COP31 nihai anlaşma taslağı: AB, taslağını reddetti

BM İklim Değişikliği Konferansı COP31, fosil yakıtlardan çıkışa ilişkin somut bir yol haritası içermeyen nihai anlaşma taslağının çoğunluk tarafından reddedilmesiyle sonuçlandı. Avrupa Birliği, ‘iklim kriziyle mücadelede yetersiz’ diyerek taslağı reddetti

Birleşmiş Milletler (BM) 31. İklim Değişikliği Konferansı (COP31), iki haftayı aşkın müzakerelerin ardından anlaşma sağlanamadan sona erdi. Türkiye ve Avustralya’nın sunduğu nihai karar taslağı, aralarında Avrupa Birliği’nin de bulunduğu çok sayıda ülkenin itirazı üzerine kabul edilmedi.

Konferansa başkanlık eden Türkiye’den Murat Kurum, pazar günü yaptığı açıklamada metin üzerinde uzlaşma sağlanamadığını belirterek kararların kabul edilmediğini duyurdu. Başlangıçta planlanan kapanış tarihinden iki gün sonra sona eren konferansta, özellikle fosil yakıtların geleceği konusunda görüş ayrılıkları aşılamadı.

Avrupa Birliği heyeti, fosil yakıtlardan çıkışa ilişkin herhangi bir yol haritası içermeyen taslağa sert tepki gösterdi. AB heyeti sözcüsü, iklim değişikliğinin başlıca nedenlerinden biri olan fosil yakıtlara değinmeyen bir anlaşmayı desteklemeyeceklerini açıkladı. Çin ise metnin son halini kabul ettiğini bildirdi.

Türkiye ve Avustralya, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkelerle ekonomileri fosil yakıt üretimi ve tüketimine bağımlı ülkeler arasında uzlaşma sağlamak amacıyla bir dizi öneri sunmuştu. Taslakta, küresel ısınmanın Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5 derece sınırını aşma yolunda olduğu ilk kez kabul edilirken, karbon yakalama teknolojilerinin geliştirilmesi de öneriliyordu.

Ancak metin, fosil yakıtlardan çıkış için bağlayıcı bir takvim veya yol haritası öngörmüyordu. Bunun yerine 2023’teki COP28’de kabul edilen, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik genel taahhüt tekrarlanıyordu.

Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, taslağı “kabul edilemez bir gerileme” olarak nitelendirdi. Bazı ülkeler ise fosil yakıtlar konusunda uzlaşmayı engellemekle Suudi Arabistan’ı suçladı. 

Tuvalu İklim Bakanı Maina Talia, müzakerelerin Suudi Arabistan’la yapılıyormuş izlenimi verdiğini söyledi. Suudi Arabistan heyeti ise karbon yakalama dahil bütün somut çözümlerin değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

BM iklim müzakerelerinde son büyük uzlaşmazlık 2009 yılında, COP15 sırasında Kopenhag Anlaşması üzerinde konsensüs sağlanamamasıyla yaşanmıştı.

COP31’in anlaşmasız sona ermesi, iklim krizinin etkilerinin giderek ağırlaştığı bir döneme denk geldi. ABD’nin Donald Trump yönetiminde konferansları boykot etmesine rağmen BM iklim zirveleri, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede ortak politikalar geliştirmesi için temel çok taraflı platform olmayı sürdürüyor.

Konferans sonunda siyasi bir bildirinin kabul edilmemesi, önceki iklim anlaşmalarından kaynaklanan yükümlülükleri ise ortadan kaldırmıyor.