Suudi Arabistan, ana petrol ihracat güzergâhlarından biri olan Doğu-Batı boru hattının saldırılarda hasar görmesinin ardından Avrupa’ya petrol sevkiyatlarını azaltmaya başladı. Reuters’a konuşan sektör kaynaklarına göre, özellikle Polonya gibi büyük alıcılar Suudi petrolündeki kesintiyi telafi etmek için Kuzey Denizi ve diğer bölgelerden alternatif ham petrol arayışına girdi.

Saldırılar sonrasında Suudi Arabistan cuma günü, Basra Körfezi’ndeki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına bağlayan Doğu-Batı boru hattını kapattı. Yaklaşık 1.200 kilometrelik hat, Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan petrolün Kızıldeniz üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasını sağladığı için özellikle bölgedeki savaş ve deniz taşımacılığındaki aksamalar sırasında stratejik önem taşıyor. Hattın birkaç hafta boyunca büyük ölçüde devre dışı kalması bekleniyor.

Suudi Arabistan saldırılardan Irak merkezli bir milis grubunu sorumlu tuttu. Saldırının ardından Yanbu’daki petrol yüklemelerinde kesintiler yaşanırken, Avrupa’ya gönderilmesi planlanan bazı kargoların iptal edildiği bildirildi. Fiziki petrol kargolarının fiyatı 120 doların üzerine çıkarken, bazı işlemlerde 130 dolara yaklaşan fiyatlar görüldü.

POLONYA ALTERNATİF ARIYOR

Suudi petrolüne önemli ölçüde bağımlı olan Polonya’nın enerji şirketi Orlen, kesintinin ardından Kuzey Denizi’nden ve başka bölgelerden ham petrol tedarik etmeye yöneldi. Reuters’a göre şirket, ABD, Kazakistan, Cezayir ve Guyana kaynaklı petrol için de alternatif tedarik seçeneklerini değerlendiriyor. Orlen’in ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ı Suudi Aramco’dan karşılanıyor.

Suudi Arabistan ise kaybı telafi etmek için petrol ihracatının bir bölümünü yeniden Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirmeyi planlıyor. Sektör kaynakları, bunun daha önce Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak tarafından kullanılan ve gemilerin konum bilgilerinin gizlenmesi nedeniyle “karanlık sevkiyatlar” olarak adlandırılan yöntemlerle yapılabileceğini belirtiyor.

Petrol piyasasında arz endişeleri sürerken Brent petrolünün fiyatı 16 Eylül itibarıyla 108 dolar civarında seyrediyor. Suudi Arabistan’ın Umman’ın Sohar Limanı üzerinden daha fazla ham petrol sevkiyatı sunmaya başlaması ise piyasalardaki arz kaygılarını kısmen hafifletti.