Kuveyt Dışişleri Bakanlığı’na göre Irak’ın deniz koordinatlarını güncelleme gerekçesi, Kuveyt’in deniz yetki alanlarına müdahale anlamına geliyor. 

Kuveyt, Irak’ın bu adımını toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal olarak nitelendirerek Bağdat’ın maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.

Açıklamada, söz konusu başvurunun Faşt al-Qaid ve Faşt al-Aij gibi sabit deniz oluşumlarını da kapsadığı ve bu bölgelerin tamamen Kuveyt’in egemenliği altında bulunduğu vurgulandı.

Irak ise yaptığı düzenlemelerin, karasularının ölçümünde kullanılan en düşük cezir hattına dayandığını ve bu nedenle meşru olduğunu savundu.

Umman, Irak’a Kuveyt ile olan tarihi ilişkilerini dikkate alması ve iyi komşuluk ilkeleri ile uluslararası hukuka bağlı kalması çağrısında bulundu. 

Katar ise Kuveyt ile “tam dayanışma” içinde olduğunu belirterek Irak’ın talebinin Kuveyt’in egemenliğine zarar verdiğini ifade etti. 

Doha ayrıca 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne uyulması çağrısında bulundu.

Suudi Arabistan da gelişmelerden duyduğu endişeyi dile getirerek Irak’ın sunduğu koordinatların, Suudi Arabistan ile Kuveyt arasında mevcut anlaşmalar çerçevesinde doğal kaynakların paylaşıldığı ortak bölgenin bazı kısımlarını içerdiğini belirtti. Riyad, bu bölgedeki haklara yönelik tüm dış iddiaları kesin bir dille reddetti.

Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri de yaptıkları açıklamalarda Kuveyt’in egemenliğine desteklerini yineleyerek uluslararası anlaşmalara saygı çağrısında bulundu.

ANLAŞMAZLIĞIN ARKA PLANI

Irak ile Kuveyt arasındaki sınır anlaşmazlığı, Irak’ın 1990 yılında Kuveyt’i işgaline kadar uzanıyor. BM, 1993 yılında iki ülke arasındaki 216 kilometrelik kara sınırını belirlemiş olsa da deniz sınırı meselesi uzun süre çözümsüz kaldı.

2012 yılında deniz sınırına ilişkin bir anlaşmaya varılmış ve 2013’te iki ülke tarafından imzalanmıştı. Ancak Irak Federal Yüksek Mahkemesi 2023 yılında, uluslararası anlaşmaların parlamentoda üçte iki çoğunlukla onaylanması gerektiği gerekçesiyle söz konusu anlaşmanın onayını geçersiz saydı.

Kuveyt, deniz sınırının uluslararası hukuk ve mevcut anlaşmalar çerçevesinde kesin olarak belirlenmesi çağrısını sürdürürken, bu tutum Körfez İşbirliği Konseyi tarafından da destekleniyor.