geliştirebilmek mümkün. Ama dediğim gibi korkularımızı aşarak ve birliktelik alanlarımızı daha da büyüterek, bunu yaparak geliştirebiliriz. Önder Apo’nun rolü bu açıdan çok önemlidir.

Umuyoruz devlet korkularını aşar. Ben sanmıyorum işçilerin, Türk toplumunun korktuğunu. 

Özel savaşla öyle bir algı yaratılıyor ki!

Dört katmandan bahsettiniz; işte Irak, İran, Suriye. Orayı da aşarak dünya siyasetine gelirsek... Trump düşmedi gerçi ama etrafı sarıldı. Demokratlar, cumhuriyetçiler kapıştı. Seçim dengeleri değişti. Öbür tarafta, işte İspanya’da, Fransa’da, İtalya’da gençler öncülüğünde bir direniş, bir başkaldırı var. Bunlara nasıl bakmak lazım? Bu dengeler nasıl bir yön veriyor genel sürece?

Brezilya’da da bir seçim oldu. Orada Lula kazandı. Daha demokratik, biraz daha sol eğilimli.  Sırbistan’da da oldu. Çok önemli bir deneyim aslında. Öğrenci gençlik hareketinin öncülüğünde bir seçim listesi oluşturuldu. Öğrencilerin yer almadığı, fakat öğrencilerin benimsediği demokratik, dürüst siyasetçileri daha fazla benimseyecek tarzda bir liste oluşturuldu ve bu liste kazandı.

Bazı şeyleri değerlendirmek açısından çok önemli bir göstergedir. En son Amerika’da seçim oldu. Amerika’da da tabii ki böyle, nasıl desek, böyle çok doğrudan işte halklar kazandı, demokratlar kazandı vesaire, tabii ki öyle değerlendiremeyiz. Ama şöyle bazı işaretler verildi. Bazı işaretler var. O işaretleri değerlendirmek önemli. Orada da Trump’ı tanıyoruz hepimiz. Bütün dünya halkları da tanıyor. Nasıl bir aslında liderlik olarak ortaya çıktı. Emperyal bir lider modeli olarak ortaya çıktı. Ve aslında kastik katil dediğimiz, Önderliğin manifestoda kastik katil dediği tiplemenin en iyi modeliydi aslında.

Kimseyi gözetmeyen, halkları hiçbir şekilde dikkate almayan, genelde kapitalist sistemde zaten böyle bir şey var. En azından bu ulus devletler ilk ortaya çıktığında bir hukuk, her ne kadar tam hakkı verilmese bile ama bir hukuk sistemi vardı. Şimdi Trump ve Trump gibi liderler tamamen onu da aşan, aslında hiçbir hukuk, ahlaki, vicdan ölçülerini tanımayan, sınırları tanımayan bir yaklaşım içerisinde oldu. Ve bunu aslında hayata geçirdi. İşte 3. Dünya Savaşı çıkacak, çıkacak da diyorlar ama çıktı. Bunun da aslında liderliğini yapan bir kişiydi. İşte İran üzerine savaştı. Dünyada gelişen diğer savaşlar var. İşte ben şu kadarını çözdüm falan diyor ama aslında daha fazla savaşları tetikleyen ve daha da tırmandıran bir rol oynadı. Şimdi tabii ki bunun sosyal sonuçları çıktı, ekonomik sonuçları çıktı, insani sonuçları ortaya çıktı. Bütün bunların aynı zamanda Amerikan halkı açısından da bedelleri oldu. Dolayısıyla Amerikan halkı bu anlamda bir cevap verdi aslında, böyle bu tarza sen gidemezsin, tek başına böyle bir liderlik yapamazsın dediler.

O anlamda aslında dediğim gibi söylediklerimin doğru anlaşılmasını da isterim. Çünkü biz sonuçta sosyalist ideolojiye sahip insanlarız. Bizim açımızdan ölçü, çıta çok daha yükseklerdedir. Fakat halkların da böyle seçimler vesilesiyle verdiği mesajlar vardır. Sosyolojileri okumak çok önemlidir. Seçimler vesilesiyle bunları anlayabilmek önemlidir. Yoksa hani böyle çok büyük bir sosyalist hareketler oluştu. Demokratlar kazandı. Demokratlar çok daha iyiydi de. Öyle değil. Hani bu anlamda bir mukayese yapmak doğru ve objektif olmaz. Ama işte halk ne diyor? Ona bakmak lazım. Bu açıdan baktığımızda Amerikan halkının da verdiği cevaplar var. Bu biçimde bu kadar savaşın tırmandırılması. Bu biçimde halkların iradesinin tanınmaması. Yine işte dediğim gibi Filistin halkı üzerinden de Ortadoğu halkları üzerinden de bu sürecin bu biçimde ilerlemesi ve tek başına kararlar veriyor olması bu halk tarafından benimsenmiyor. Benimsenmediği mesajı verildi. O anlamda hani bunu olumlu bir mesaj olarak değerlendirmek önemli.

GENÇLER KAPİTALİZMİN DAYATTIĞI BU YAŞAMI ARTIK KABUL ETMİYOR

Niye önemli? Çünkü bu da bir algı yaratma. Çokça mesela şu algı yaratılıyor ya. Sağ tırmanışta, aşırı sağ yükselişte vesaire. Bunu daha önce bir gençlikte de program yaptık. Orada da değerlendirdik. Gerçekten bu da bir psikolojik savaş oluyor. Her şeyi sosyolojik olarak değerlendirmemiz lazım. Eğilimler ne söylüyor? Hangi gerçekliği ifade ediyor? Bunları tabii ki çok iyi çözümlememiz lazım. Bizler sosyalist hareket öncüleriyiz. O zaman sosyolojik olarak da bunları değerlendirmemiz gerekiyor. Şimdi bu açıdan Brezilya’daki örnek çok önemli. Sırbistan’daki gençlerin ve bunun dışında da hani diğer taraflarda seçimler olmadı ama öğrenci gençlik hareketi çok ciddi bir hareketlenmeyi, mücadeleyi, isyanı ortaya koydu. Mesela işte Fransa, Paris ve Fransa’nın diğer şehirlerinde. İşte İtalya’da, Almanya’da, değişik ülkelerde böyle gençlik hareketi çok ciddi bir hareketlilik içerisine girdi. Bu da bize çok şeyi anlatır.

Bu giderek aslında emperyalist, kapitalist dünyanın, kapitalist sistemin, mevcut ulus devlet gerçekliğinin ve endüstriyalizmin ve aynı zamanda erkek egemenlikli sistemin, kapitalist sistemin gençler tarafından kabul edilmediği. Artık bu yaşamı kabul etmedikleri, bu kadere mahkûm olmadıklarını ve buna karşı mücadele edeceklerini ortaya koyan bir tablo çizdiler. Bu çok önemli. Birbirini de tetikleyen bir gençlik mücadelesinin böyle bir özelliği de var. Ama Sırbistan’daki örnek önemli bir örnekti. Belki biraz daha üzerine daha da konuşulması gerekir. Ben aslında bazı yazıları da okudum sosyalist sol çevreler tarafından, şöyle bir yaklaşım var. İşte planları yok, programları yok. Hani tamamen sosyalist değil, belki onun üzerinden böyle bir değerlendirme. Gerçeklik payı olabilir ben bunu reddetmiyorum. Ama biz sol sosyalist güçlerin de aslında temel bir zafiyeti de şurada ortaya çıkıyor. Mevcut halklar içerisinde, gençler içerisinde, kadınlar içerisinde ortaya çıkan eğilimleri okuyabilmek.

Demokratik toplum eğilimi aslında her yerde kendisini ortaya koymuş durumdadır. En faşist ülkeye bile gidin bakın. O toplum aslında kendi yaşamsal seyri içerisinde demokratik değerlerini bir şekilde yaşatıyordur. Tamamen olmayabilir. Çok ideal düzeyde olmayabilir. Ama şimdi bunu böyle okuyamamak, işte diyelim ki orada gençlik hareketi ortaya çıkmış. Ya mesela gerçekten iki yıl boyunca bu insanlar, Sırbistan’da bu gençler, sadece işte şehrin bir yerinde bir duvar çöküyor. Herhalde 16 kişi burada ölüyor. Onun üzerinden iki yıl boyunca aslında hükümete karşı mücadele eden, bunun hesabını soran ama bunu sadece gençlikle değil toplumun bütün kesimlerine giderek, köylere gidiyorlar, kasabalara gidiyorlar, şehirlere gidiyorlar. Gençlik toplumun içine girerek, toplumun içinde örgütlenerek ne yapıyor mesela, iktidara hesap soruyor ve iktidar düştü. Gençliğin bu mücadelesiyle iktidarı düşürdüler ve gençliğin listesi kazandı.

GENÇLİK HAREKETLERİ BİR YOL GÖSTERİYOR

Mesela bu bize bir şeyleri anlatıyor. Umut veriyor ve şöyle, sadece umut değil, bir yol gösteriyor. Gençlik eğer gerçekten toplumun içine girerse ve toplumun içinden mücadeleyi büyütür ve güçlendirirse aslında iktidarı bile devirebilen bir gücü açığa çıkartabilir. Bir bunu okuyabilmek, buradan bakarak okumamız lazım. En idealinden bakarsak tabii ki en idealinden de değerlendirelim. Programı, stratejisi olsaydı tabii ki iyiydi ama bunu böyle yapalım, bu da bizim görevimizdir, değil mi? Bu mücadelenin ortaya çıkartmış olduğu bir sonuç var. Peki bu sonuçları, gençlerin bu mücadelesini, halkların bu devrimci potansiyelini, onların söylediği şeyleri daha iyi okuyalım ve onun üzerinden mücadele stratejimizi güçlendirelim. Programımızı, planlamamızı güçlendirelim ve buradan şöyle demeyelim, sağ yükselişe geçti demeyelim. Sol ve sosyalist güçler, ekolojik, feminist, kültürel hareketler, hatta demokratik, dini hareketler, bir bütün dünyanın her yerinde bu mücadele var.

Biz bunları okuyalım, anlayalım, bunlarla ortaklaşmayla birlikte bir işte solun yükselişini açığa çıkartalım. O yüzden biraz tersinden okumak lazım. Sağ yükselişte derken sağ yükselişe geçmiyor. Sol, sosyalist, feminist, ekolojist, anarşist ve işte diğer hareketler aslında çok güçlü bir örgütlenmeyi açığa çıkartamadığı için terazinin dengesi değişmeye başlıyor. O zaman bu terazinin hafif kalan dengesini ne yapmamız lazım? Ağırlık koymamız lazım, daha fazla örgütlenmemiz lazım. Parçalı olan bu duruşları daha fazla aşarak daha güçlü işte demokratik birliktelikleri oluşturmak lazım. O yüzden biz bence umutla dünyada gelişen bu durumu daha iyi okumalıyız. Güçlü okumalıyız, sosyolojik okumalıyız, stratejik ve politik okumalıyız ona göre de adımlar atabilmeliyiz.

COP31 iklim zirvesi şimdi Antalya’da düzenlenecek. Ama şimdi bu birçok defa toplanıyor, iklim zirvesi, iklim dengeleri konuşuluyor, birçok şey konuşuluyor. İklimin dengesini bozanlar aslında ekolojinin dengesini bozanlar bir araya gelip tekrar aynı işte bir çözüm arayışı oluyor. Biraz ulus devletlerin aslında kendi komplosu, tuzağı gibi de değerlendiriliyor ama iklim dengelerinin bozulmasının kadınlara dönük şiddete de çok yoğun bir etkisi oluyor. Belki bu çok işlenmiyor Türk medyasında ya da Kürdistan’da ama aslında çok büyük bir etkisi var. İşsizliğe çok büyük bir etkisi var. Onu nasıl ele alıyorsunuz, özellikle bahsettiniz az önce de?

Evet, tabii başta şunu söyleyeyim, bu COP31’dir veya dünyanın hani böyle uluslararası anlamda dünyada iklimle ilgili, ekolojik sorunlarla ilgili çokça çalışmalar yapılıyor. Fakat şöyle bir ikiyüzlülük de var, bir maskeleme olayı var. Aslında kapitalist sistemin belki de en büyük ustalığı mı diyeyim, tırnak içinde, hani olumsuz anlamda, pozitif anlamda söylemiyorum, hem kendisi en kötüsünü yapıp hem de bunu böyle en iyisinden pazarlama, gerçekten bu kapitalist sisteme mahsus bir şey herhalde. Bunu böyle makyajlama, kendisini gizleme, sonuçlarından o sorumludur ama sanki o sorumlu değilmiş gibi kendini gizleyen şeyleri çokça oluyor. Bu tip uluslararası organizasyonlar da oluyor. Biz karşıymışız gibi olmasın, karşı olduğumuz anlamda değil ama ne kadar gerçekçi, ne kadar gerçekten sistemden kaynaklanan boyutlarını tartışıyor ve onun üzerinden bir mücadele statüsünü ortaya koyuyor. Tabii ki esas olan bu.

Bu anlamda bu çalışmanın örgütlendirilmesi açısından da hani iklim sorunlarının tartışılması iyi bir şey ama işte ama bu nasıl tartışılacak? İşte diyelim ki Türkiye’ye gelinmiş, Antalya’da tartışılıyor. Vallahi en çok ekolojik sorunlar işte bu inşaattır, kirlenmedir, hani Antalya’dan da başlıyor ama hem Kürdistan’da hem Türkiye’de. Şimdi herkes zaten her yerde ekolojik mücadele de veriyor. O maden şirketleriydi, HES’lerdir, birçok proje var. Barajlardır, havanın bu kadar kirlenmesidir, canlıların bu kadar yok edilmesidir vesaire. Bütün bunlar hepsi sadece insan yaşamı değil bütün canlıların yaşamını çok ciddi tehdit eder pozisyona gelmiş. Dünyanın da fazla ömrü kalmıyor zaten bu tarzda gidişatla. Niye? Çünkü benim şuraya çöp atmamla ilgili bir olay değil bu sadece. Evet, ahlaki ve vicdani bir durumdur, oraya çöp atmamalıyım. İşte kendi çapımda, yaşamımın kendi alanında elbette ki ekolojik düşünmeliyim ve yaşamalıyım, buna dikkat etmeliyim.

Ama bu benim, dünyanın iklimi benim buraya çöp atmamla sadece bozulmuyor. Bunun ötesinde çok sistemsel bir durum var. İşte endüstriyalizm diyoruz biz buna. Tekniğin, kapitalist sermayenin tekniği bu biçimde kullanması, bu kadar ahlaktan, vicdandan kopuk bir biçimde kullanılmasının yarattığı sonuçlardır. O zaman mesela bu COP31 endüstriyalizme karşı tavır alacak mı mesela, değil mi? Bu COP31 bu maden şirketlerine karşı tavır alacak mı? Sınırlandıracaklar mı? Veya yerel halkların mesela fikirlerini alacaklar mı? Mesela ben bunu çok önemsiyorum. Aslında bizim demokratik toplum stratejimizin, hani Önder Apo, demokratik cumhuriyet, demokratik toplum, demokratik entegrasyon, mesela bunun çok önemli bir yanı budur. Demokratik toplum, yerelde kendisini örgütleyen, kendisiyle ilgili karar verebilen. Mesela burada maden şirketine ben izin vermiyorum. Ben derken oradaki yaşayan halk, kadınlar diyor ki ben buna izin vermiyorum çünkü bana yaşam alanı bırakmıyor diyebilecek bir sistem var mı, bunun hukuku var mı? Yoktur.

O zaman bu gibi zirveler, bu gibi işte toplantılar esasta yerel halkların da, yerel demokrasinin de mesela kendisini ifade edebileceği, görüşünü ortaya koyabileceği, kararlar alabileceği ve o kararların da tanındığı bir karakterde olabilmeli ama. Şimdi gidiyorlar, bilmem kaç kişi gidiyor, toplanıyor, tartışıyorlar. Ama peki yereldeki insanın bundan ne faydası olacak? Mesela bahsettiğiniz, şimdi Türkiye ve Kürdistan’da o kadar susuzluk olmadığı için belki kıtlık, fakirlik var ama o düzeye gelmemiş ama örneğin Afrika’da bunun istatistikleri de var. Orada iklimin bozulmasından kaynaklı kuraklık sorunu, kıtlık sorunu çok ciddi düzeylerde, salgın hastalıklar çok ciddi düzeyde yaşanıyor ve bunun en ağır faturasını kadınlar ödüyor.

Evlilik yaşını da düşürüyor.

Evet mesela. Afrika’da bundan kaynaklı, fakirlikten kaynaklı olarak dediğiniz gibi genç kızlar, hatta çocuk yaştaki kızları aslında bir nevi aileleri satıyor. Genç yaşta evlendirmek zorunda kalıyorlar, evlendiriyorlar. Yahut da tecavüz, taciz olayları mesela bununla bağlantılı. Sadece diyelim ki bir mesafeden gidip su taşıyacak. Kadınlar, çünkü ev bakımından kadınlar sorumludur, çocukları var. O yüzden de su taşıyacak mesafesi çoktur. O mesafede diyorlar ki onlarca, yüzlerce kadın tecavüze uğruyor bu yol süreçlerinde. Öte yandan yoksullaşma çok fazla, hastalıktan kaynaklı ölümler, doğumdan, kadın anatomisinden kaynaklı vesaire. Kadın üzerinde de ve bütün çocuklar ve toplum üzerinde çok ciddi etkileri var. Dünya çapında düşünsek, iklimin yarattığı, işte nefes alıyorsun. Nefesinle birlikte bir sürü kimyasala maruz kalıyorsun.

Bütün bunlar kanser ve diğer farklı hastalıklara, ağır hastalıklara neden oluyor, insan sağlığını tehdit ediyor. Akıl sağlığını da tehdit ediyor. Çok ciddi bir biçimde bir saldırıyla karşı karşıyayız aslında. Endüstriyalizmin çok ciddi bir saldırısıyla karşı karşıyayız. Hep 3. Dünya Savaşı diyoruz. Savaş deyince hep böyle bir algı oluşmuş ya. 1. Dünya Savaşı’nda işte o kadar devlettir, ittifaklar var, karşılıklı savaşıyorlar. Binlerce asker savaştadır falan. Böyle bir algı oluşmuş ama bu 3. Dünya Savaşı’na baksak, bizce mesela bu 3. Dünya Savaşı’nın çok önemli bir yanı da bu endüstriyel savaştır. Adı konulmamış. Sen görmüyorsun, orada bir asker yok. Ama bu hava kirliliğinin, iklim sorunlarının ve genel ekolojik sorunlarının yarattığı milyonlarca ölüm var. Ama bunun bazıları tespit ediliyor, bazıları tespit edilmiyor. Bu bir savaş değil de nedir?

O yüzden bu gibi iklim ve ekolojik tartışmaların bir nevi aslında bir savaşa karşı tutum gibi de ele alınması gerekiyor. Çok ciddi ele alınması gerekiyor. Bu açıdan aslında en fazla toplumların tartışması gerekiyor. Yerli halk demeyeyim de kendi yerelinde yaşayan insanların, toplumlarının tartışması ve kendi çözüm kapasitelerini ve formüllerini oluşturmaları gerekiyor. Öyle olmalı ki o halk ve oradaki kadınlar, çocuklar mesela karar vermeliler. Tutum belirlemeliler, protesto etmeliler. Ötesinde yaşamsal tedbirlerini oluşturabilmeliler. Bu karar gücünü oluşturabilmek çok önemli. Bu zirvede dediğim gibi esas sorunları tartışacak ve çözüm bulacaksa, bunun planlamasını ortaya koyacaksa tabii ki bir anlam ifade eder. Ama diğer türlü olursa tabii ki o bir makyajlama, maskeleme, kendini gizleme, oyalama gerçeği olacaktır, onun ötesine taşamaz.

Evet şimdi onun kadına dönük şiddete yönelik olarak da çok büyük bir etkisine geldik ama esas sorumuza geçelim. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele Günü, biliyorsunuz, kendiniz bahsettiniz, Mirabal kardeşlerden çok büyük bedellerle buralara gelindi. Ve sizin hareketiniz, Kadın Özgürlük Çizgisi aslında bu kökler üzerinde yeşeren, bu kökleri de kendi mirasına ekleyip değerlerini ekleyip kazandıran bir yerde hem Türkiye hem Kürdistan kadınlarına. Buna dönük olarak neler yapmalı kadınlar? Hep öz savunma diyorsunuz ama neler yapsınlar? Biyolojik olarak öz savunmalarını, fiziksel olarak öz savunmalarını, her anlamdaki öz savunmalarını nasıl yapabilsinler? Muş’taki, Kayseri’deki, Tekirdağ’daki, Bolu’daki ya da Amed’deki, Mardin’deki o kadınlara bir şey demek ister misiniz öz savunma anlamında?

Bütün coğrafyadaki kadınlara bir şeyler söylemek isteriz tabii ki. Şu anda aslında biraz önce 3. Dünya Savaşı’nı iklimsel açıdan değerlendirdik. İlk başta biraz siyasal açıdan değerlendirmeye çalıştık. Şimdi evet, bu 3. Dünya Savaşı’nın temel bir yanı da kadına karşı şiddet aslında. Bütünlükle anlamak çok önemli. Şiddetin sistemsel yanını görebilmek, esas kaynağını görebilmek çok önemli. Şimdi biz kadın katliamları açısından da baktığımızda böyle rakamlarla da ifade etsek gerçekten bir savaş bilançosunu ortaya çıkartıyor kadın katliamları, öldürülmeleri. Ama sen faillere bakıyorsun. Bütün faili işte diyelim ki onların tabiriyle söylüyorum; bir kadının sevgilisi, kocası, babası, abisi, en yakını ya da ne bileyim işte okul arkadaşı yahut da bazen son yıllarda o da fazlalaşmış, sokaktan geçerken artık şey, ne diyorlar, çıldırmış bir şey ortaya çıkmış ama şimdi odur budur, Ahmet’tir, Mehmet’tir, şudur budur, isim isim önümüze çıkıyor failler. Şimdi böyle hep böyle bir fail, hep şudur budur ama bu da bir maskeleme olayı. Erkeklik niye bu hâle geldi?

Aslında biz 25 Kasım’ı tartışırken biz biraz kendi içimizde de tartışıyoruz. Hep diyoruz kadın sorunu, kadın sorunu. Önderlik aslında en son şunu dedi; ya kadın sorun değildir aslında. Bunu sorun hâline getiren bir erkek egemen gerçeklik var, egemen erkeklik sorunu var. Dolayısıyla 25 Kasım’ı ele alıp değerlendirirken ve şiddete karşı mücadeleyi değerlendirirken tabii ki biraz böyle bu odaktan da bakmak gerekiyor. Ortada bir erkeklik sorunu var. Katilleştirilmiş, tabii ki bütün erkekler açısından söylemiyorum, bunu yapanlar açısından söylüyorum. Erkek egemen kültürü edinmiş gerçeklik açısından söylüyorum. O yüzden doğru anlaşılsın. Şimdi böyle bir erkeklik sorunu var. Ama bu erkeklik sorunu kendi kendine mi olmuş? Böyle işte psikolojim bozuktu, şuna çok sinirlendim. Bazı hormonlar işte erkekte daha fazladır, ondan biyolojik bir şeydir falan. Ama biz hayvan değiliz ki, insan insandır. Erkek de insandır, kadın da insandır.

İnsan kendi hormonal düzeyini de güdüsel düzeyini de aşan bir varlıktır. Evet bir analitik aklımız var, evet duygularımız var, ahlakımız var, vicdanımız var. Bunlar herhalde boş yere çıkmış şeyler değil. Bunlar bizi insan eden gerçekliklerdir. Bu erkek açısından da öyledir. Ama niye bu kadar, böyle dedim ya, savaş düzeyine gelmiş bir şiddet düzeyi neden ortaya çıkıyor? Bunun tabii ki böyle kötü bir sosyolojiyi oluşturan, böyle kötü bir gerçekliği ortaya çıkartan bir sistem, ataerkil bir sistem gerçekliği var. Bunun adına bugün kapitalist sistem diyoruz. İşte diyelim ki Trump’a örnek verdik. Trump bu açıdan da gerçekten tam bir kastik katil erkek egemen tiplemenin modelidir, onun öncüsüdür. Bunu ifade eder, ona bakalım çağımızı anlayalım. Ona bakalım, gencecik kızlar, çocuk yaşta kızlar nasıl kullanıldı vahşi bir biçimde, değil mi? Bunun öncülüğünü yapan kişi gelmiş şimdi Amerikan Başkanı olmuş. Bu yaşam sistemi nasıl bir yaşam, siyaset nasıl bir siyaset, ekonomi nasıl bir ekonomi, en iyi gösteren budur.

Şimdi bu kaynaktır. Bu sistemin yürütücüleri, Trump’ı örnek olarak görüyoruz, görünen yüzüdür. Ama bunun görünmeyen böyle bir çarkı var tabii ki. Çark tıkır tıkır işliyor aslında. Dolayısıyla diyelim ki toplumdaki erkekler de bundan payını alıyor bir biçimde, bununla ortaklaşıyor. Onun egemenliğini kışkırttıkça, onun egemenliğine dair pay verdikçe ne yapıyor? Bu sisteme daha fazla bağlanmaya başlıyor. Bu sisteme bağlandıkça tabii ki kadını küçük görüyor, kadını nesne görüyor, o benim mülkümdür diyor. Ben onsuz var olamam. Evet, bu biçimde baktıkça o mülkü olmadan var olamaz. Şimdi böyle korkunç bir ikilem oluşturulmuş, korkunç bir kültür oluşturulmuş. Kadının mülklüğü üzerinden, nesneleştirilmesi üzerinden, kadının bedeni üzerinden özellikle de cinsellik üzerinden korkunç bir egemenlik alanı oluşturulmuş. Bu da şiddetin ana kaynağı konumunda.

Bunu beslemiyor mu heval Çiğdem? Mesela Türkiye’de yapılan diziler, yazılan senaryolar, yapılan filmler biraz erkekliği kışkırtmıyor mu? Hepsi baba adına, oğul adına.

Onlar da Türkiye’deki diziler de genel böyle işte bu Hollywood ve benzeri. O bilimkurgu dedikleri filmler bile, animasyonundan tutalım, hani ayrıntısı vardır, biraz sistem dışı yapılanmalar da vardır, onları ayrı bir yere koyalım. Ama geneli aslında tamamen bir erkeklik üretiyor ve klasik kadınlık üretiyor. Evet, Türk dizilerine de baktığımızda, örneğin ben geçen gün bir sahne gördüm bir filmde. Mesela ben Türkiye’deki kadın hareketlerinin yerinde olsam giderim dava açarım resmi bir biçimde. Gerçekten bütün anneler, babalar, kadın hareketleri, hatta çocuklar, kötü örnek olması üzerinden sadece kadın üzerine değil, kadına karşı da böyle bir şiddet sahnesi. Eline bir testere, o motorlu testereyi almış, gidecek birisini öldürecek. Bunu bir de gülerek, iyi bir şeymiş gibi göstere göstere mesela bunu anlatıyor.

Bunu bir de yiğit erkek olarak sanki tanımlıyorlar gibi.

Evet, bu da bir yiğit erkeklik, böyle yiğitlik mi olur? Gerçekten ölçüler o kadar şey olmuş ki. Ama bunlar yapıyorlar, ben bir örnek veriyorum ama başka örnekler de çok fazla. Şimdi bu alıştırılıyor, erkek buna alıştırılıyor, kadın buna alıştırılıyor, çocuk izliyor, alışıyor. O gün Afyon’da bir adam 6 saat içerisinde köy köy dolaşıp 8 insanı katletti mesela. Çocuk yaşta bir iki olay oldu Türkiye’de. Çocuklar eline silah alıp gittiler, okullarda diğer çocukları öldürdüler, insanları öldürdüler. Hem kadın üzerinden hem de bir bütün toplum üzerinden yürüyen bir şiddet var. Şimdi bunun kaynağını sorgulamak lazım. Bir de Türkiye üzerinde savaşın beslediği, işte bu biraz önce ilk sorumuzla tartıştığımız savaş, düşmanlık atmosferinin beslediği şeyler de var tabii ki, artı bu da var. Dolayısıyla kadına karşı şiddeti değerlendirirken bunları çok tartışalım. Bir de ortaya çıkan bu durumla bu kültürü, bu ataerkil, bu faşist kültürü, aslında şiddet kültürünü, bu kültür dediğimizde tırnak içine alalım ama negatif anlamda gerçekten bir kültürel durum yaratıyor, yaygınlaştırıyor ya. O zaman mesela diyorum ki diziler mi, ne bileyim internet mi, devlet mi bunu yapıyor, kim yapıyorsa.

Dijital medyada çok korkunç düzeylerde gerçekten. İntihara giden kadınlar var, bir de şöyle de söyleyeyim, nasıl söyleyeyim. Bir kadına mesela şöyle güzel olacaksın, böyle olacak, kaşın böyle olacak, gözün böyle olacak, saçın böyle olacak, değilse bunalıma giriyor, intihara giden kadın. Bunlar gerçekten korkunç şeyler ama bu da bir şiddet oluyor, senin üzerine o kadar bir baskı uyguluyor ki. Yahut da mesela kadınları bedensel anlamda farklı şeylere sürükleyip fotoğraflarını çekip ondan sonra kadına karşı tehdit, şantaj aracı olarak kullanma. Ailene söylerim, şuna söylerim, buna söylerim deyip teslim alma, bunun üzerinden fuhşa sürükleme, bunun üzerinden ajanlığa sürükleme, uyuşturucu. Neresinden bakarsan bak böyle acayip bir şiddet atmosferi oluşturuluyor. Dolayısıyla buna tabii ki dur demek lazım. Bir kere protestolarımızda bir de adresi iyi işaret etmek lazım.

Aslında dikkat ederseniz korona öncesinde dünya kadın hareketleri, işte o dans da vardı ya, devleti işaret ediyordu aslında, adresi çok iyi tespit ettiler. Kapitalist sistemi işaret ettiler kadınlar. Dikkat edin korona süreci oldu, koronayla birlikte tamamen toplum birbirinden yalıtıldı. Böyle birkaç yıla yakın, böyle bir mücadelenin radikalliğini törpülemeye dönük, o örgütselliği birbirinden koparmaya dönük bir strateji izlendi. Sadece bir hastalık değildi. O hastalık apolitikliği de yaratıyor, birbirinden bağımsız ele alınamaz ve bunu da geliştirmeye dönüktü. Dolayısıyla bir şeyi işaret etmemiz, hesap sormamız lazım. Bu çok önemli. Yoksa hani evet soracağız, mesela şu katildir, bunun hesabını soracağız, bu katildir, bunun hesabını soracağız. Ama bir de bunun ana kaynağı bir işte ulus devlet gerçekliği var, bir endüstriyalizm var, bir sermaye gerçekliği var, bir sömürgecilik var Kürdistan üzerinden bakarsak. Seni inkâr eden bir gerçeklik var. Bütün bunların erkekte yarattığı bir şiddet gerçekliği var. Mutlaka, buna karşı tavrımızın olması lazım.

KADINLAR ESTETİK VE AHLAKİ DEĞERLERİNİ KENDİLERİ YARATMALIDIR

Bununla birlikte bu negatif görevimiz oluyor kadınlar açısından. Bunlar bizim negatif görevlerimiz, negatifliğe karşı mücadele. Ama bir de bir pozitif görevlerimiz var, inşa görevlerimiz var. Ne yapacağız, ben kendimi sadece bir işte devletin mahkemesinde hesap sordum, ceza aldı. Sadece bununla kendimi koruyabilir miyim? Ama ben bir bütün yaşam içerisinde çok savunmasızım. Benim mesela ekonomik gücüm yok, yoksulluğa mahkûm edilmişim. Ben işte sokakta yürürken her an tehdit altındayım. Orada kendimi nasıl savunacağım? Gidiyorum hastaneye yahut da sağlık, sadece hastanede de değil. Kadının bedeni bir bütün saldırı altında. Gerçekten paramparça edilmiş. Güzelliği üzerinden, kadın şöyle güzel olacak, böyle güzel olacak, onun üzerinden bir saldırı var. Onun üzerinden diyelim ki dünyanın en gelir getiren alanları bir savaş endüstrisi bir de güzellik endüstrisi, kozmetik. Bu kadar büyük bir pazar alanı yaratılmış. Niye? Kadın kendini erkeğe beğendirsin diye. Erkek oraya bir ölçü alır mesela. Bu korkunç bir şey.

Şimdi bu anlamda benim sağlığım tehdit altındadır. Değil mi? O kadar estetik ameliyatları, o kadar makyaj, o kadar şöyle yap, böyle yap. Bunun yarattığı başka pazar alanları var. Sen burada tamamen bir nesne konumundasın. Bu da bir şiddettir zaten. Peki. Ben mesela, ben derken bireysel anlamda demiyorum, kadınlar kendi yaşam ölçülerini, kendi ahlaki ölçülerini, kendi estetik ölçülerini kendileri yaratmalıdır. Özgür yaşam ölçülerini. Bu anlamda benim bir savunmam var mı? Yoktur. Öte yandan hani diğer türlü de sağlık açısından bak öyle. Eğitim açısından en fazla eğitimsiz kalan kimlerdir? Kadınlar değil mi? Kadın cinsidir. Mesela bu anlamda benim kendimi devlete mahkûm etmeden, kendimi egemen erkeğe mahkûm etmeden kendimi eğiteceğim yaşam sistemini nasıl oluşturabilirim? Ekonomik açıdan böyle. Eğitim böyle. Sağlık böyle.

Kültürel, sanatsal mesela. Sanat da mesela çok önemli. Yeni bir özgür kadınlık kültürünü nasıl oluşturalım, değil mi?  Bu kadar şiddet batağına batırılmış erkek gerçekliği var. Yeni ve özgür erkeklik nasıl olacak? Mesela sanat bunu anlatmalı. Kadının öncülüğünde gelişecek sanat örneğin, bu anlamda ideal erkek nasıl olmalı? İdeal kadın nasıl olmalı? Kadınlar ve erkekler arasındaki ilişkilerde demokrasi, eşitlik, özgürlük nasıl olacak? Mesela biz bunun idealini niye bir edebiyatla, niye bir tiyatroyla, niye bir sinemayla niye yaratmayalım? Sonuç sadece işte kadına karşı şiddet var, evet, bunları görüyoruz zaten. Bunun bize yeniden anlatacağı bir şey yoktur. Bunları biliyoruz. Ama bu şiddeti nasıl aşacağız sorusuna odaklanarak. Mesela sanat faaliyetleri çok şey yapabilir bence, bu çok önemli. Kadına yönelik şiddete karşı mücadele ederken bunun sanatsal yönü olmalı. Öte yandan fiziki olarak kendimi nasıl savunacağım? Bunlar inşa edeceğimiz alanlar. Mesela komünler oluşturarak diyelim ki bunları yapalım. Bir sağlık komünü, estetik komünü, ahlaki anlamda, bu anlamda ölçülerimizi yaratma anlamında. Ne bileyim eşitlik komünleri oluşturalım, şiddete karşı mücadele, aile gerçekliğini yeniden sorgulama, demokratik aile komünlerini mesela.

KADINLAR NEREDEN GELİRSE GELSİN TÜM SALDIRILARA CEVAP VERMELİDİR

Dikkat edin hem Ortadoğu’da, aslında bütün dünyada. Hani diyorlar ya sağ yükselişte. Aslında bunu da dediğim gibi bir algı yaratma üzerinden yapıyorlar ve bunun altyapısını neyle dolduruyorlar? Klasik aile yapılanması. Kadınlığın klasik görevleri var. Erkek klasik, bildiğimiz şey, bunu empoze eden bir gerçeklik var. Buna alternatif kadın erkek ilişkileri nasıl olacak? Bunun idealini nasıl oluşturalım? Bunun üzerinden komünler niye oluşturulmasın? Bunların her biri aslında bana göre öz savunmanın ayaklarını oluşturur. Her biri onun bir temel ayağını oluşturur. Hem bunlar ama bir de fiziki olarak şiddetle karşı karşıya gelindiğinde bir kadın kendisini nasıl savunacak? Gerçekten korkunç örnekler var. Biz her gördüğümüzde çok etkileniyoruz. Sokak ortasında bir kadın silahla, bıçakla, bilmiyorum ya da dövülerek şiddete maruz kalıyor. Ama kadın bir şey yapamıyor, çok savunmasız. Niye? Kadınlar yakın dövüş sporunda kendilerini geliştirsinler. Hani öz savunma deyince illa ben de elime silah alacağım, savaşacağım demek değildir.

Gerektiğinde zaten meşru, yasalarda buna da yer vardır. Gerektiğinde sana ölümcül bir saldırı olduğunda sen de kendini meşru savunma boyutunda savunursun. O da vardır. Ama onun dışında herhangi bir saldırı olduğunda nereden gelirse gelsin sen de ona cevap vereceksin. Sadece savunma da değil. Sen de ona darbe vuracaksın ki sana saldıramasın. Caydırıcı güç olacaksın. Hani bireysel anlamda söylüyorum ama bence mesela genç kadınlar özellikle kendileri gruplar oluşturabilirler. Öz savunma grupları oluşturabilirler. Mahallesinde, şehrinde birbirini savunsunlar. Birine bir şey yapıldığında hepsi gitsin, birbirini savunsunlar. Komünce cevap versinler. Böyle çok, nasıl desem yanlış anlaşılmasın ama böyle çok çaresiz, hep böyle bir pozisyonda olmak, böyle mücadele edemeyiz. Bizim mutlaka soracağımız hesaplar olmalı. Bir vuruyorlarsa, kadına bir vuruyorsa biz de on tane vuralım. Kadın da on tane vursun. Bu biçimde bir cevap oluşturabilirsek ve tabii sadece bu değil. Aynı zamanda biraz önce bahsettiğim şeylerle de kendi özgür yaşamını inşa edebilen, akademilerini oluşturabilen, komünlerini oluşturabilen, kendi kendine karar verebilen düzeye ulaşabilen örgütlenmemizi de yaratabilirsek bence şiddeti asıl önleyen ve giderek de ortadan kaldıran şey bu olacaktır.

Kısa bir vaktimiz kaldı ama buradan belirtmek istediğiniz bir mesajınız var mı?

Özellikle en son zaten 25 Kasım’ı da tartıştık. 25 Kasım’a doğru da gidiyoruz. Biz KJK olarak da aslında 25 Kasım’a çok özel bir önem veriyoruz. Bütün alanlarda da böyle sadece bir gün vesilesiyle değil, haftalar olsun, 10 gün olsun, bir ay olsun. Böyle bir kültür yaratsın. O ay içerisinde daha odaklı. Tabii ki bu mücadele süreklidir ama örneğin Kasım ayı içerisinde daha böyle kadına yönelik şiddete karşı odaklanalım. Mesela eğitim faaliyetleri yapalım, protestolar yapalım, kadınları tek tek analım. Bütün erkek egemenlikli sistem tarafından katledilen bütün kadınları isim isim analım, yaşatalım onları. Ve mücadele stratejimizi tartışalım, eğitim görelim. KJK olarak hamlemizin ismi “Şimdi Kadın Zamanı”dır. Aynı zamanda bu Kasım ayı, şimdi bizim zamanımız. Şimdi kadın zamanı. Şimdi kadının öz savunma zamanı. Şimdi kadının özgür yaşamı inşa etme zamanı. Şimdi bu erkek egemenlikli sistemin yarattığı şiddetten hesap sorma zamanı.

Bu biçimde ele alarak bir bütün Kasım ayını ve tabii ki özelde 25 Kasım’ı çok güçlü bir biçimde ele alalım. Bunun için çok çeşitli eylem, etkinlikler geliştirelim. Bir bütün ben hem Kürt kadınları açısından hem bir bütün Türkiye kadınları açısından da özelde de vurgulamak isterim. Barış ve Demokratik Toplum süreci derken Türkiyeli kadın yoldaşlarımız, dostlarımız bizim için tabii ki çok değerli. Bu temel ittifakı da buradan yola çıkarak da gerçekleştirmek. Buradan da barış mücadelesini vermek çok önemli. Ama bir bütün Ortadoğu, bir bütün dünyadaki kadınlar açısından da böyle çok güçlü bir eylemsellik sürecini geliştirelim. Böyle erkek egemenliğine karşı tavrımızı, mücadelemizi daha da yükseltelim.