Fransa’nın önde gelen gazetelerinden Le Monde, Kürdistan ve Türkiye’de son günlerde şehit PKK gerillaları için düzenlenen taziye ve anmaları konu alan geniş bir haber yayımladı.

Céline Pierre-Magnani imzalı reportajda, PKK’nin 21 Ağustos’tan itibaren geçmiş yıllarda şehit yaklaşık 100 gerillanın kimlik bilgilerini kamuoyuyla paylaşmasının ardından Amed, Van ve İstanbul başta olmak üzere birçok kentte ailelerin taziyeleri kabul etmeye başladığı belirtildi.

Le Monde, taziyelerin yalnızca ailelerin yıllar sonra yakınlarının akıbetini öğrenmesi açısından değil, Türkiye’de devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin toplumsal alandaki etkilerini göstermesi bakımından da dikkat çekici olduğuna işaret etti.

‘ÜÇ YIL ÖNCE BÖYLE BİR GÖRÜNTÜYE TAHAMMÜL EDİLMEZDİ’

Gazetenin röportajında İstanbul’un Arnavutköy ilçesinde Hakan Sasik için düzenlenen taziyeye geniş yer ayrıldı. Sasik’in 2014 yılında PKK’ye katıldığı, ailesinin yaklaşık 12 yıl boyunca kendisinden haber alamadığı ve ancak açıklanan listeyle 6 Ekim 2020’de yaşamını yitirdiğini öğrendiği aktarıldı.

Taziye alanındaki gerilla fotoğrafları ve Önder Apo’nun posterlerine dikkat çeken Le Monde, bu görüntülerin birkaç yıl öncesine kadar Türkiye’de açık biçimde sergilenmesinin mümkün olmadığına işaret etti. Gazete, üç yıl önce Türk makamlarının bu tür bir görüntüye tahammül etmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

Le Monde, taziyelerin bugün açık biçimde gerçekleştirilebilmesini 2024 yılının sonlarında başlayan ve Önder Apo’nun çağrısıyla yeni bir aşamaya geçen sürecin yarattığı siyasal atmosferle ilişkilendirdi.

AİLELERİN HİKAYELERİNİ AKTARDI

Röportajda Hakan Sasik’in ailesinin yaşadıklarına da yer verildi. Sasik’in ağabeyi, çocukluk yıllarında Kars’taki evlerine askerlerin düzenlediği baskınları ve ailenin yaşadıklarını anlattı. Ağabey Sasik, kardeşinin çevresinde gördüğü adaletsizliklerden etkilendiğini ifade etti.

Le Monde, ailelerin anlatımları üzerinden onlarca yıldır devam eden çatışmaların Kürt toplumunda yarattığı insani sonuçlara da dikkat çekti. Yıllarca çocuklarından ve yakınlarından haber alamayan ailelerin, açıklanan isimlerle birlikte onların akıbetlerini öğrendiğini aktardı.

Gazete, söz konusu taziyelerin böylece yalnızca birer anma olmaktan çıkıp uzun yıllara yayılan çatışmalı dönemin aileler ve Kürt toplumu üzerindeki sonuçlarının görünür hale geldiği alanlara dönüştüğüne işaret etti.

SİLAHLI MÜCADELEDEN SİYASAL MÜCADELEYE

Le Monde, taziyeleri Türkiye’de Kürt sorununun çözümüne ilişkin başlayan yeni dönemin daha geniş siyasal tartışmaları içerisinde değerlendirdi. Gazete, Önder Apo’nun çağrısı sonrasında silahlı mücadeleden demokratik siyasal mücadeleye geçişin Kürt hareketi açısından yeni bir dönemin temelini oluşturduğuna dikkat çekti.

Röportajda 33 yıl cezaevinde kaldığı belirtilen Nedim Yılmaz’ın değerlendirmelerine de yer verildi. Bunun yanı sıra DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan’ın sürece ilişkin açıklamaları aktarıldı.

Le Monde, DEM Parti ve Kürt hareketinin diğer bileşenleri açısından yeni dönemin temel hedeflerinden birinin eşit haklar mücadelesinin yasal ve demokratik siyaset zemininde sürdürülmesi olduğunu belirtti.

Gazete bununla birlikte, Türkiye’deki mevcut hukuk devleti ve temel özgürlüklerin durumuna dikkat çekerek, bu dönüşümün başarıya ulaşıp ulaşamayacağının önümüzdeki dönemin temel sorularından biri olacağını kaydetti.

Le Monde, daha önce yayımladığı analizlerde de Türkiye’de Kürt sorununun çözümüne ilişkin gelişmeleri yakından takip etmişti. Gazete, Meclis’ten geçen çerçeve yasaya ilişkin 11 Ağustos tarihli değerlendirmesinde, düzenlemenin Kürt sorununu tek başına çözmediğine dikkat çekmişti.

Fransız gazetesi, düzenlemenin ağırlıklı olarak silahların bırakılması ve buna bağlı hukuki süreçleri ele aldığını, Kürtlerin siyasal talepleri ile Önder Apo’nun durumuna ilişkin temel meselelerin ise çözümsüz kaldığını belirtmişti.