Birleşmiş Milletler’in (BM) Suriye’deki suçları araştıran Uluslararası Tarafsız ve Bağımsız Suriye Mekanizması (IIIM) Başkanı Robert Petit, Baas rejiminin devrilmesinin birinci yıldönümüne ilişkin bir açıklama yaptı. 

Robert Petit, 8 Aralık 2024’te yaşanan tarihi gelişmelerin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen Suriye’nin hâlen büyük bir kırılganlık içinde olduğuna vurgu yaptı.  

TOPLUMSAL VE KURUMSAL KIRILGANLIK DEVAM EDİYOR

Esad rejiminin düşüşünün, yıllardır engellenmiş olan adalet çabalarına yeni bir alan açtığını söyleyen Petit, bunun Suriye için umut verici bir başlangıç olduğunu belirtti. Ülkedeki toplumsal ve kurumsal kırılganlığın devam ettiğinin altını çizen Robert Petit, “Adalet inşa etmek şimdiye kadar hiç olmadığı kadar mümkün fakat aynı zamanda hiç olmadığı kadar hassas bir süreç” dedi.

Esad rejiminin düşmesinin ardından Suriye’de Geçiş Dönemi Adaleti Komisyonları ile Kayıp Kişiler Komisyonu’nun kurulması önemli bir gelişme olduğunu ifade eden Robert Petit, ülkedeki belirsizliği ve kırılganlığı hatırlatarak şunları kaydetti: “Bu komisyonlar umut verici fakat geçiş dönemi adaletinin nasıl işleyeceği, hangi zararları kapsayacağı ve mağdurların nasıl dahil edileceği hâlâ netleşmiş değil. Bunlar, kırılgan bir toplumun geleceğini doğrudan etkileyen sorular.”

GENİŞ TOPLUMSAL UZLAŞIYA İHTİYAÇ VAR

Suriye makamlarıyla yürütülen görüşmelerin devam ettiğini belirten Petit, mekanizmanın teknik destek sağlamaya hazır olduğunu ancak Suriye’nin adalet sürecinin ancak geniş toplumsal uzlaşıyla güçlenebileceğini ifade etti. Suriye’deki sivil toplumun ve mağdur derneklerinin yıllardır yürüttüğü belgelemelerin, ülkedeki kırılganlık ortamında gerçek bir hesap verebilirlik için hayati önem taşıdığını söyleyen Petit, “Bu toplumsal hafıza olmadan adalet kurulamaz” dedi.

Ülkedeki kırılganlığı işaret ederek özellikle halkın güveninin yeniden inşası için adil, şeffaf ve etkili yargı süreçlerinin şart olduğunu vurgulayan Robert Petit, “Bu güven, bir gecede kazanılamaz. Suriye’nin bugün en fazla ihtiyacı olan şey sabır, şeffaflık ve adaletin gerçekten işleyeceğine dair inançtır” dedi. 

‘İNTİKAM VE MİSİLLEME DÖNGÜSÜ SONA ERMELİ’

Esad’ın rejiminin düşmesinin ardından yaşanan şiddet ve yerinden edilmelere de dikkat çeken Robert Petit, bu durumun ülkede kutuplaşmaları artırdığına ve ülkenin gelecekteki yönü hakkındaki kaygılara yol açtığını vurguladı.  

Robert Petit, “Ülkedeki intikam ve misilleme döngüsü sona ermeli. Ülke genelinde birçok kişi bu yıldönümünü kutlayacak, ancak bazıları güvenlikleri için korkuyor ve birçokları bu kış hâlâ çadırlarda uyumaya devam edecek” dedi.