İnsan hakları kaynaklarına göre İran’da emniyet birimleri ve sivil giyimli görevliler, Yezd eyaletine bağlı Taft ilçesindeki Bah ve Gariz köylerinde en az 12 Beluc aileyi gözaltına alarak zorla sınır dışı sürecini başlattı. Ailelerin 31 Aralık 2025 sabahı Zahidan’daki kamptan sınır hattına sevk edildiği bildirildi.

Yerel kaynaklar ve yayımlanan görüntüler, en az dört otobüsün gözaltındaki aileleri kamptan sınıra taşıdığını gösteriyor. İnsan hakları örgütleri, sevkin güvenlik güçlerinin yoğun denetimi altında, gergin bir ortamda ve baskı ile kötü muamele eşliğinde gerçekleştirildiğini aktarıyor.

İnsan hakları kaynakları, gözaltına alınan bazı ailelerin kimlik belgelerine sahip olmasına rağmen “güvenlik soruşturmaları” gerekçesiyle işlemlerinin askıya alındığını belirtti. Yerel yetkililerin verdiği bilgilere göre, “sınır dışı etme” talimatının Tahran’dan geldiği ifade edildi. Sevkiyatı durdurmak için girişimde bulunan avukatların ise haberin yazıldığı ana kadar süreci engelleyemediği kaydedildi. Gözaltına alınanların tamamına bağımsız erişim sağlandığına dair bir doğrulama yapılmadı.

Paylaşılan bilgilere göre gözaltına alınanlar arasında; Habib Kharkuhi (eşi ve altı çocuğu), Hatem Erbab (eşi ve altı çocuğu), Bazmuhammed Kharkuhi (eşi ve dört çocuğu), Samad Kharkuhi (eşi ve üç çocuğu), Muhammed Rigi (beş çocuğuyla birlikte), Cemşid Narui (eşi ve dört çocuğu) ile 70 yaşındaki Muhammedreza Brahui ve 55 yaşındaki eşi Meryem Kharkuhi bulunuyor. Bazı ailelerde 18 yaş altı çocuklar ve bebeklerin olduğu bildirildi.

İNSAN HAKLARI İHLALİ UYARISI

Uzmanlar, bireysel durum değerlendirmesi yapılmadan gerçekleştirilen toplu sınır dışı uygulamalarının, keyfi sınır dışı yasağı ve çocukların üstün yararı ilkesini ihlal edebileceğine dikkat çekti. İran’da son aylarda artan güvenlik baskıları, göçmenler ve belgesiz kişilere yönelik gözaltı ve zorla geri gönderme uygulamalarıyla paralel görülüyor.

Uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütleri, Afganistan’a zorla geri gönderilmelerin ciddi güvenlik riskleri taşıdığını vurguluyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi ve bağımsız uzmanlar da daha önce mevcut koşullarda bu tür geri gönderilmelerin tehlikeli olduğu uyarısında bulunmuştu.

Yerel yetkililerden, Zahidan’daki kamp sorumlularından veya İçişleri Bakanlığı’ndan resmi bir açıklama henüz alınamadı. Sivil toplum kuruluşları ise, sürecin durdurulması, şeffaflaştırılması ve gözaltındaki kişilerin hukuki ve kimlik durumlarının bağımsız kurumlar ve avukatlar tarafından incelenmesi çağrısında bulundu.