Irak, Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla şubat sonunda başlayan savaşın ekonomik sonuçlarıyla karşı karşıya. Irak Dışişleri Bakanı Fuat Hüseyin, perşembe günü Roma’da İtalyan mevkidaşıyla yaptığı görüşmede, savaşın ülkesine maliyetinin yaklaşık 60 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Irak Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Hüseyin, kayıpların temel nedeninin Hürmüz Boğazı’ndaki abluka ve buna bağlı olarak petrol ihracatında yaşanan sert düşüş olduğunu belirtti.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi Irak, çatışmalar başlamadan önce günde yaklaşık 4 milyon varil petrol üretiyor, bunun 3,5 milyon varilini ihraç ediyordu. İhracatın büyük bölümü ülkenin güneyindeki limanlardan Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.

İran’ın küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip boğazdaki deniz trafiğini kısıtlaması, Irak’ın petrol sevkiyatını ciddi biçimde aksattı. Depolama kapasitesinin yetersiz kalması nedeniyle ülke, petrol sahalarının büyük bölümünde üretimi durdurmak zorunda kaldı. Irak, sınırlı ihracatını Suriye’ye tankerlerle ve Türkiye’ye boru hattıyla gerçekleştirmeye yöneldi.

PETROL İHRACATI TOPARLANIYOR AMA KAYIPLAR SÜRÜYOR

Irak Petrol Bakanlığının verilerine göre, sert düşüşün ardından petrol ihracatında sınırlı bir toparlanma yaşandı. Ülke, 1-21 Eylül döneminde günlük ortalama 2,6 milyon varil petrol ihraç etti.

Petrol satışları, Irak'ın toplam gelirlerinin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturuyor. Bu nedenle ihracattaki kesinti kamu maliyesi üzerinde ağır bir baskı yarattı.

Aynı dönemde Irak’ın döviz rezervleri 20 milyar dolar azaldı ve tüketici fiyatlarında belirgin artış yaşandı.

MERKEZ BANKASI DOLAR KURUNU YÜKSELTTİ

Ekonomik krizin etkilerini sınırlamak isteyen Irak Merkez Bankası, geçen hafta doların resmi kurunu yükseltti. Bu, üç yılı aşkın süredir gerçekleştirilen ilk kur artışı oldu.

Irak yönetimi ayrıca ekonomiyi çeşitlendirmeyi ve petrol dışı gelirlerin toplam gelirler içindeki payını 2037 yılına kadar yüzde 10’dan yüzde 45’e çıkarmayı hedefliyor.

Ülke, ithalatını finanse etmek, dinarın istikrarını korumak ve kamu çalışanlarının maaşlarıyla emeklilerin aylıklarını ödemek için büyük ölçüde petrol ihracatından elde edilen dövize bağımlı. Kamu çalışanları ve emekliler, 46 milyonu aşan nüfusun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) da bu hafta yaptığı değerlendirmede, savaşın neden olduğu ulaşım ve taşımacılık aksamalarından en ağır etkilenen ülkeler arasında Irak’ın bulunduğuna dikkat çekti.

Petrol gelirlerine yüksek ölçüde bağımlı olan Irak açısından Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, yalnızca ihracatı değil, kamu harcamalarını, döviz piyasasını ve ülke içindeki fiyat istikrarını da doğrudan etkiliyor.