İsrail’de seçmenler, dört yıllığına görev yapacak 120 milletvekilini belirlemek üzere 27 Ekim’de oy kullanacak. Tek meclisli parlamenter sistemle yönetilen ülkede hükümetin siyasi meşruiyeti Knesset’e dayanıyor. Cumhurbaşkanı ise Meclis tarafından seçiliyor ve büyük ölçüde sembolik bir görev yürütüyor.

SEÇMENLER NASIL OY KULLANIYOR?

Seçimlerde 38 aday listesi yarışacak. Oy kullanma hakkı, seçim günü en az 18 yaşında olan ve seçmen kütüğüne kayıtlı İsrail vatandaşlarına ait. Yurt dışında görev yapan bazı kamu görevlileri, diplomatlar ve askerler istisnai olarak bulundukları ülkelerde oy kullanabiliyor. Diğer seçmenlerin oy kullanabilmek için İsrail’de bulunması gerekiyor.

Seçmenler, tercih ettikleri partinin adını ve tanımlama harflerini taşıyan pusulayı seçiyor. Her seçmen yalnızca bir listeye oy verebiliyor; farklı partilerin adaylarını aynı pusulada birleştiremiyor.

MECLİS’E GİRMEK İÇİN YÜZDE 3,25 BARAJI

İsrail’de coğrafi seçim bölgeleri bulunmuyor. Ülke tek bir seçim çevresi kabul ediliyor ve 120 sandalye, partilerin ülke genelinde aldığı oy oranına göre dağıtılıyor.

2015’ten bu yana uygulanan yüzde 3,25’lik seçim barajını aşamayan listeler Meclis’te sandalye kazanamıyor. Barajın yükseltilmesindeki amaç, parlamentodaki parti parçalanmasını azaltmak ve küçük partileri ortak listeler oluşturmaya teşvik etmek olarak ifade ediliyor. 

Sandalye dağılımında önce barajı geçen partilerin oyları hesaplanıyor, ardından matematiksel bir yöntem olan Bader-Ofer sistemi kullanılarak 120 sandalye listeler arasında paylaştırılıyor.

HÜKÜMET NASIL KURULUYOR?

Resmi sonuçların açıklanmasının ardından yedi gün içinde cumhurbaşkanı, parlamentodaki siyasi gruplarla görüştükten sonra hükümeti kurabileceğini düşündüğü bir milletvekilini görevlendiriyor. Bu kişinin en çok oyu alan partinin lideri olması gerekmiyor.

Görevlendirilen adayın hükümeti kurmak için 28 günü bulunuyor. Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 gün uzatabiliyor. Hükümet kurulduğunda Knesset’ten güvenoyu alması gerekiyor.

İlk aday başarısız olursa cumhurbaşkanı üç gün içinde başka bir adayı görevlendirebiliyor. İkinci girişimin de sonuçsuz kalması halinde milletvekillerine, parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteğini alabilecek bir aday üzerinde anlaşmaları için 21 gün süre tanınıyor.

Bu girişim de başarısız olursa veya belirlenen süre içinde aday gösterilemezse Meclis feshediliyor ve 90 gün içinde yeni seçim yapılması gerekiyor. Yeni hükümet göreve başlayana kadar mevcut hükümet görevini sürdürüyor.

ANKETLERDE BLOKLAR ARASINDAKİ YARIŞ BAŞA BAŞ

Seçimlere günler kala yayımlanan son anketler, İsrail’de siyasi bloklar arasındaki yarışın başa baş sürdüğünü gösteriyor. Anketlere göre Binyamin Netanyahu liderliğindeki blokun 50, Gadi Eisenkot çevresinde şekillenen muhalefet blokunun ise 52 sandalye kazanması öngörülüyor.

Her iki blok da hükümeti kurmak için Knesset’te gerekli olan 61 sandalyelik çoğunluğun gerisinde kalıyor. Bu tablo, seçim sonrasında hükümetin kurulabilmesi için siyasi ittifakların ve koalisyon görüşmelerinin belirleyici olabileceğine işaret ediyor.