İtalya’nın başkenti Roma’da düzenlenen “Yapay Zekâ ve Nükleer Savaş Küresel Nobel Ödüllüleri Toplantısı”nın ardından kabul edilen “Silahsız ve Silahsızlandırıcı Barış İçin Roma Bildirgesi” kamuoyuna açıklandı. İki gün süren toplantıya Nobel ödüllü isimlerin yanı sıra eski devlet ve hükümet başkanları, bilim insanları, insan hakları savunucuları, dini temsilciler ve sivil toplum kuruluşlarından 200’ü aşkın kişi katıldı.

Katılımcılar, yapay zekânın yalnızca askeri ve ticari çıkarlar doğrultusunda geliştirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, uluslararası iş birliği temelinde küresel bir yapay zekâ yönetişiminin oluşturulmasını ve nükleer silahsızlanma çalışmalarının sürdürülmesini istedi.

‘YAPAY ZEKÂ İNSAN ONURUNA DAYANMALI’

Papa XIV. Leo’nun Magnifica Humanitas adlı genelgesinden ilham alınarak hazırlanan bildirgede, yapay zekâ teknolojilerinin merkezine insan onurunun yerleştirilmesi gerektiği belirtildi.

Roma Belediye Başkanı Roberto Gualtieri de teknolojik gelişmelerin etik ilkeler doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini belirterek, “Teknolojik gelişme bireye saygı, insanlar arasında eşitlik ve ortak yarar adına demokratik sorumluluk ilkeleriyle yönlendirilmelidir” dedi.

Gualtieri, ekonomik büyüme, sosyal adalet, insan hakları ve çevrenin korunmasını birlikte ele alan yeni bir uluslararası iş birliği modeline ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

ULUSLARARASI AF ÖRGÜTÜ’NDEN OTONOM SİLAHLAR UYARISI

Toplantıda konuşan Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard ise öldürme kararlarının makinelere bırakılmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.

Callamard, “Öldürme kararlarının makineler tarafından verilmesi düşüncesi bizim açımızdan kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Yapay zekânın askeri operasyonlarda giderek daha fazla kullanılmasının ciddi riskler yarattığını belirten Callamard, bu sistemlerin bugün hedef belirleme, büyük veri analizleri yapma ve saldırı önerilerinde bulunma kapasitesine ulaştığını kaydetti.

İnsanların son kararı veriyor görünmesine rağmen askeri planlamanın giderek otomatik sistemlere bağımlı hale geldiğini ifade eden Callamard, kullanılan verilerin önyargılar taşıyabileceğine ve bunun geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Callamard ayrıca yapay zekâ sayesinde tek bir operatörün aynı anda onlarca hatta yüzlerce insansız hava aracını yönetebilecek duruma geldiğini belirterek bunun askeri kapasiteyi önemli ölçüde artırdığını söyledi.

‘ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ ZORUNLU’

Toplantıda konuşan Avrupa Komisyonu eski Başkanı ve İtalya’nın eski Başbakanı Romano Prodi de ABD ile Çin arasındaki rekabetin küresel yapay zekâ düzenlemelerini zorlaştırdığına dikkat çekti.

Prodi, hiçbir ülkenin yapay zekâ, küresel güvenlik ve hızla gelişen teknolojilerin yol açtığı sorunları tek başına çözemeyeceğini belirterek uluslararası iş birliğinin zorunlu olduğunu ifade etti.

İSTİHDAM ÜZERİNDEKİ ETKİLER DE TARTIŞILDI

Konferansta yapay zekânın çalışma yaşamı üzerindeki etkileri de ele alındı.

King’s College London tarafından yayımlanan araştırmaya göre, otomasyondan en fazla etkilenen mesleklerde iş ilanlarında ortalama yüzde 6,1 oranında düşüş yaşanırken, kalan işlerin ise daha yüksek uzmanlık gerektirdiği belirtildi.

Toplantının sonunda kabul edilen Roma Bildirgesi’nde, yapay zekânın insanlığın yararına önemli fırsatlar sunduğu ancak bu teknolojinin insan onuru, uluslararası hukuk ve ortak sorumluluk temelinde geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca yapay zekânın yeni bir silahlanma yarışını derinleştirmemesi için küresel düzeyde ortak düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.