Askeri ve güvenlik uzmanı Cebar Yaver, Fırat Haber Ajansı'na (ANF) verdiği özel röportajda Irak ve Kürdistan Bölgesi'ndeki güvenlik durumunu, uluslararası koalisyon güçlerinin misyonunun sona ermesini ve Peşmerge güçlerinin birleştirilmesi sürecini değerlendirdi.

'KOALİSYON GÜÇLERİ ABD ÇIKARLARINI KORUMAK İÇİN KURULDU'

Yaver, Irak'ta DAIŞ karşıtı uluslararası koalisyon güçlerinin görevinin sona ermesinin beklenen bir gelişme olduğuna işaret ederek, bu gücün belirli bir amaç doğrultusunda görevlendirildiğini belirtti.

Yaver şunları söyledi: "Bu koalisyon; DAIŞ'in Irak ve Suriye'de hakimiyet kurduğu, Irak topraklarının çeyreğini işgal ettiği, Bağdat, Suudi Arabistan ve Ürdün için ciddi bir tehdit haline geldiği bir dönemde kuruldu. ABD çıkarlarını göz önünde bulundurarak 70'ten fazla ülkeden oluşan bu koalisyonu oluşturdu."

Çekilme sürecine ilişkin Yaver, iki yıl önce Irak, Kürdistan Bölgesi ve ABD'den oluşan ortak bir askeri komitenin DAIŞ tehdidini değerlendirdiğini ve örgütün askeri ile finansal kapasitesinin azaldığı, toprak kaybettiği sonucuna vardığını ifade etti. 

Anlaşmaya göre çekilme iki aşamada gerçekleşecek: İlk aşamada koalisyon güçleri Eylül 2025 sonuna kadar Irak'ın orta ve güney bölgelerinden çekilecek. İkinci aşamada ise koalisyon güçleri Eylül 2026 sonuna kadar Kürdistan Bölgesi'nden çekilmiş olacak.

Koalisyon güçlerinin çekilmesine ilişkin farklı tutumlara değinen Cebar Yaver, "Mesud Barzani ve Mesrur Barzani, koalisyonun çekilmesinin zamansız olduğunu ve DAIŞ'in geri dönme tehlikesi bulunduğunu vurguluyor. Buna karşılık Kubat Talabani ve Irak hükümeti ise yerel güçlerin hazır olduğunu ve güvenlik dosyasını koruyabileceğini altını çizerek belirtiyor" dedi. 

'DAIŞ TEHDİDİ SONA ERMEDİ'

Bir askeri uzman olarak süreç hakkındaki görüşlerini paylaşan Yaver, şunları ifade etti: 

"DAIŞ tehdidi henüz tamamen bitmiş değil. Örgüt, dijital medyayı aktif bir şekilde kullanarak propagandasını sürdürüyor; Nitekim birkaç gün önce Irak ordusuyla çatışmaya girdi ve iki sivili katletti. Ancak güçlerinin zayıfladığı bir gerçek. Ayrıca uluslararası koalisyonun görevinin sona ermesi, bu ülkelerin bölgedeki hegemonyasının bittiği anlamına gelmiyor. Çünkü Irak'ın ABD, İngiltere ve Fransa ile ikili askeri ve ekonomik anlaşmaları bulunuyor. Kürdistan Bölgesi de Irak Savunma Bakanlığı aracılığıyla bu anlaşmalardan ve hava savunmasından yararlanabilir."

'EN BÜYÜK TEHLİKE KDP VE YNK ARASINDAKİ ANLAŞMAZLIKTIR'

Kürdistan Bölgesi üzerindeki en büyük tehdidin hangi taraftan geldiğine ilişkin Yaver, şunları söyledi: "En tehlikeli şey, Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) ile Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasındaki anlaşmazlıktır. En büyük risk, bir hükümetin kurulamaması ve parlamentonun iki yıldır işlevsiz kalmasıdır. Bundan daha tehlikeli bir şey olamaz. Eğer silahlı gruplarla ve DAIŞ ile mücadele etmek, yasal haklarımızı Bağdat'tan talep etmek istiyorsak, öncelikle kendi aramızda bir uzlaşı sağlamalıyız."

Yaver; ilk adımın hükümetin kurulması ve hizmet sunulması olduğunu, ardından güvenlik boşluğunu doldurmak adına Kürdistan Bölgesi ile Irak silahlı güçlerinin birlikte çalışabilmesi için Bağdat ile ilişkilerin normalleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

'PARTİLERİN PEŞMERGE GÜÇLERİ ÜZERİNDEKİ VESAYETİNİN SONA ERDİĞİNİ UMUYORUZ'

Eski Peşmerge Bakanlığı Genel Sekreteri olan Cebar Yaver, Peşmerge güçlerini birleştirme adına geçmişte yapılan sonuçsuz girişimleri de hatırlattı: "1992 yılında ilk kez YNK, KDP, İslami Hareket, Sosyalist ve Komünist partiler 'Kürdistan Ordusu' çatısı altında bir araya geldi. Ancak 1994'teki iç savaş bu çabaları boşa çıkardı ve bu güçler yeniden partilere bağlandı. 2009'da 70 ve 80 nolu birlikler çerçevesinde yeniden bir örgütlenme girişimi olduysa da partilerin hegemonyasından kurtulamadılar. Şu anda 'Birinci Bölge Komutanlığı ve İkinci Bölge Komutanlığı' çatısı altında örgütlenmiş durumdalar. Umuyoruz ki bu kez partilerin Peşmerge gücü üzerindeki hakimiyeti son bulur."

'KÜRDİSTAN'IN DÖRT PARÇASI İÇİN YÜKSEK SİYASİ KONSEY KURULMALI'

Kürtlerin Kürdistan'ın dört parçasındaki askeri ve siyasi güçlerinin birliğine ilişkin ise Cebar Yaver şunları ifade etti: "Kürdistan dört farklı devlete bölündüğü için ortak bir askeri komutanlık kurmak kolay değil. Ancak Kürt sorununu dünyaya tek bir dosya olarak sunabilmek için Yüksek Siyasi Konsey kurulmalıdır; ancak bundan sonraki süreçte diğer adımlar atılabilir."