Avrupa Jineolojî Akademisi Üyesi Elif Kaya, Hollanda’da üç gün süren Avrupa Jineolojî Konferansı’nın sonuçlarını, alınan kararları ve yeni dönem çalışma hedeflerini değerlendirdi.

Yaklaşık altı aylık hazırlık ve tartışma sürecinin ardından gerçekleştirilen konferansa farklı kültürlerden, toplumlardan ve ülkelerden kadınların katıldığını belirten Elif Kaya, tartışmaların yalnızca konferans günleriyle sınırlı kalmadığını söyledi.

Jineolojî çalışmalarını yürüten ve bu çalışmalarla temas eden kadınlarla diasporadaki toplumu ve meclisleri temsil eden kadınların bir araya geldiğini belirten Elif Kaya, farklı deneyimlerin konulara yaklaşımda da farklılık yarattığını ifade etti. Bu farklılıkların eksiklikleri görmelerini ve hangi alanlarda derinleşmeleri gerektiğini tartışmalarını sağladığını kaydetti.

 

‘POTANSİYELİMİZİ GÖRDÜK, YAPABİLECEĞİMİZ KARARLAR ALDIK’

Konferansta hem mevcut potansiyelin hem de şimdiye kadar yapılamayan çalışmaların değerlendirildiğini belirten Elif Kaya, özellikle kadınların günlük yaşamda karşılaştığı sorunlara daha fazla yönelmeleri gerektiğinin açığa çıktığını söyledi.

Göçten, yaştan ve kadınların farklı yaşam koşullarından kaynaklanan engellerin aşılması ve kadınların ortak bir zeminde buluşturulması konusunda daha fazla çaba gerektiğini ifade eden Elif Kaya, tartışmaların çözüm yolları ve somut önerilerle birlikte yürütüldüğünü belirtti.

Elif Kaya, “Biz biraz pratikleştirebileceğimiz kararlar almaya çalıştık” diyerek, konferansın temel amaçlarının potansiyellerini tanımak, açığa çıkarmak ve hayata geçirebilecekleri kararlar almak olduğunu söyledi. Alınan kararların uygulanacağına inandığını vurguladı.

‘AKADEMİLEŞME EN ÖNEMLİ KARARLARDAN BİRİYDİ’

Jineolojî’nin Avrupa’da on yılı aşkın süredir çalışma yürüttüğünü belirten Elif Kaya, başlangıçta bulunduğu ve temas ettiği alanlarda gelişen çalışmaların zamanla önemli bir birikim oluşturduğunu söyledi. Bu birikimin, örgütlenme zemininin ve çalışma tarzının daha açık biçimde tanımlanmasını gerektirdiğini ifade etti.

Jineolojî çalışmalarının farklı alanlarda 2018’den bu yana akademi perspektifiyle yürütüldüğünü, Avrupa’nın ise bu sürece daha geç girdiğini belirten Elif Kaya, akademinin üniversiteyle özdeşleştirilmesinden kaynaklanan çekincelere dikkat çekti.

Çalışmalar “akademik” olarak tanımlandığında üniversitelerin kalıplarına girileceği yönünde bir yaklaşım bulunduğunu söyleyen Elif Kaya, konferansta akademinin anlamının da tartışıldığını belirtti:

“Akademiyi gerçek tanımıyla kullanarak biz kendi çalışmalarımızı daha yaygın, daha derin ve işlevsel olabilecek tarzda bir modele kavuşturalım. Bunun en önemli kararlaşmalarından biri de akademileşmeydi. Bu tartışmalar verimli geçti, olumlu geçti.”

Avrupa’da Jineolojî çalışmalarının akademi perspektifiyle yürütülmesinin kararlaştırıldığını ifade eden Elif Kaya, komite biçiminin çalışmaların yaygınlaşması ve daha fazla kişinin sorumluluk üstlenmesi bakımından dar kaldığını söyledi.

Nisan ayında komite üyeleriyle yapılan çalıştayda da bu konunun tartışıldığını hatırlatan Elif Kaya, “Bizim çalışma tarzımız komünal bir çalışma tarzıdır. Ama komite üstte kalıyor, komite darlaştırıyor” dedi. Herkesin kendisini içinde görebileceği, koordinasyonu sağlayan, işleri kolaylaştıran ve sonuçlandıran bir örgütlenmeye ihtiyaç olduğunu vurguladı.

‘ORTAK ÇALIŞMALAR İHTİYAÇLAR TEMELİNDE GELİŞMELİ’

Diasporadaki Kürt toplumunun önemli bir mücadele deneyimine ve örgütlülüğe sahip olduğunu belirten Elif Kaya, bu birikimin bilgisini ve bilimini oluşturacak çalışmaların çoğaltılması gerektiğini söyledi.

Aynı perspektifle çalışan çok sayıda kurum ve yapı bulunduğunu ifade eden Elif Kaya, bu kurumların bilgi ve deneyimlerini paylaşabilecekleri ilişkilerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Her defasında sıfırdan başlamak yerine mevcut birikimin üzerinde ilerleyen ortak çalışmalar yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

Pedagoji, araştırma, kadına yönelik şiddetle mücadele ve göç gibi alanlarda ortaklaşmanın tartışıldığını belirten Elif Kaya, yalnızca yeni mekanizmalar oluşturmayı değil, sorunların giderilmesine yönelik işlevsel çalışmalar geliştirmeyi esas aldıklarını söyledi.

Kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve göç alanında çalışan kurumlarla ortak eğitimler ve çalıştaylar yapılmasının; bu çalışmalar üzerinden deneyimin paylaşılmasının ve ortak perspektif geliştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

KADINA YÖNELİK ŞİDDET, GÖÇ VE DEMOKRATİK AİLE ÇALIŞMALARI

Kadınların günlük yaşamda karşılaştığı şiddetin ve eşitsizliklerin Jineolojî’nin temel çalışma alanlarından olduğunu belirten Elif Kaya, Almanya’da son bir yılda 103 kadının katledildiğini söyledi. Kadınların varlığını koruyabilecek imkânların çoğaltılmasının önemine dikkat çekerek, bu konunun Önder Apo’nun konferansa gönderdiği mesajda da ele alındığını belirtti.

Göç ve diaspora koşullarında yaşayan kadınların sorunlarına yönelik çalışmalara ağırlık verilmesinin konferansta öne çıkan başlıklardan biri olduğunu ifade eden Elif Kaya, aile içinde yaşanan şiddet ve sömürünün aşılmasına yönelik çalışmaların da öncelikler arasında bulunduğunu söyledi.

Bu kapsamda demokratik aile çalışmalarının, erkeğin değişim ve dönüşümüne yönelik programların ve ortak projelerin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Kadın meclisleriyle ortak çalışmanın güçlendirilmesini de temel hedeflerden biri olarak tanımlayan Elif Kaya, özellikle Almanya, Fransa ve İskandinavya gibi toplumsal ve örgütsel çalışmaların yoğun olduğu alanlarda kadın meclisleriyle birlikte Jineolojî çalışmalarının başlatılması ve sürdürülmesinin amaçlandığını kaydetti.

‘ARŞİV, HAFIZAYI CANLI TUTACAK BİR ÇALIŞMADIR’

Yeni dönemde geliştirilecek çalışmaların geçmişteki birikimi yadsımaması gerektiğini vurgulayan Elif Kaya, bugün yapılan tartışmaların geride kalan 12 yıllık deneyime dayandığını söyledi.

Bu deneyimin daha sistemli hâle getirilmesi gerektiğini belirten Elif Kaya, arşiv ve yayıncılık çalışmalarının önemine dikkat çekti. Arşivin yalnızca bir bilginin kaydedilip bir yere konulması olmadığını, o bilgiyi yaşatacak ve hafızayı canlı tutacak çalışmaların sürdürülmesi anlamına geldiğini ifade etti.

Arşiv çalışmalarını akademi bünyesinde geliştirmek istediklerini belirten Elif Kaya, araştırmalarla ve toplumla kurulan ilişkilerle oluşan bilgiyi kalıcılaştıracak yayınlara da ihtiyaç olduğunu söyledi.

Kadınların okuma, yayınlara ulaşma ve yayın satın alma imkanlarının aynı olmadığını hatırlatan Elif Kaya, bu farklılıklar gözetilerek podcast ve sesli yayınların geliştirilmesinin de hedeflendiğini belirtti. Eğitim ve yayıncılık çalışmalarında erkeklerin değişim ve dönüşümünü de gözeten programlara daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğinin açığa çıktığını ifade etti.

‘KADINLARIN YALNIZ OLMADIKLARINI GÖRMESİ ÖNEMLİ’

Konferansta İrlanda, Katalonya, Brezilya ve Filistin gibi farklı coğrafyalardan kadınların bir araya geldiğini belirten Elif Kaya, Jineolojî’nin kadınlarda kim olduklarına ilişkin sorgulama ve arayış geliştirdiğini söyledi.

Kadınların kendi kökleriyle buluşurken Kürdistan Kadın Özgürlük Mücadelesi’nin deneyiminden de yararlandığını ifade eden Elif Kaya, farklı deneyimlerin paylaşılmasının ortak sorunları daha iyi anlamayı sağladığını belirtti.

Elif Kaya, “Her kadının da kendi yaşadığı yerde yalnız olmadığını bilmek, yaşadığı deneyimlerin başkasına ilham verdiğini görmek, başkasından ilham almak, bunlar bu çalışmaların daha çok derinleşmesi ve sürdürülmesine katkı sunacak özellikler” dedi.

Kadın konfederalizminin de kadınların dünya genelinde ortak sorunlar etrafında buluşmasını sağlayan bu perspektifle şekillendiğini belirten Elif Kaya, konferansın bu ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir zemin oluşturduğunu ifade etti.

‘YEREL BİLGİ VARLIĞIMIZIN BİR PARÇASIDIR’

Konferansta tartışılan konulardan birinin de Avrupa merkezli bilgi anlayışı olduğunu belirten Elif Kaya, okul eğitimlerinin ve alışılmış öğrenme biçimlerinin bu anlayışın etkisini taşıdığını söyledi.

Jineolojî çalışmalarında 2022’den itibaren bu konunun daha fazla tartışıldığını ifade eden Elif Kaya, insanların binlerce yıldır yaşamlarını hangi bilgi ve deneyimlerle sürdürdüğünün araştırılmasının önemine dikkat çekti.

Latin Amerika’daki yerel bilgi deneyimlerine de değinen Elif Kaya, yerel bilginin Jineolojî’nin özünde bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yerel bilgi varlığımızın bir parçası aslında. Biraz böyle de tanımlıyoruz.”

Annelerden dinlenen ninnilerin, masalların ve dağ öykülerinin insanların düşüncelerinin, duygularının ve kimliklerinin bir parçası olduğunu belirten Elif Kaya, bunlarla bağ kurulmadan özgür bir yaşamın ve kişinin kendisini tanımlamasının eksik kalacağını vurguladı.

Yerel bilginin esas alınmasının diğer bilgi kaynaklarının reddedilmesi anlamına gelmediğinin altını çizen Elif Kaya, üniversitelerde geliştirilen bilginin de yalnızca üniversitelere ait olmadığını, toplumun ürettiği birikime dayandığını ve yeniden toplumun hizmetine dönmesi gerektiğini söyledi.

Bu bilgiyle ilişki kurarken onun iktidar alanının etkisine girmeyen bir yaklaşım geliştirilmesinin önemine dikkat çeken Elif Kaya, yerel halklarla ve kadınlarla diyaloğun güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Konferansta nakıştan şarkıya ve dansa kadar farklı kültürel ifadelerin yer almasını da yerel olanın değerli ve varlığın bir parçası olarak görülmesiyle ilişkilendirdi.

‘HEDEFİMİZ JİNEOLOJÎ’NİN HERKESİN YAŞAMINA DOKUNMASI’

Konferansın temel hedefinin örgütlenme zeminlerini mevcut potansiyele uygun hale getirmek olduğunu belirten Elif Kaya, bir sonraki konferansta alınan kararların sonuçlarını değerlendirmek istediklerini söyledi.

Kadınların günlük yaşamındaki sorunlara daha fazla eğilmeyi, planlanan çalışmaları tamamlamayı ve bu deneyimler üzerinden geleceği planlamayı hedeflediklerini ifade eden Elif Kaya, kararların uygulanırken katı ve mekanik kalıplara dönüştürülmemesi, yeni ihtimallere açık olunması gerektiğini vurguladı.

Elif Kaya, temel hedeflerini şu sözlerle anlattı:

“Jineolojî’yi günlük yaşamımızın içinde yer alabilecek, herkesin yaşamına dokunabilecek bir bilgi yapılanması haline getirmek, bir çalışma haline getirmek temel hedeftir.”

Elif Kaya, konferansın kamuoyuna aktarılmasında basın çalışanlarının önemli emek verdiğini belirterek teşekkür etti.