Yapay zekâ ile doğada bulunmayan virüsler geliştirildi

ABD'deki Stanford Üniversitesi'nden bilim insanları, yapay zekâ kullanarak doğada bulunmayan virüsler tasarlamayı başardı. Araştırma, sentetik genom tasarımında önemli bir adım olarak değerlendirilirken, biyogüvenlik tartışmalarını da gündeme getirdi.

Science dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar bakterileri enfekte ederek öldüren bakteriyofaj adı verilen virüslerin genomlarını yapay zekâ yardımıyla tasarladı.

Geliştirilen yapay bakteriyofaj karışımının, doğal bakteriyofajlara karşı direnç geliştirmiş E. coli bakterilerini laboratuvar ortamında etkili şekilde öldürdüğü belirtildi.

Araştırmacılar, genom tasarımında büyük dil modellerine benzer şekilde çalışan "genomik dil modelleri" kullandı.

Çalışmaya göre bu yöntem, hızla evrimleşen bakterilere karşı daha etkili faj tedavilerinin geliştirilmesinin önünü açabilir.

Bununla birlikte araştırma, yapay zekânın biyoteknolojide kullanımına ilişkin güvenlik kaygılarını da artırdı.

Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi'nden Prof. Tom Inglesby ve araştırmacı Moritz Hanke, aynı sayıda yayımlanan değerlendirme yazısında, yapay zekâ ile viral genom oluşturmanın artık teknik olarak mümkün hale geldiğini ancak bu teknolojiyi güvenli biçimde düzenleyecek politika ve denetim mekanizmalarının yetersiz olduğunu vurguladı.

Öte yandan Imperial College London'dan Prof. Tom Ellis ise endişelerin abartılmaması gerektiğini belirterek, bakteriyofaj genomlarının sentezlenmesinin görece basit olduğunu, insanları veya hayvanları enfekte edebilecek daha karmaşık virüslerin yapay zekâ ile tasarlanmasının ise henüz mümkün olmadığını ifade etti.