Kadınlara yönelik şiddet ve kadın cinayetlerine karşı ANF aracılığıyla mesaj veren oyuncu ve çevirmen Füsun Demirel, sanatçıların toplumsal sorunlar karşısında sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.

Kadınlara yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin ağır bir toplumsal yara ve politik mesele haline geldiğine dikkat çeken Füsun Demirel, “Bu dönemde sanatçıların, hele hele kadın sanatçıların söz söylemesi yalnızca bir tercih değil; vicdani ve insani bir sorumluluk haline gelmiştir” ifadelerini kullandı.

‘SADECE PARA VEYA ÖDÜL BEKLEYEN KİMSELER OLMAMALIYIZ’ 

Oyuncuların yalnızca karakterlere hayat verenler olmadığını belirten Füsun Demirel, “Sanat yaratanlar sadece o eserleri ortaya koyup kenara çekilip ödül ya da para bekleyenler değildir. Olmamalıdır” dedi.

Sanatçının aynı zamanda çağının tanığı ve toplumun vicdanı olduğunu vurgulayan Füsun Demirel, şöyle devam etti:

“Öldürülen bir kadınla sadece bir hayat sona ermiyor; bir gelecek, bir umut, bir hikaye sona eriyor. Bizler yarım kalan o hikayelerin sesi olmalıyız. Asıl sorumluluğumuz herkesin konuştuğu yer ve zamanda konuşmak değil, sustuğu yer ve zamanda ses olabilmektir. O suskunluklar sanatı doğurmaz mı?”

‘KADIN SANATÇILAR ERKEK GİBİ DAVRANMAYA ZORLANDI’

Sanat alanındaki erkek egemenliğine de dikkat çeken Füsun Demirel, bu alandaki erkek egemenliğinin kadının yalnızca görünürlüğünü değil; nasıl temsil edildiğini, hangi hikâyeleri anlatabildiğini ve kendi hikâyesinin öznesi olup olmadığını da belirlediğini söyledi:

“Kadınlar yüz yıllardır sanatın içindeler ama yaratıcı olarak kendilerini göstermelerine fırsat verilmediği için erkek sanatçının ilham perisi, ressamın modeli, filmin güzel kadını veya hikâyedeki fedakâr anne olarak var olmuşlar. Kadın hikâyeleri anlatıldı ama erkek egemen bakış açısıyla anlatılınca kadın ya eş ya metres ya anne ya kurbandı. Yani erkeğin hikâyesini tamamlayan, onun içinde bir figürdü. Kadının isyanı, öfkesi, itirazı, hayalleri yokmuş gibi bakıldı hep.

Ayrıca Yeşilçam'da erkek egemen sinema dünyasında varlık gösteren ve kadın bakış açısıyla kadını ön plana çıkaran hikâyeler çeken Bilge Olgaç için bile ‘erkek gibi yönetmen’ denirdi. Yani o dünyada varlığını sürdürebilmek için erkek gibi davranmak zorunda bırakıldık.

Tabii şahit olduğum şeyler de var. Mesela bir dizide hikâye kadın başrolün üzerine doğru yönelmişti ve erkek başrol oyuncu buna hemen itiraz etti. Olay çok büyüdü. Dizi de sonunda final yaptı.”

‘SIDIKA’ ANISI: ‘BABA VURDUKÇA KARŞILIK VERDİM’

Şiddeti ‘normalleştiren’ metinlerin kendisini çok rahatsız ettiğini söyleyen Füsun Demirel, “Olabildiğince başından öyle projeleri kabul etmiyorum. Ama hikayede sonradan gelişebilen durumlar oluyor. Ne kadar müdahale etme şansım varsa kullanıyorum” diyerek, ‘Sıdıka’ dizisiyle ilgili şunları anlattı:

“Olabildiğince başından öyle projeleri kabul etmiyorum. Ama hikâyede sonradan gelişebilen durumlar oluyor. Ne kadar müdahale etme şansım varsa kullanıyorum. Mesela ‘Sıdıka’ dizisinde sürekli baba şiddeti olurdu evde. Komedi dizisiydi. Eleştirel bir bakışla çekiliyordu. Yine de kadına şiddeti meşrulaştırmamak adına sonunda bir gün müdahale ettim. Baba vurdukça ben de karşılık verdim, kendimi korudum. Yönetmenimiz de kadındı. Bana sınır koymadı. ‘Ne istersen yap’ dedi. Öyle olunca da erkek oyuncumuz itiraz etti. ‘Feminist dayanışma var sette,’ dedi. Çekim durmuştu o gün.”

İran sinemasını kılavuz edindiğini belirten Füsun Demirel, “Kadına yönelik her türlü toplumsal, siyasal baskılar karşısında İran sinemasında yönetmenler mutlaka bir dilini bulup kadınların özgürlüğü için cümleler kurdular. Kimisi hapis cezası aldı, kimisi sürgün oldu. Ama sözlerini söylemekten geri durmadılar” dedi.

‘KIRMIZI HALIDA POZ VERENLER BİR KEZ DE KADINLAR İÇİN YÜRÜSÜN’

Sanatın kadınlara yönelik şiddet karşısında bir mücadele ve dayanışma alanına dönüşmesi gerektiğini de düşünen Füsun Demirel, şu çağrıyı yaptı:

“Sektörün temsilcileri olarak Oyuncular Sendikası, Yazarlar Sendikası gibi kurumlar ve yönetmenler, kadın cinayetleri için protesto eylemleri yapmalı. Kadın oyuncular, starlar, milyonlar kazananlar, her gece bir açılışta, bir galada, bir partide, kırmızı halılarda poz veren yetenekli güzeller bir kez de öldürülen kadınlar için yürüseler fena mı olur?”