Suriye hükümeti temsilcileri ile Lübnan’daki Hizbullah arasında, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de gizli görüşmeler yapıldığı bildirildi.

Reuters’ın görüştüğü ve isimleri açıklanmayan altı kaynağa göre, Suriye istihbaratı ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile Hizbullah temsilcileri, eylül ayında Türkiye’de en az bir kez yüz yüze görüştü. Kaynaklar arasında iki Suriyeli yetkili, bir ABD’li yetkili ve Hizbullah’a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağı bulunuyor.

Reuters’a göre görüşme, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle gerçekleştirildi. Ankara’nın, Suriye ile Hizbullah arasındaki gerilimin düşürülmesi ve bölgesel istikrarın sağlanması amacıyla görüşmelerin yapılmasını teşvik ettiği belirtildi.

ŞAM’DAN HİZBULLAH’A SINIR VE HÜCRE TALEBİ

Görüşmelerde tarafların karşılıklı güvenlik sorunlarını ele aldığı aktarıldı.

Suriyeli bir yetkiliye göre Şam, Hizbullah’tan sınır ötesi silah kaçakçılığının durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle Suriye’nin güneyinde kaldığı öne sürülen Hizbullah hücrelerinin dağıtılmasını istedi.

Buna karşılık Suriye yönetiminin, Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılması amacıyla askeri müdahalede bulunmayacağı yönünde güvence verdiği öne sürüldü.

Kaynaklar, Hizbullah temsilcilerinin silah kaçakçılığı ve hücrelerle ilgili taleplere doğrudan yanıt vermediğini, ancak Suriye’nin içişlerine müdahale etmeme taahhüdünde bulunduğunu aktardı.

Lübnanlı güvenlik kaynağı ise görüşmelerde güvenlik konularında “önemli ilerleme” sağlandığını söyledi. Ancak Reuters’ın kaynaklarına göre nihai bir anlaşmaya varılmadı ve görüşmelerin kamuoyuna açıklanması planlanmadı.

İRAN GÖRÜŞMELERDE YER ALMADI

Reuters’a göre Hizbullah’ın bölgedeki başlıca destekçisi İran, görüşmelerden haberdardı ancak toplantıya doğrudan katılmadı.

Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah’ın görüşmeye İran’ın bilgisi dahilinde katıldığını, ancak Tahran’ın toplantıda doğrudan yer almamasından rahatsız olduğunu ileri sürdü. Kaynağa göre bu durum, nihai bir anlaşmaya varılamamasının nedenlerinden biri oldu.

Reuters, görüşmenin Türkiye’nin hangi kentinde yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve eylül ayındaki toplantı dışında başka görüşmeler gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti.

RESMİ DOĞRULAMA HENÜZ YOK

Reuters’ın sorularına Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığından hemen yanıt gelmedi. Hizbullah’ın medya ofisi ise yorum yapmadı.

Hizbullah ile Suriye yönetimi arasındaki ilişkiler, Beşar Esad yönetiminin 2024 sonunda devrilmesinin ardından ciddi biçimde gerilmişti. Hizbullah, Suriye’deki iç savaş sırasında Esad yönetimine destek vermişti. Yeni Suriye yönetimi ise örgütü Suriye üzerinden silah transfer etmek ve ülkede hücreler bulundurmakla suçluyordu.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre taraflar arasında Türkiye üzerinden temasların yaklaşık iki ay önce başladığı öne sürülüyor. Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani temmuz ayında Hizbullah ile görüşmeye açık olduklarını belirtmiş, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım da ağustos ayında Suriye yönetimiyle görüşmeye karşı olmadıklarını söylemişti.