ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasında Ortadoğu’daki çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen mutabakat protokolü Fransa’da imzalandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde Versailles Sarayı’nda gerçekleşen imza töreninde Trump, anlaşmayı imzaladığını basın mensuplarına doğruladı.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan görüntülerde Trump’ın anlaşmayı Macron’un yanında imzaladığı, ardından iki liderin anlaşmayı kutladığı görüldü. 

Macron, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Bu anlaşma kalıcı bir barışın yolunu açıyor ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlıyor” dedi. Macron ayrıca anlaşmanın enerji fiyatlarının düşmesine katkı sunacağını belirtti.

Washington ve Tahran tarafından kamuoyuna açıklanan protokole göre, ABD, İran ve müttefikleri tüm cephelerde, Lübnan dahil olmak üzere, askeri operasyonları derhal ve kalıcı biçimde durduracak. Taraflar birbirlerine karşı savaş başlatmama, güç kullanmama ve tehditte bulunmama taahhüdünde bulundu.

NİHAİ ANLAŞMA 60 GÜN İÇİNDE

Mutabakat kapsamında İran ve ABD, en geç 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak için müzakereleri tamamlamayı hedefliyor. Sürenin tarafların ortak kararıyla uzatılabileceği belirtildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN AÇILACAK

Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari gemi trafiğine açılması oldu. İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari geçişlerin güvenliğini sağlamayı kabul ederken, gemi trafiğinin derhal başlayacağı ve mayın temizleme çalışmalarının ardından 30 gün içinde tamamen normale döneceği ifade edildi.

ABD DENİZ ABLUKASINI KALDIRACAK

ABD, 13 Nisan’da uygulamaya koyduğu İran limanlarına yönelik deniz ablukasını derhal gevşetmeye ve 30 gün içinde tamamen kaldırmaya hazırlanıyor. Ayrıca Washington, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde İran çevresindeki askeri varlığını geri çekmeyi taahhüt etti.

İRAN’A 300 MİLYAR DOLARLIK YENİDEN YAPILANMA PAKETİ

Protokole göre ABD ve bölgesel ortakları, İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir yatırım ve destek programı hazırlayacak.

YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI ÖNGÖRÜLÜYOR

ABD, nihai anlaşma çerçevesinde İran’a yönelik tek taraflı ve uluslararası yaptırımları kaldırmayı kabul etti. Bu süreç tamamlanana kadar İran’ın dondurulmuş mali varlıklarının kullanımına izin verilecek. Ayrıca İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına yönelik muafiyetler sağlanacak; bankacılık, sigorta ve taşımacılık işlemlerinin önündeki engeller geçici olarak kaldırılacak.

NÜKLEER PROGRAMDA MEVCUT DURUM KORUNACAK

İran, nükleer silah geliştirmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineledi. İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde belirlenecek bir mekanizmayla çözüme kavuşturulacak. Nihai anlaşmaya kadar İran mevcut nükleer programını değiştirmeyecek, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgeye ek askeri güç göndermeyecek.