İran’ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, iki ülke arasında doğalgaz alanında kısa ve uzun vadeli işbirliği planlarının bulunduğunu söyledi. Kısa vadede Azerbaycan üzerinden gaz takası yapılması, uzun vadede ise Rusya’dan İran’a doğalgaz taşıyacak yeni bir boru hattının inşa edilmesi öngörülüyor.

Plan kapsamında Rusya’nın Azerbaycan’ın kuzeyine gaz göndermesi, Azerbaycan’ın ise güneyinden İran’a eşdeğer miktarda doğalgaz sağlaması hedefleniyor. Mevcut boru hatlarının kullanılması da gündemde ancak bazı bölümlerin onarılması ve Azerbaycan’la teknik sorunların çözülmesi gerekiyor.

Gazprom ile İran Ulusal Gaz Şirketi, Haziran 2024’te Rus gazının İran’a tedarik edilmesi olasılığını değerlendirmek üzere anlaşma imzalamıştı. 2025’in başında Azerbaycan üzerinden transit güzergâh konusunda uzlaşmaya varılmıştı.

Başlangıçta yıllık yaklaşık 2 milyar metreküp olarak planlanan gaz transferinin kapasitesi, daha sonra 55 milyar metreküpe çıkarılmıştı. Kasım başında açıklanan yeni planla uzun vadeli hedef yıllık 110 milyar metreküpe yükseltildi.

İran Petrol Bakan Vekili Hamid Bovard, 26 Ekim’de gaz takası anlaşmasının tamamlanma aşamasında olduğunu, uygulamaya ilişkin teknik sorunların çözülmeye çalışıldığını açıklamıştı.

ABD’DEN İRAN’A YÖNELİK YENİ BASKI

Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 7 Kasım’da İran’ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gerçekleşen silah, çift kullanımlı teknoloji ve yasa dışı sermaye hareketlerini izlemek ve engellemek amacıyla Iron Gate Görev Gücü’nün kurulduğunu duyurdu.

Washington yönetiminin bu girişimi, İran’a yönelik baskıyı artırma ve deniz ablukasını tamamlayıcı bir adım olarak değerlendiriliyor.

Gaz boru hattı projesine ilişkin açıklamalarda ise toplam yatırım tutarı, inşaatın kesin başlangıç tarihi ve tamamlanma takvimi henüz açıklanmadı.