İran, ABD ile devam eden müzakerelerde olumlu gelişmeler yaşanmasına rağmen Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünden vazgeçmeyeceğini açıkladı. 

GALİBAF: HÜRMÜZ BOĞAZI SAVAŞ ÖNCESİ HALİNE ASLA DÖNMEYECEK

İranlı müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, devlet ajansı IRNA’ya yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın yönetimi savaş öncesindeki haline asla dönmeyecek. İran boğazı yönetmeye devam edecek” dedi.

Dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşın ardından bölgesel gerilimin merkezinde yer almıştı.

ABD YAPTIRIMLARI GEÇİCİ OLARAK KALDIRDI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hafta sonu İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerin “başarılı bir nihai anlaşmaya ulaşılması için çok sağlam bir temel oluşturduğunu” söyledi. Vance, bu çerçevede İran petrolüne yönelik Amerikan yaptırımlarının iki aylığına askıya alındığını duyurdu.

ABD Hazine Bakanlığı da İran kaynaklı petrol ve hidrokarbonların üretimi, satışı ve taşınmasına ilişkin tüm işlemlerin 21 Ağustos’a kadar serbest bırakıldığını açıkladı.

Washington yönetimi, karşılık olarak İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden ülkeye davet etmeyi kabul ettiğini belirtti.

12 MİLYAR DOLARLIK İRAN VARLIĞI SERBEST BIRAKILACAK

İran, ABD ile yapılan görüşmeler sonucunda yurtdışında dondurulan 12 milyar dolarlık İran varlığının derhal serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

İran heyetinde teknik görüşmeleri yürüten Kazem Garibabadi, söz konusu miktarın iki aşamada, altışar milyar dolar halinde serbest bırakılacağını söyledi.

JD Vance ise serbest bırakılacak fonların “terörizmin finansmanında kullanılmamasını” garanti altına almak istediklerini ifade etti.

GALİBAF UMMAN’DA TEMASLARDA BULUNUYOR

İran heyeti, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimini görüşmek üzere Umman’a geçti. Aynı dönemde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Pakistan’a resmi ziyarette bulunması beklenirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Kuveyt’i kapsayan Körfez turuna çıkacağı açıklandı.

Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin, 60 gün içinde hazırlanması planlanan nihai bir anlaşma metniyle sonuçlanması hedefleniyor.

NÜKLEER PROGRAM VE YAPTIRIMLAR İÇİN ÇALIŞMA GRUPLARI

İsviçre’de yapılan teknik görüşmelerin ardından İran ve ABD arasında dört çalışma grubunun oluşturulmasına karar verildi. Bu gruplar yaptırımların kaldırılması, nükleer dosya, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması ile sürecin takibi konularında faaliyet yürütecek.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, bu mekanizmanın taraflar arasında daha kapsamlı bir anlaşmanın önünü açacağını söyledi.

UAEA denetimleri, İran’ın nükleer tesislerinin Haziran 2025’te İsrail ve ABD tarafından bombalanmasının ardından askıya alınmıştı. Denetçilerin o tarihten bu yana tesislere erişememesi, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının durumu konusunda soru işaretleri yaratıyor.

LÜBNAN DOSYASI DA MASADA

Tahran’ın talebi üzerine müzakerelere Lübnan’daki gelişmeler de dahil edildi. Taraflar, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaları sona erdirmek amacıyla bir “çatışma yönetim hücresi” kurulması konusunda uzlaştı.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yaptığı telefon görüşmesinde ateşkesin güçlendirilmesi ve İsrail’in askeri operasyonlarının durdurulması konularını ele aldıklarını açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Lübnan’daki ateşkesin korunmasının, ABD-İran mutabakatının dayanıklılığını gösterecek “ilk gerçek sınav” olacağını söyledi.